Όταν το 2001 το BestPrice έκανε τα πρώτα του βήματα, η φράση «ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ελλάδα» ηχούσε περισσότερο ως ανέκδοτο παρά ως business plan. Είκοσι πέντε χρόνια μετά, η παρέα των “geeks” από την Κρήτη όχι απλώς επιβίωσε από όλες τις παιδικές ασθένειες της εγχώριας αγοράς, αλλά έφτασε να βάζει τάξη στο απόλυτο χάος 30 εκατομμυρίων προϊόντων.
Σε μια εποχή που οι παγκόσμιοι κολοσσοί υψώνουν ψηφιακά τείχη και μετατρέπονται σε κλειστά οικοσυστήματα, ο CEO του BestPrice.gr, Γιώργος Παπαδάκης, εξηγεί στο Startupper.gr γιατί η πλατφόρμα αρνείται πεισματικά να γίνει ένα παραδοσιακό marketplace.
Ακόμη, μιλάει για τη μοναχική υπερδύναμη του “bootstrapping”, την τεχνητή νοημοσύνη που γράφεται στο Ηράκλειο, το καθήκον του να «ξε-μαθαίνεις» κάθε πρωί στο γραφείο και το όραμα της μετάβασης από την απλή σύγκριση τιμής, στην έξυπνη ανακάλυψη.
Startupper.gr: Είστε η πρώτη εταιρεία σύγκρισης τιμών ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα με έτος ίδρυσης το 2001. Πώς έχει αλλάξει η αγορά όλα αυτά τα χρόνια και πώς καλύπτει το BestPrice τις ανάγκες αυτές;
Το 2001 το ελληνικό e-commerce δεν ήταν αγορά. Ήταν μια υπόσχεση που ελάχιστοι τολμούσαν να πιστέψουν. Ένα niche περιβάλλον, δεκτικό στον πειραματισμό και στα στοιχήματα. Τα πρώτα μας βήματα τα κάναμε ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν η ψηφιακή αγοραστική δραστηριότητα στη χώρα ουσιαστικά δεν υπήρχε. Δεν βρήκαμε δρόμο να ακολουθήσουμε, χρειάστηκε να τον χαράξουμε εμείς. Από τότε, η αγορά πέρασε τις παιδικές της ασθένειες, μεταλλάχθηκε ξανά και ξανά, και εμείς τις ζήσαμε όλες από μέσα.
Ζήσαμε την εποχή του covid, όταν τα e-shops ξεπηδούσαν βιαστικά, μόνο και μόνο για να υπάρχει μια βιτρίνα στο διαδίκτυο. Σήμερα ζούμε την εποχή της ωρίμανσης. Η έρευνα αγοράς έγινε προσωπική υπόθεση του καθενός. Ο καταναλωτής δεν ζητά πια απλώς τιμές, ζητά ασφάλεια, απλότητα και ουσιαστική καθοδήγηση. Το οικοσύστημα μεταλλάσσεται διαρκώς, και αυτό δεν είναι σύμπτωμα αστάθειας, είναι σημάδι υγείας.
Σε όλη αυτή τη διαδρομή, ένα πράγμα δεν άλλαξε ποτέ: αναπτύσσουμε τα πάντα in-house, με τη δική μας ομάδα. Δεν ήταν η εύκολη επιλογή. Στην αρχή ήταν, ειλικρινά, η μόνη. Μας πήρε χρόνια για να καταλάβουμε ότι ήταν και η σωστή.
Σήμερα φιλοξενούμε 30 εκατομμύρια προϊόντα από ένα δίκτυο περίπου 4.000 συνεργαζόμενων καταστημάτων, και κάθε μήνα μάς εμπιστεύονται εκατομμύρια χρήστες. Στην ίδια πλατφόρμα συνυπάρχει το σύνολο των κορυφαίων retail brands της χώρας: από τον Κωτσόβολο, το Πλαίσιο και το Public, μέχρι το e-shop.gr, τον Γερμανό, την Cosmos Sport, την InterSport, το Jumbo και την Celestino. Κάτι μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα.
Όμως, 25 χρόνια μετά, το πιο σημαντικό κριτήριο επιτυχίας δεν είναι ούτε τα προϊόντα ούτε οι επισκέψεις. Είναι η εμπιστοσύνη που έχουμε χτίσει και με τις δύο πλευρές της αγοράς. Από τη μία, ο καταναλωτής ξέρει πως έχει δίπλα του έναν ειλικρινή σύμβουλο και αποφασίζει με τους δικούς του όρους. Από την άλλη, ο retailer έχει έναν αξιόπιστο συνεργάτη πάντα διαθέσιμο, πάντα ειλικρινή, με γνήσια πρόθεση να φανεί χρήσιμος. Στο τέλος της ημέρας, αυτό μας χαρακτηρίζει: η αξία που προσφέρουμε σε κάθε κρίκο του οικοσυστήματος.
