Πριν από ακριβώς 30 χρόνια, στις 27 Φεβρουαρίου 1996, δύο βιντεοπαιχνίδια για το ταπεινό Game Boy της Nintendo, τα Pokémon Red και Green, έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση στην Ιαπωνία. Σήμερα, τρεις δεκαετίες μετά, το θρυλικό πλέον μότο «Gotta catch ’em all» (Πρέπει να τα πιάσεις όλα) δεν αποτελεί απλώς μια νοσταλγική ανάμνηση, αλλά τον σκληρό πυρήνα μιας παγκόσμιας βιομηχανίας.
Με αφορμή την σημαντική αυτή επέτειο εξετάζουμε πώς η The Pokémon Company (μια κοινοπραξία των Nintendo, Game Freak και Creatures) κατάφερε να χτίσει την πιο επιτυχημένη αυτοκρατορία ψυχαγωγίας στον πλανήτη, ρίχνοντας φως στα ιλιγγιώδη οικονομικά της μεγέθη και σε όσα έχει να διδάξει το οικοσύστημα της τεχνολογίας και των startups.
Τα νούμερα ζαλίζουν: Το Νο1 franchise παγκοσμίως
Με τα συνολικά ιστορικά του έσοδα (lifetime revenue) να εκτιμώνται σε πάνω από 100 δισεκατομμύρια δολάρια, το Pokémon φιγουράρει στην κορυφή της λίστας με τα πιο κερδοφόρα media franchises όλων των εποχών, έχοντας αφήσει πίσω του μεγαθήρια όπως ο Mickey Mouse, το Star Wars, ο Harry Potter και το Κινηματογραφικό Σύμπαν της Marvel (MCU).
Το επιχειρηματικά εντυπωσιακό είναι το πώς κατανέμεται αυτή η τεράστια «πίτα». Αντίθετα με ό,τι ίσως πιστεύουν πολλοί, τα βιντεοπαιχνίδια δεν είναι η μεγαλύτερη πηγή εσόδων του. Το merchandising (παιχνίδια, ρούχα, άδειες χρήσης) αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της αυτοκρατορίας, φέρνοντας στα ταμεία τεράστια ποσά (ενδεικτικά, μόνο οι πωλήσεις licensed προϊόντων ξεπερνούν συχνά τα 11 δισ. δολάρια ετησίως). Παράλληλα, το φυσικό παιχνίδι των καρτών (Trading Card Game – TCG) ζει μια δεύτερη χρυσή εποχή. Φανατικοί συλλέκτες αντιμετωπίζουν τις σπάνιες κάρτες ως εναλλακτική μορφή επένδυσης, τοποθετώντας συχνά εξαψήφια ποσά σε δημοπρασίες, με την αγορά μεταπώλησης να θυμίζει πλέον κανονικό χρηματιστήριο.
Η τεχνολογική προσαρμοστικότητα: Από το φαινόμενο του AR στο Switch 2
Η επιβίωση και η γιγάντωση του franchise οφείλεται στην απαράμιλλη τεχνολογική του ευελιξία και την έξυπνη στρατηγική monetization. Το mobile hit Pokémon GO της Niantic ήταν ο καταλύτης που έφερε την Επαυξημένη Πραγματικότητα (AR) στο mainstream κοινό. Το συγκεκριμένο παιχνίδι μετρά πάνω από 1 δισεκατομμύριο downloads και εκτιμάται ότι έχει αποφέρει πάνω από 5 με 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε lifetime έσοδα (in-app purchases).
Στις δε κονσόλες, η πορεία είναι εξίσου εντυπωσιακή: τίτλοι όπως τα Pokémon Scarlet και Violet έσπασαν τα ρεκόρ της Nintendo πουλώντας 10 εκατομμύρια αντίτυπα μέσα σε μόλις τρεις ημέρες από την κυκλοφορία τους, αποφέροντας εκατοντάδες εκατομμύρια στην εταιρεία σε χρόνο dt. Σήμερα, ενόψει των εορτασμών για την 30ή επέτειο, η εταιρεία κοιτάζει ξανά στο μέλλον με τίτλους όπως το Pokémon Legends: Z-A για το Nintendo Switch 2.
Επένδυση στα eSports και στην Pop Κουλτούρα
Για να κεφαλαιοποιήσει περαιτέρω αυτό το τεράστιο ορόσημο, η εταιρεία τρέχει τη παγκόσμια καμπάνια «What’s Your Favorite?», επιστρατεύοντας διασημότητες με τεράστια επιρροή (όπως η Lady Gaga και ο πιλότος της F1 Charles Leclerc). Παράλληλα, με τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα (Pokémon World Championships) που θα διεξαχθούν στο Σαν Φρανσίσκο τον Αύγουστο με χιλιάδες διαγωνιζόμενους σε παιχνίδια όπως το Pokémon UNITE, εδραιώνει τη θέση του franchise στα μεγάλα –και άκρως προσοδοφόρα– σαλόνια των eSports, εξασφαλίζοντας έσοδα από χορηγίες και broadcasting rights.
Η σημασία του Community για τις Startups
Το Pokémon ξεκίνησε το 1996 ως το απλό όραμα του Satoshi Tajiri, ενός ανθρώπου που ήθελε να μεταφέρει στα παιδιά του Τόκιο την παιδική του αγάπη για τη συλλογή εντόμων στη φύση. Τριάντα χρόνια μετά, είναι μια άριστα κουρδισμένη επιχειρηματική μηχανή.
Για τον κόσμο των startups, το μάθημα είναι σαφές: το «φαινόμενο Pokémon» αποδεικνύει πως ένα εξαιρετικό IP (Intellectual Property) δεν αρκεί. Η οικονομική μακροβιότητα έρχεται μέσα από τη δημιουργία ενός αφοσιωμένου community, τη συνεχή διαφοροποίηση των ροών εσόδων (omnichannel στρατηγική σε gaming, merchandise, κινηματογράφο, mobile apps), την έγκαιρη υιοθέτηση νέων τεχνολογιών (AR, Cloud) και την ικανότητα να εξελίσσεσαι επιχειρηματικά χωρίς να χάνεις τον αρχικό σου πυρήνα.
Και σε αυτό, η The Pokémon Company παραμένει η απόλυτη «Master».
