Η τεχνολογία και η τέχνη συναντιούνται μέσα σε μια νέα, συναρπαστική μορφή ψυχαγωγίας με την Poetics, την ελληνική εταιρεία που φέρνει το immersive cinema στο προσκήνιο. Στην καρδιά της Poetics βρίσκεται ο συνιδρυτής της εταιρείας Βύρωνας Χρυσοβέργης, ο οποίος με σπουδές στη Διαχείριση Τεχνολογίας (TU Delft), Μηχανολόγος Μηχανικός από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και υποτροφία Marie Curie για διδακτορικό στο χώρο των οικονομικών μοντέλων και επιχειρηματικών στρατηγικών για τον χώρο των immersive media, συνδυάζει το όραμα, την τεχνογνωσία και την επιχειρηματική στρατηγική για να μεταμορφώσει την εμπειρία του θεατή.
Με εμπειρία από διεθνείς οργανισμούς και καινοτόμα projects όπως η Metatopia, το Walk AUTh Innovation Accelerator και το Pop-Machina, ο Βύρωνας Χρυσοβέργης έχει αφιερώσει την καριέρα του στην ανάπτυξη immersive media και στην αξιοποίηση της VR τεχνολογίας για τη δημιουργία πρωτότυπων πολιτιστικών εμπειριών. Η Poetics, μέσα από pop-up VR cinemas, curated περιεχόμενο και streaming πλατφόρμες, φέρνει την Ελλάδα πιο κοντά στο διεθνές οικοσύστημα immersive τεχνών.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Βύρωνας Χρυσοβέργης μιλά για την γέννηση της Poetics, τις προκλήσεις του immersive cinema, τη στρατηγική ανάπτυξης από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, καθώς και για το πώς η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε κόμβο XR και immersive εμπειριών.
startupper.gr: Πώς γεννήθηκε η ιδέα της Poetics και τι ήταν αυτό που σας έκανε να πιστέψετε ότι το immersive cinema έχει χώρο να αναπτυχθεί στην Ελλάδα; Δώστε μας και περισσότερες λεπτομέρειες για το τι προσφέρετε και την καινοτομία της Poetics.
Βύρωνας Χρυσοβέργης: Η Poetics είναι αποτέλεσμα της αγάπη μας για την τέχνη, την τεχνολογία, και την επιχειρηματικότητα. Και αυτά ακριβώς δημιουργούμε. Στηρίζουμε ένα νέο είδος Ποίησης και απόλαυσης της τέχνης, μέσα από τα πιο σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, επιχειρώντας να υπηρετήσουμε την ψυχαγωγία των ανθρώπων, αλλά και την ανάγκη των δημιουργών για επαφή με ένα ευρύτερο κοινό.
Η ιδέα γεννήθηκε σταδιακά. Η πρώτη σκέψη ήρθε περίπου 10 χρόνια πριν, όταν σπούδαζα στην Ολλανδία και μου έλειπε πολύ η επαφή με τις παραστατικές τέχνες στην Ελλάδα. Το θέατρο και τις συναυλίες κυρίως. Το στοιχείο της παρουσίας είναι καθοριστικό σε αυτές τις εμπειρίες. Και όταν είσαι στην Ολλανδία, και στην Ελλάδα συμβαίνει κάτι, είσαι απών. H τεχνολογία της εικονικής πραγματικότητας (VR) δίνει λύση σε αυτό το πρόβλημα. Σου δίνει την αίσθηση της παρουσίας. Ο αδερφός μου τότε, Ηλίας, κέρδισε το πρώτο βραβείο σε παγκόσμιο διαγωνισμό της Microsoft για την τεχνολογική ανάπτυξη μιας VR εφαρμογής για την καταπολέμηση του bullying με την ομάδα της Amanda. Τότε καταλάβαμε τη δύναμη αυτής της τεχνολογίας. Από τότε, την παρακολουθούμε και τη δουλεύουμε συστηματικά.
