της Φαίης Ορφανού*
Οι ελληνικοί Ερευνητικοί Οργανισμοί (Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα) έχουν αξιοσημείωτη δυναμική στην έρευνα και διακρίνονται εντός της ΕΕ σε πολλά επιστημονικά πεδία. Oι Ερευνητές αναπτύσσουν επιστημονική καινοτομία, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί από επιχειρήσεις, στην Ελλάδα και διεθνώς, ενισχύοντας την οικονομική τους ανάπτυξη και προσφέροντας λύσεις σε καίρια κοινωνικά προβλήματα.
Για να γίνει πράξη η αξιοποίηση των επιστημονικών επιτευγμάτων και της τεχνογνωσίας των ερευνητών στην οικονομία και στην κοινωνία, απαιτείται μεταφορά τεχνολογίας (technology transfer): μία στοχευμένη, ειδικευμένη δραστηριότητα, με υψηλές απαιτήσεις σε υλικούς και άυλους πόρους. Τον κρίσιμο θεσμικό ρόλο για την υλοποίηση της μεταφοράς τεχνολογίας στους ερευνητικούς οργανισμούς έχουν τα Γραφεία (ή Μονάδες) Μεταφοράς Τεχνολογίας. Τα Γραφεία ενισχύονται σταθερά τα τελευταία χρόνια, σε θεσμικό και χρηματοδοτικό επίπεδο. Με την ενδυνάμωση των ελληνικών Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας βρισκόμαστε σε μία νέα αφετηρία για την οικονομική αξιοποίηση της ελληνικής έρευνας. Στην αφετηρία αυτή οι προσδοκίες είναι υψηλές αλλά και οι προκλήσεις σημαντικές.
Σίγουρα θα είναι καταλύτης για την ενίσχυση της λειτουργίας των Γραφείων η επικείμενη χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ και η νομοθετική κατοχύρωση της σταθερής χρηματοδότησης από τα αποθεματικά του ΕΛΚΕ (άρθ. 211§7 Ν.4957/2022). Ωστόσο, η χρηματοδότηση είναι απλά ένας πυλώνας για την λειτουργία των Γραφείων.
Οι άλλοι πυλώνες είναι (1) η στελέχωση, (2) η τεχνογνωσία, (3) η πληροφορία και (4) η δικτύωση.
Τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας έχουν να διαχειριστούν 5 καίριες προκλήσεις, για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της οικονομικής αξιοποίησης της έρευνας:
- Κατάλληλη στελέχωση και οργανωτική διάρθρωση,
- Πρόσβαση σε τεχνογνωσία μέσω συνεργασιών (με επαγγελματίες ή οργανισμούς),
- Εργαλεία για τη διαχείριση της τεχνολογικής και επιχειρηματικής πληροφορίας,
- Δικτύωση με επιχειρήσεις, στην Ελλάδα και διεθνώς,
- Επάρκεια και διάρκεια χρηματοδότησης
Για να διαχειριστούν τις προκλήσεις αυτές τα Γραφεία, είναι αναγκαίο να υποστηριχθούν έμπρακτα και συστηματικά όχι μόνο από τους Ερευνητικούς Οργανισμούς αλλά συνολικά από το Οικοσύστημα Καινοτομίας. Αρκετοί Φορείς του Οικοσυστήματος (επιχειρηματικοί, δημόσιοι, χρηματοδοτικοί) μπορούν να έχουν καθοριστική συμβολή.
Επίσης, μπορούν να στηρίξουν καίρια τα Γραφεία οι θερμοκοιτίδες, επιταχυντές και άλλοι φορείς δόμησης ικανότητας (capacity building) με κατάλληλα προγράμματα ενίσχυσης της μεταφοράς τεχνολογίας. Ήδη, ένας φορέας με δυναμικό ρόλο στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας το Orange Grove, αξιοποιώντας τις υπηρεσίες του ειδικευμένου οργανισμού Science-2-Business, διοργανώνει το πρόγραμμα «επιτάχυνσης» μεταφοράς τεχνολογίας TECH TRANSFER ATELIER, με το οποίο ενισχύεται η ετοιμότητα ερευνητών στην πορεία στην οικονομική αξιοποίηση της έρευνάς τους, σε συνεργασία με τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας, υποστηρίζοντας το έργο τους.
Η μεταφορά τεχνολογίας είναι καταλύτης για την επιτυχία και τις επιδόσεις του ελληνικού Οικοσυστήματος καινοτομίας. Με την συστηματική, πρακτική υποστήριξη των Γραφείων Μεταφοράς Τεχνολογίας μπορούν να απογειωθούν οι προοπτικές της ελληνικής μεταφοράς τεχνολογίας. Εάν στηρίξουν έμπρακτα την μεταφορά τεχνολογίας, οι φορείς του ελληνικού Οικοσυστήματος Καινοτομίας θα συμβάλλουν καθοριστικά στην συνολική επιτυχία του Οικοσυστήματος αντλώντας άμεσα οφέλη.
*η Φαίη Ορφανού είναι Managing Partner της Science2Business
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #53