Startupper.gr: Βλέπουμε παγκόσμιους κολοσσούς να εφαρμόζουν επιθετικά μοντέλα e-commerce και να μετατρέπονται σε κλειστά συστήματα. Εσείς, αντίθετα, λειτουργείτε ως “enabler” και ανοιχτή πλατφόρμα. Γιατί πιστεύετε ότι αυτό το μοντέλο είναι η πιο βιώσιμη απάντηση για το ελληνικό e-commerce και πώς καταφέρνει μια αμιγώς ελληνική εταιρεία τεχνολογίας όχι μόνο να αντιστέκεται, αλλά και να δίνει τον ρυθμό στην εγχώρια αγορά;
Το BestPrice δεν είναι marketplace, όχι με την τετριμμένη, θα έλεγα με την παρωχημένη, έννοια του όρου. Δεν θα σας πουλήσουμε τίποτα και δεν έχουμε κανένα συμφέρον να σας ωθήσουμε να αγοράσετε από ένα συγκεκριμένο κατάστημα. Αυτό δεν είναι σλόγκαν ούτε επικοινωνιακό τέχνασμα. Είναι, κυριολεκτικά, το επιχειρηματικό μας μοντέλο. Επιλέξαμε συνειδητά τον ανάποδο δρόμο, να ενδυναμώσουμε την αγορά, αντί να επιδιώξουμε την κυριότητα σε κάθε στάδιο του αγοραστικού funnel. Και η επιλογή αυτή, στην Ελλάδα, είναι ουσιώδης.
Εδώ, όπου η ραχοκοκαλιά της οικονομίας είναι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό, αλλά αφορά την ίδια τους τη βιωσιμότητα στο ψηφιακό αύριο. Τα ελληνικά e-shops χρειάζονται ορατότητα για να σταθούν στα πόδια τους και να μεγαλώσουν αυτόνομα. Αυτό ακριβώς τους προσφέρουμε, ένα ανοιχτό οικοσύστημα που τους φέρνει έτοιμους, αποφασισμένους αγοραστές, κρατώντας στα δικά τους χέρια τον απόλυτο έλεγχο της επιχείρησης και της σχέσης με τον πελάτη.
Γιατί πιστεύω ότι αυτό είναι το πιο βιώσιμο μοντέλο; Επειδή ένα οικοσύστημα που στηρίζεται σε πολλούς, ανθεκτικούς παίκτες είναι πάντα πιο γερό από εκείνο που εξαρτάται από έναν. Τα κλειστά συστήματα μεγιστοποιούν τον έλεγχο, τα ανοιχτά μεγιστοποιούν την αξία. Και η αξία, μακροπρόθεσμα, είναι αυτή που μένει. Όσο για το πώς μια αμιγώς ελληνική εταιρεία καταφέρνει όχι μόνο να αντιστέκεται, αλλά και να δίνει τον ρυθμό, δεν το πετυχαίνεις με μέγεθος, το πετυχαίνεις με προσήλωση. Δεν προσπαθούμε να είμαστε παντού. Προσπαθούμε να είμαστε αναντικατάστατοι σε αυτό που κάνουμε, να καταλαβαίνουμε την ελληνική αγορά καλύτερα από οποιονδήποτε, επειδή είμαστε κομμάτι της.
Startupper.gr: Το BestPrice πορεύεται με εντυπωσιακή αυτονομία και bootstrapping σε μια αγορά που μονοπωλείται από μεγάλα κεφάλαια. Πώς επηρεάζει αυτή η ανεξαρτησία την ευελιξία σας; Θα εξετάζατε ποτέ μια στρατηγική συνεργασία ή αλλαγή του επιχειρηματικού σας μοντέλου στο μέλλον;
Το bootstrapping είναι ο δύσκολος δρόμος. Δουλεύεις πάνω σε πράγματα χωρίς καμία εγγύηση ότι θα αποδώσουν. Ο ρυθμός δεν είναι πάντα αυτός που θα ήθελες. Απαιτεί υπομονή, πειθαρχία και μετρημένα βήματα. Απαιτεί, πάνω απ’ όλα, να μένεις πιστός στις αξίες σου, πιστός στην ταυτότητα και στο όραμά σου. Αυτός ο δρόμος μάς χάρισε το πολυτιμότερο αγαθό που μπορεί να έχει μια εταιρεία τεχνολογίας: την αυτονομία της. Δεν μας περιορίζουν τρίτοι. Δεν κυνηγάμε νούμερα σε ένα Excel. Λογοδοτούμε στους χρήστες μας, στους πελάτες μας και στους συνεργάτες μας, και σε κανέναν άλλον. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να σκεφτόμαστε σε βάθος δεκαετίας αντί για τρίμηνο και ταυτόχρονα, αν δούμε ότι οι ανάγκες των χρηστών μας αλλάζουν, να στρίψουμε το καράβι μέσα σε μία μέρα. Αυτός ο συνδυασμός, η μακροπρόθεσμη σκέψη μαζί με την άμεση ευελιξία, δεν υπάρχει στα μεγάλα, δυσκίνητα σχήματα.
