Κάθε μέρα, πάνω από δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι συνδέονται στο YouTube για να παρακολουθήσουν τα πάντα: από μουσικά βίντεο και επιστημονικά ντοκιμαντέρ μέχρι οδηγούς μαγειρικής και αστείες στιγμές με γάτες. Η πλατφόρμα έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας, ένα ψηφιακό Κολοσσαίο περιεχομένου που καθορίζει τις τάσεις και δημιουργεί καριέρες. Κι όμως, αυτός ο γίγαντας της ψυχαγωγίας και της γνώσης γεννήθηκε από τις στάχτες μιας παταγώδους αποτυχίας. Η αρχική του ιδέα δεν είχε καμία σχέση με viral βίντεο. Το YouTube ξεκίνησε ως μια υπηρεσία γνωριμιών!
Η ιστορία μας πηγαίνει πίσω στις αρχές του 2005. Τρεις νεαροί πρώην υπάλληλοι του PayPal, οι Chad Hurley, Steve Chen και Jawed Karim, έβλεπαν μια τεράστια ευκαιρία στο διαδίκτυο. Οι ψηφιακές φωτογραφίες είχαν ήδη βρει το “σπίτι” τους σε πλατφόρμες όπως το Flickr, αλλά το βίντεο παρέμενε μια άναρχη και δύσχρηστη υπόθεση. Τα αρχεία ήταν τεράστια, η αποστολή τους μέσω email σχεδόν αδύνατη και δεν υπήρχε ένας κεντρικός, εύκολος τρόπος να τα μοιραστεί κανείς. Οι τρεις τους είχαν την τεχνογνωσία να λύσουν το πρόβλημα, αλλά χρειάζονταν μια συγκεκριμένη εφαρμογή, μια “αφορμή” για να ελκύσουν τον κόσμο.
Η ιδέα που τους ήρθε ήταν εμπνευσμένη από την επιτυχία του site “Hot or Not”, όπου οι χρήστες βαθμολογούσαν την ελκυστικότητα άλλων. Τι θα γινόταν αν, αντί για στατικές φωτογραφίες, οι άνθρωποι μπορούσαν να ανεβάσουν βίντεο όπου θα παρουσίαζαν τον εαυτό τους και θα περιέγραφαν τον σύντροφο που αναζητούν; Η ιδέα φαινόταν λογική: το βίντεο θα πρόσφερε μια πολύ πιο αυθεντική και δυναμική εικόνα ενός ατόμου από μια απλή φωτογραφία.
Έτσι, γεννήθηκε η πρώτη εκδοχή του YouTube. Το σλόγκαν ήταν ξεκάθαρο και άμεσο: “Tune In, Hook Up” (Συντονίσου, Γνώρισε). Ακόμα και η ημερομηνία που επιλέχθηκε για την κατοχύρωση του domain youtube.com ήταν συμβολική: 14 Φεβρουαρίου 2005, η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου. Το σχέδιο ήταν έτοιμο. Η πλατφόρμα στήθηκε και οι τρεις ιδρυτές περίμεναν τον κόσμο να αγκαλιάσει τη νέα εποχή του video-dating.
Και περίμεναν. Και περίμεναν…
Οι μέρες περνούσαν και κανείς δεν ανέβαζε βίντεο. Η πλατφόρμα ήταν άδεια, μια ψηφιακή πόλη-φάντασμα. Οι ιδρυτές άρχισαν να ανησυχούν. Ίσως ο κόσμος χρειαζόταν ένα μικρό κίνητρο. Σε μια κίνηση που σήμερα φαντάζει κωμικοτραγική, στράφηκαν στο Craigslist. Δημοσίευσαν μια αγγελία προσφέροντας 20 δολάρια σε οποιαδήποτε γυναίκα θα δεχόταν να ανεβάσει ένα βίντεο-προφίλ γνωριμιών στο YouTube. Το αποτέλεσμα; Απόλυτη αποτυχία. Ούτε μία γυναίκα δεν απάντησε στην αγγελία.