Η Poetics είναι η φυσική συνέχεια μιας διαδρομής, ενός περιπάτου. Ξεκινήσαμε το Walk στο ΑΠΘ το 2023, εμπνευσμένοι από την Περιπατητική Σχολή του Αριστοτέλη, με στόχο να φέρουμε στο μεγαλύτερο πανεπιστήμιο της χώρας μία νέα προσέγγιση στην τρίτη αποστολή του, τη Μεταφορά Τεχνολογίας. Τον επιστημονικό τρόπο σκέψης στην επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Διαμορφώθηκε ένας νέος και μοντέρνος χώρος, στελεχωμένος με μία εξαιρετική ομάδα, ο οποίος κατάφερε να γίνει το κέντρο του οικοσυστήματος καινοτομίας της Θεσσαλονίκης. Η Metatopia ιδρύθηκε την ίδια περίοδο, με στόχο να δώσει λύσεις, τεχνολογικές και επιχειρηματικές, σε εταιρείες και ιδιώτες που ήθελαν να πειραματιστούν και να δημιουργήσουν στο χώρο του XR, της εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας. Όλα αυτά έμειναν πίσω όταν πήρα μία υποτροφία Marie Curie για διδακτορικό στο χώρο των οικονομικών μοντέλων και επιχειρηματικών στρατηγικών για τον χώρο των immersive media, έναν χρόνο πριν.
Με την Poetics λοιπόν, κάνουμε το επόμενο βήμα στον περίπατο. Χτίζουμε μια εταιρία διανομής και παραγωγής καλλιτεχνικού και ψυχαγωγικού immersive περιεχομένου. Δημιουργούμε pop-up immersive cinema εμπειρίες με curation που στοχεύει σε έργα τεχνικής και καλλιτεχνικής αρτιότητας.
Το όνομα Poetics είναι μία αναφορά στην ουσία της τέχνης. Η Ποιητική του Αριστοτέλη είναι το πρώτο (και ίσως το πιο σημαντικό) κείμενο στην ιστορία που δεν μιλά απλώς για έργα τέχνης, αλλά για το πώς και γιατί δημιουργείται η τέχνη. Για τη δομή, τον ρυθμό, τη συγκίνηση, την εμπειρία του θεατή. Με αυτή την έννοια, δεν είναι ένα θεωρητικό κείμενο του παρελθόντος, αλλά ένα διαχρονικό εργαλείο σκέψης γύρω από κάθε νέο μέσο και εργαλείο δημιουργίας.
Το VR είναι ένα τεχνολογικό εργαλείο αιχμής, αλλά από μόνο του δεν λέει τίποτα. Αυτό που έχει σημασία είναι τι δημιουργείς με αυτό. Η Ποιητική μας βοήθησε να ορίσουμε τη στάση μας. Η τεχνολογία ανοίγει νέες δυνατότητες χώρου, χρόνου και παρουσίας, αλλά η τέχνη είναι αυτή που αποφασίζει ποια εμπειρία αξίζει να βιώσει ο άνθρωπος και ποια ιστορία αξίζει να ειπωθεί.
Πιστεύουμε ότι το immersive cinema έχει χώρο να αναπτυχθεί στην Ελλάδα, ακριβώς γιατί το ελληνικό κοινό έχει βαθιά σχέση με την αφήγηση, τη ζωντανή εμπειρία και τον πολιτισμό. Η Poetics έρχεται να συνδέσει αυτά τα στοιχεία με ένα νέο μέσο, και να ανοίξει έναν νέο δρόμο για την τέχνη και την ψυχαγωγία.
startupper.gr: Η Poetics φέρνει ένα νέο καλλιτεχνικό μέσο στη χώρα. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις στο να «εκπαιδεύσετε» το κοινό σε μια εμπειρία πέρα από την παραδοσιακή οθόνη;
Βύρωνας Χρυσοβέργης: Η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν τεχνική. Ήταν ψυχολογική και πολιτισμική.
Γιατί το μέσο είναι άγνωστο σχεδόν σε όλους. Για πολλούς, η ιδέα του να φορέσουν ένα headset και να «μπουν» μέσα σε ένα έργο προκαλεί αρχικά αμηχανία. Υπάρχει φόβος για το άγνωστο, αλλά και μια εύλογη ανησυχία αν «θα μου αρέσει;», «είναι για μένα;», και πολλά άλλα.
Γι’ αυτό στη Poetics δίνουμε μεγάλη σημασία στο πλαίσιο. Στο πώς υποδέχεσαι τον θεατή, στο πώς του εξηγείς τι πρόκειται να ζήσει, στο πώς τον καθοδηγείς χωρίς να του αφαιρείς τη μαγεία της ανακάλυψης. Η τεχνολογία λειτουργεί αόρατα, ως μέσο και όχι ως αυτοσκοπός.