Σήμερα, που ο κόσμος αλλάζει δραματικά εξαιτίας του AI, αυτή η αυτονομία αποδεικνύεται η σημαντικότερη επένδυση που κάναμε ποτέ. Όταν επενδύεις δικά σου χρήματα, επενδύεις μόνο σε ό,τι πραγματικά πιστεύεις, δεν τρέχεις πίσω από το hype. Ενσωματώνουμε το AI στα δικά μας συστήματα, με τον δικό μας ρυθμό, για να λύσουμε πραγματικά προβλήματα, κρατώντας ακέραιο τον χαρακτήρα μας. Όσο για το μέλλον, δεν είμαστε δογματικοί, αλλά οποιαδήποτε στρατηγική συζήτηση θα είχε έναν αδιαπραγμάτευτο όρο: τη διατήρηση και τη διασφάλιση των αξιών μας. Αυτά δεν μπαίνουν ποτέ στο τραπέζι, γιατί ακριβώς αυτά μας έφεραν ως εδώ.
Startupper.gr: Μπορείτε να μας δώσετε ένα πρακτικό παράδειγμα για το πώς η «αόρατη» τεχνολογία που γράφεται στην Κρήτη, με data-driven analytics και Τεχνητή Νοημοσύνη, βελτιώνει ριζικά την καθημερινή εμπειρία του Έλληνα καταναλωτή;
Το πρόβλημα στο e-commerce δεν ήταν ποτέ η τεχνολογία. Ήταν το χάος. Και η δουλειά της δικής μας τεχνολογίας είναι ακριβώς αυτή: να μετατρέπει τον θόρυβο σε καθαρή, αξιόπιστη πληροφορία. Σκεφτείτε τι σημαίνει στην πράξη 30 εκατομμύρια προϊόντα από 4.000 καταστήματα. Ο κάθε έμπορος στέλνει τα δεδομένα του με τον δικό του τρόπο: άλλος γράφει με κεφαλαία, άλλος με greeklish, άλλος αφήνει στοιχεία ελλιπή ή αντιφατικά, άλλος μπερδεύει τις κατηγορίες. Τα AI μοντέλα μας «διαβάζουν» αυτά τα εκατομμύρια προϊόντα σε πραγματικό χρόνο: τα ταξινομούν, τα ταυτίζουν, τα καθαρίζουν, εξάγουν τα χαρακτηριστικά τους.
Παράλληλα, με Generative AI χτίζουμε τα AI Insights: τα υπέρ και τα κατά κάθε προϊόντος, απαντήσεις σε πραγματικές ερωτήσεις, πληροφορία που διαφορετικά θα απαιτούσε ώρες έρευνας. Έτσι, τη στιγμή που ανοίγετε το BestPrice, βλέπετε μια εικόνα καθαρή, ενιαία, οργανωμένη. Γιατί η καλύτερη τεχνολογία είναι αυτή που δεν τη βλέπεις ποτέ, βλέπεις μόνο το αποτέλεσμά της.
Πάνω σε αυτή τη βάση χτίζεται ένα ολόκληρο οικοσύστημα: το BestPrice Credits Club που επιβραβεύει κάθε κίνηση του χρήστη, η δωρεάν ασφάλιση αγορών για τους εγγεγραμμένους μας χρήστες, το BestPrice Give που στηρίζει ΜΚΟ και για τα συνεργαζόμενα καταστήματα, υπηρεσίες και προνόμια μέσα από αποκλειστικές συμφωνίες που εξασφαλίζουμε για εκείνα.
Και όλα αυτά σχεδιάζονται και χτίζονται από το μηδέν στην Κρήτη. Το λέω με περηφάνια, όχι ως αξιοπερίεργο. Γιατί η καινοτομία δεν χρειάζεται συγκεκριμένο ταχυδρομικό κώδικα. Χρειάζεται πείσμα, τόλμη και ανθρώπους που θέλουν να χτίσουν κάτι σημαντικό, και τέτοιους ανθρώπους τους βρίσκεις παντού, αρκεί να τους ψάξεις. Για μένα, η Κρήτη δεν είναι απλώς μια γεωγραφική έδρα. Είναι το DNA της εταιρείας μας και η κινητήρια δύναμη πίσω από κάθε μας βήμα.
