Του Γιάννη Διονάτου
Την 1η Αυγούστου 2024 τέθηκε σε ισχύ η ευρωπαϊκή πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ), που αποτελεί -ουσιαστικά- τον πρώτο ολοκληρωμένο κανονισμό για το ΑΙ σε παγκόσμιο επίπεδο. Μια προσπάθεια να τεθεί ένα πλαίσιο λειτουργίας και ανάπτυξης μιας τεχνολογίας που διακρίνεται από την απεραντότητά της σε επίπεδο δυνατοτήτων, ασύλληπτης ταχύτητας εξέλιξης και έντονου βαθμού μεταβολής των όσων ισχύουν σήμερα σε κάθε –σχεδόν- τομέα της καθημερινότητας επιχειρήσεων, οργανισμών, χρηστών και πολιτών.
Πρόκειται για μια πράξη η οποία έχει σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να διασφαλίσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη που αναπτύσσεται και χρησιμοποιείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αξιόπιστη, λαμβάνοντας τις σχετικές διασφαλίσεις αναφορικά με την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών.
Ο δε κανονισμός αποσκοπεί στη δημιουργία μιας εναρμονισμένης εσωτερικής αγοράς για το ΑΙ στην Κοινότητα, ενθαρρύνοντας την υιοθέτηση της εν λόγω τεχνολογίας, αναπτύσσοντας παράλληλα ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για την καινοτομία και τις επενδύσεις.
Μάλιστα, η προαναφερθείσα πράξη εισάγει έναν μακρόπνοο ορισμό της τεχνητής νοημοσύνης, έχοντας ως βάση την ασφάλεια των προϊόντων και την προσέγγιση βάσει κινδύνου στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις της πράξης για το ΑΙ, τα κράτη -μέλη έχουν προθεσμία ενός έτους (μέχρι τις 2 Αυγούστου 2025) προκειμένου να ορίσουν εθνικές αρμόδιες αρχές, οι οποίες με τη σειρά τους θα εποπτεύουν την εφαρμογή των κανόνων για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ταυτόχρονα θα διεξάγουν δραστηριότητες εποπτείας της αγοράς.
Από την πλευρά της Ε.Ε., η ομώνυμη υπηρεσία τεχνητής νοημοσύνης θα αποτελέσει τον βασικό φορέα εφαρμογής της πράξης για το ΑΙ σε Κοινοτικό πλαίσιο, καθώς και η αρχή επιβολής των κανόνων για τα αντίστοιχα μοντέλα γενικού σκοπού.
Δυο συμβουλευτικά όργανα προβλέπεται πως θα στηρίξουν την εφαρμογή των κανόνων. Πρόκειται για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο θα διασφαλίσει την ομοιόμορφη εφαρμογή της πράξης για το ΑΙ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης και θα ενεργεί ως ο κύριος φορέας συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών-μελών. Στη συνέχεια, υφίσταται μια επιστημονική ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, που θα παρέχει τεχνικές συμβουλές και στοιχεία σχετικά με την επιβολή της νομοθεσίας. Μάλιστα, σε όσες εταιρείες δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες επιβάλλεται πρόστιμο, που θα μπορούσε να φτάσει έως και το 7% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών για παραβιάσεις απαγορευμένων εφαρμογών ΑΙ, έως και το 3% για παραβιάσεις άλλων υποχρεώσεων και έως και το 1,5% για την παροχή ανακριβών πληροφοριών!
Το editorial του Γιάννη Διονάτου δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #52