Μια δεύτερη πρόκληση ήταν να αποδείξουμε ότι αυτό το μέσο δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον κινηματογράφο ή τις παραστατικές τέχνες, αλλά να σταθεί δίπλα τους. Το immersive cinema δεν είναι καλύτερο ή χειρότερο. Είναι διαφορετικό. Προσφέρει μια άλλη εμπειρία. Δεν τίθεται θέμα σύγκρισης.
Το πιο ενθαρρυντικό όμως είναι ότι μόλις ο κόσμος δοκιμάσει, η «εκπαίδευση» γίνεται από μόνη της. Βλέπουμε θεατές να βγάζουν το headset συγκινημένοι, να θέλουν να μιλήσουν για αυτό που ένιωσαν, όχι για αυτό που «είδαν». Και εκεί καταλαβαίνεις ότι το κοινό είναι πιο έτοιμο απ’ όσο νομίζουμε. Αρκεί να του δώσεις τον σωστό τρόπο να μπει σε αυτή την εμπειρία.
startupper.gr: Μετά τη Θεσσαλονίκη, κάνετε το επόμενο βήμα στην Αθήνα. Τι σηματοδοτεί αυτή η μετάβαση για τη στρατηγική ανάπτυξης της Poetics;
Βύρωνας Χρυσοβέργης: Η Θεσσαλονίκη ήταν για εμάς το σημείο εκκίνησης, το μέρος όπου δοκιμάσαμε το μοντέλο μας για πρώτη φορά, χωρίς προηγούμενα δεδομένα, και είδαμε αν αυτό το νέο καλλιτεχνικό μέσο μπορεί πραγματικά να αγγίξει το κοινό. Η ανταπόκριση με περισσότερες από 500 προβολές στο πρώτο μας pop-up VR Cinema, μας έδωσε την αυτοπεποίθηση ότι η Poetics δεν είναι ένα πείραμα, αλλά μια εμπειρία που έχει λόγο ύπαρξης.
Η Αθήνα σηματοδοτεί το επόμενο επίπεδο. Είναι μια πόλη με μεγαλύτερη πυκνότητα κοινού, θεσμών, φεστιβάλ και συνεργασιών, αλλά και με ένα διαφορετικό πολιτιστικό οικοσύστημα. Η παρουσία μας στην Τεχνόπολη, στο πλαίσιο των Ημερών Art/Tech by COSMOTE TELEKOM, ήταν για εμάς ένα τεστ κλίμακας. Για το πώς λειτουργεί το immersive cinema όταν το κοινό είναι μαζικό, πολυσυλλεκτικό και συχνά first-time. Το γεγονός ότι ξεπεράσαμε τις 1.000 προβολές, με κρατήσεις και λίστες αναμονής, επιβεβαίωσε ότι υπάρχει πραγματική ζήτηση.
Στρατηγικά, η Αθήνα μάς επιτρέπει να εδραιώσουμε την Poetics ως πλατφόρμα διανομής immersive καλλιτεχνικού περιεχομένου. Πηγαίνουμε σε χώρους όπου ήδη υπάρχει κοινό. Φεστιβάλ, πολιτιστικά κέντρα, μουσεία, venues. Μεταφέρουμε εκεί την εμπειρία, με όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό και τη φροντίδα που χρειάζεται το μέσο. Έτσι, το immersive cinema γίνεται προσβάσιμο χωρίς να απαιτείται ο θεατής να έχει δικό του VR εξοπλισμό.
startupper.gr: Το immersive cinema συνδυάζει τέχνη, τεχνολογία και επιχειρηματικότητα. Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στο καλλιτεχνικό όραμα και τη βιωσιμότητα ενός τέτοιου εγχειρήματος;
Βύρωνας Χρυσοβέργης: Από την αρχή αποφασίσαμε ότι η τέχνη προηγείται. Η τεχνολογία είναι το μέσο και το επιχειρηματικό μοντέλο έρχεται να υποστηρίξει αυτό που αξίζει να ειπωθεί.