Startupper.gr: Ποια θεωρείτε ότι είναι η μυστική συνταγή της ομάδας σας; Πώς διατηρείτε το πάθος, την καινοτομία και την κουλτούρα σας, ενώ πλέον διαχειρίζεστε κλίμακα και δεδομένα τέτοιου τεράστιου όγκου;
Δεν υπάρχει μυστική συνταγή. Υπάρχει πίστη, θέληση, επιμονή και μια σχέση με την καινοτομία και την αλλαγή που, αν είμαι ειλικρινής, μοιάζει περισσότερο με εθισμό παρά με απλή δεκτικότητα. Κι αυτές οι αξίες δεν είναι κάτι που υιοθετήσαμε. Είναι άμεση αντανάκλαση του ποιοι είμαστε και του πώς φτάσαμε ως εδώ. Ξεκινήσαμε ως μια παρέα από geeks που τους ενθουσίαζε η πρόκληση και η δημιουργία. Και να σας πω κάτι; Στον πυρήνα μας, παραμένουμε geeks. Στο BestPrice αυτοαποκαλούμαστε Bestonians, και δεν είναι ένα χαριτωμένο όνομα, είναι η κουλτούρα μας: άνθρωποι που πιστεύουν ότι η τεχνολογία οφείλει να έχει ανθρώπινο αποτύπωμα.
Ναι, η κλίμακα σήμερα είναι τεράστια και οι ευθύνες διαφορετικές. Όμως η κουλτούρα μένει ζωντανή για έναν απλό λόγο: επενδύουμε σε αυτούς τους ανθρώπους. Αυτοί είναι η ψυχή της εταιρείας. Υπάρχει, όμως, και κάτι πιο απαιτητικό, κάτι που η εποχή του AI το έκανε καθημερινό καθήκον: το θάρρος να ξε-μαθαίνουμε. Να μπαίνουμε το πρωί στο γραφείο, να αφήνουμε στην άκρη τις βεβαιότητες του χθες και να ξεκινάμε σαν να μην ξέρουμε τίποτα. Ό,τι ήξερες πέρσι μπορεί σήμερα να είναι λάθος, και αυτό δεν είναι απειλή, είναι το πιο συναρπαστικό κομμάτι της δουλειάς. Αυτή η διαρκής αναζήτηση κρατά το πάθος άσβεστο. Δεν βαρεθήκαμε ποτέ. Ούτε μία μέρα.
Startupper.gr: Κοιτώντας μπροστά, ποιο είναι το επόμενο μεγάλο τεχνολογικό ή επιχειρηματικό ορόσημο για το BestPrice; Πώς οραματίζεστε τον ρόλο σας στο ελληνικό επιχειρείν τα επόμενα 3 με 5 χρόνια;
Ένα από τα παράπλευρα επακόλουθα της δραματικά αυξανόμενης επιτάχυνσης που φέρνει το AI είναι η επικίνδυνη προσκόλληση σε άκαμπτα μοντέλα και μακρινές προβλέψεις. Όσο πιο μακριά κοιτάς, τόσο πιο γρήγορα σε προσπερνά η πραγματικότητα. Το παρατηρούμε πρώτα απ’ όλα εσωτερικά: οι αισιόδοξες εκτιμήσεις μας μετατοπίζονται διαρκώς νωρίτερα στον χρόνο. Αυτό μας πείθει ότι η εκθετική συρρίκνωση της απόστασης από το τώρα ως το επόμενο βήμα απαιτεί μια προσέγγιση διαφορετική από την παραδοσιακή στοχοθέτηση. Και, ομολογώ, αυτό το ρευστό status quo μας ταιριάζει απόλυτα.
Με αυτά κατά νου, η μόνη σταθερά για το μέλλον είναι η τήρηση των αξιών μας και η αξιοποίηση των χαρακτηριστικών που, όπως είπα, γίνονται πλέον ο οδηγός μας. Το όραμά μας είναι να συνεχίσουμε να καινοτομούμε και να είμαστε χρήσιμοι σε κάθε μέλος του οικοσυστήματος, δεκτικοί στις προκλήσεις και στην αλλαγή.
Η σύγκριση τιμών ήταν η αφετηρία μας, όχι ο προορισμός μας. Χτίζουμε έναν έμπιστο, ανεξάρτητο και έξυπνο σύμβουλο αγορών: μια ζωντανή πλατφόρμα, hyper-contextual και hyper-local, που καταλαβαίνει τι πραγματικά χρειάζεται ο χρήστης και τον οδηγεί εκεί, στην πραγματικά καλύτερη αξία. Γιατί το πιστεύω βαθιά: η καλή αγορά δεν είναι η φθηνότερη. Είναι η σωστή επιλογή. Όχι αντιδραστική αναζήτηση, αλλά έξυπνη ανακάλυψη.