Ήταν η στιγμή της αλήθειας. Η βασική τους υπόθεση ήταν λάθος. Ο κόσμος, τουλάχιστον εκείνη την εποχή, δεν ένιωθε άνετα να εκτεθεί σε βίντεο για να βρει σύντροφο. Η ιδέα του video-dating ήταν μια αποτυχία.
Εκείνη την περίοδο, δύο μεγάλα γεγονότα είχαν ταρακουνήσει την ποπ κουλτούρα και τις ειδήσεις, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ανεπάρκεια του διαδικτύου στη διαχείριση βίντεο. Το πρώτο ήταν το περίφημο “ατύχημα” με την γκαρνταρόμπα της Janet Jackson στο Super Bowl του 2004. Εκατομμύρια άνθρωποι αναζητούσαν το βίντεο online, αλλά ήταν σχεδόν αδύνατο να το βρουν. Το δεύτερο ήταν το καταστροφικό τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό την ίδια χρονιά. Υπήρχαν αμέτρητα ερασιτεχνικά βίντεο από απλούς πολίτες, αλλά δεν υπήρχε κανένα μέρος για να τα μοιραστούν μαζικά.
Οι Hurley, Chen και Karim συνειδητοποίησαν ότι το πρόβλημα που έλυναν – η εύκολη φιλοξενία και διανομή βίντεο – ήταν τεράστιο, αλλά η εφαρμογή που είχαν επιλέξει ήταν απελπιστικά περιορισμένη. Η λύση ήταν μπροστά τους, απλή και ριζοσπαστική. “OK, ξεχάστε τις γνωριμίες”, είπε ο Chen. “Ας την ανοίξουμε για οποιοδήποτε βίντεο.”
Αυτό ήταν το pivot που άλλαξε την ιστορία του διαδικτύου. Στις 23 Απριλίου 2005, ο Jawed Karim ανέβασε το πρώτο βίντεο στην ανανεωμένη πλατφόρμα. Δεν ήταν κάποιο επαγγελματικό κλιπ, ούτε μια προσπάθεια να γίνει viral. Ήταν ένα απλό, 18 δευτερολέπτων βίντεο με τίτλο “Me at the zoo”, όπου ο ίδιος μιλούσε για τους ελέφαντες στον ζωολογικό κήπο του Σαν Ντιέγκο. Ήταν αυθεντικό, απλό και άσχετο με γνωριμίες. Ήταν η νέα ταυτότητα του YouTube.
Η απόφαση να ανοίξουν την πλατφόρμα σε όλους ήταν η σπίθα που χρειαζόταν. Μέσα σε λίγους μήνες, το YouTube γέμισε με κάθε λογής περιεχόμενο: από αστεία σπιτικά βίντεο και σύντομα σκετς μέχρι τις πρώτες μορφές vlogging. Η δυνατότητα να ενσωματώνει κανείς τα βίντεο (embed) σε άλλες σελίδες, όπως το κυρίαρχο τότε MySpace, προκάλεσε μια εκρηκτική, αλυσιδωτή αντίδραση.
Μόλις 18 μήνες μετά την αποτυχημένη του αρχή ως dating service, τον Νοέμβριο του 2006, η Google εξαγόρασε το YouTube για το (τότε) αστρονομικό ποσό του 1,65 δισεκατομμυρίου δολαρίων, αλλά εξαιρετικά λίγα χρήματα για την αξία που έχει σήμερα και τα έσοδα που παράγει.
Η ιστορία του δεν είναι απλώς η ιστορία μιας επιτυχημένης εταιρείας. Είναι το απόλυτο μάθημα για κάθε startup: το να παραδέχεσαι ότι η αρχική σου ιδέα είναι λάθος δεν είναι αποτυχία. Είναι το πρώτο βήμα προς την πραγματική καινοτομία.