Τα pop-up immersive cinemas μάς επιτρέπουν να έχουμε χαμηλό λειτουργικό κόστος, ευελιξία και άμεση επαφή με το κοινό. Επιλέγουμε μικρές διάρκειες, προσιτό εισιτήριο και χώρους που ήδη έχουν ροή επισκεπτών.
Η βιωσιμότητα για εμάς μετριέται και στο αν οι δημιουργοί βρίσκουν νέο κοινό, αν το περιεχόμενο αποκτά “δεύτερη ζωή” και αν το κοινό επιστρέφει. Γι’ αυτό συλλέγουμε δεδομένα, ακούμε τους θεατές και εξελίσσουμε συνεχώς το μοντέλο μας.
Αν το immersive cinema θέλει να έχει μέλλον, πρέπει να είναι και ποιητικό και βιώσιμο. Και αυτό είναι το στοίχημα της Poetics.
startupper.gr: Πιστεύετε ότι η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε κόμβο για XR / immersive εμπειρίες;
Βύρωνας Χρυσοβέργης: Ναι, μπορεί.
Η πραγματική μας δύναμη βρίσκεται στον πολιτισμό, την αφήγηση, την ιστορία, το τοπίο και τη σχέση μας με την εμπειρία. Η Ελλάδα είναι ένας τόπος που ανέκαθεν παρήγαγε νόημα, μύθο και τέχνη. Αυτά είναι τα στοιχεία που ζητά σήμερα το immersive μέσο.
Υπάρχει ανθρώπινο δυναμικό υψηλού επιπέδου. Καλλιτέχνες, μηχανικοί, designers, κινηματογραφιστές. Αυτό που λείπει είναι οι χώροι πειραματισμού, και οι πλατφόρμες διανομής.
Το XR είναι τρόπος αφήγησης. Και σε αυτό η Ελλάδα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. Μπορεί να γίνει σημείο αναφοράς για immersive εμπειρίες που συνδέονται με τον πολιτισμό, τον τουρισμό, την εκπαίδευση και τις παραστατικές τέχνες.
Αν το immersive αντιμετωπιστεί ως πολιτιστικό μέσο και όχι ως τεχνολογικό trend, τότε η Ελλάδα μπορεί να παίξει ρόλο πολύ μεγαλύτερο από όσο φαίνεται σήμερα.
startupper.gr: Ποιος είναι ο μακροπρόθεσμος στόχος της Poetics; Μιλάμε για φεστιβάλ, μόνιμους immersive χώρους, διεθνή παρουσία ή κάτι ευρύτερο;
Βύρωνας Χρυσοβέργης: Σε πρώτο επίπεδο, θέλουμε να εδραιώσουμε ένα δίκτυο pop-up immersive cinemas σε φεστιβάλ, πολιτιστικούς χώρους και πόλεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Αυτά τα pop-ups λειτουργούν ως σημεία εισόδου.
Παράλληλα, μας ενδιαφέρει η δημιουργία πιο μόνιμων immersive χώρων. Όχι απαραίτητα μεγάλων ή εντυπωσιακών, αλλά επιμελημένων, με σαφή ταυτότητα και καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Χώρων που λειτουργούν σαν κινηματογράφοι νέας γενιάς.
Σε διεθνές επίπεδο, ο στόχος είναι η Poetics να λειτουργεί ως curator και διανομέας immersive καλλιτεχνικού περιεχομένου. Να συνδέει δημιουργούς από όλο τον κόσμο με κοινά που αναζητούν κάτι περισσότερο από την παραδοσιακή οθόνη. Θέλουμε τα έργα που φιλοξενούμε να ταξιδεύουν μέσα από φυσικούς χώρους και ψηφιακές πλατφόρμες, και έτσι να αποκτούν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
Θέλουμε να συμβάλουμε στη διαμόρφωση του immersive cinema ως πολιτιστικού μέσου. Όχι ως trend. Ως γλώσσα αφήγησης. Αν σε λίγα χρόνια μιλάμε για immersive έργα με την ίδια σοβαρότητα που μιλάμε σήμερα για τον κινηματογράφο ή το θέατρο, και αν η Poetics έχει βοηθήσει έστω και λίγο σε αυτό, τότε θα έχουμε πετύχει τον στόχο μας.
Και όπως λένε και οι Daft Punk, “there is no such thing as competition, to find our way we lose control, remember love’s our only mission, this is the journey of the soul”.
