Στους διαδρόμους του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας, μια συζήτηση φαίνεται να γίνεται πλέον όλο και πιο έντονη: ποιο είναι το μέλλον του Elevate Greece; Η επίσημη πύλη για τις νεοφυείς επιχειρήσεις της χώρας, που δημιουργήθηκε με την φιλοδοξία να τις χαρτογραφήσει, να τις υποστηρίξει και να τις συνδέσει με την αγορά, μοιάζει να έχει χάσει τον βηματισμό της. Την ίδια στιγμή, οι σκέψεις για την υπαγωγή του στον δυναμικό βραχίονα εξωστρέφειας της χώρας, το Enterprise Greece, πυκνώνουν.
Η κίνηση αυτή, αν και φαινομενικά λογική, δεν είναι χωρίς ρίσκο. Αποτελεί μια απόφαση που θα μπορούσε είτε να απογειώσει την προβολή των ελληνικών startups στο εξωτερικό, είτε να «πνίξει» την ευέλικτη φύση τους μέσα σε έναν μεγάλο οργανισμό. Ας αναλύσουμε τα υπέρ και τα κατά.
Η σημερινή πραγματικότητα του Elevate Greece
Για να καταλάβουμε γιατί γίνεται αυτή η συζήτηση, πρέπει πρώτα να αποδεχτούμε την τρέχουσα πραγματικότητα. Το Elevate Greece, το οποίο υπάγεται στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ), ξεκίνησε με τις καλύτερες προθέσεις. Ωστόσο, σήμερα, η εικόνα που παρουσιάζει απέχει πολύ από τον αρχικό στόχο.
Όπως είχαμε επισημάνει και παλαιότερα σε άρθρο μας στο Startupper.gr, το πρόβλημα δεν ήταν ποτέ η «βιτρίνα», αλλά η ουσία. Η πλατφόρμα μαστίζεται από τρία βασικά προβλήματα:
1. Υποστελέχωση: Ο φορέας είναι δραματικά υποστελεχωμένος και με σχεδόν ανύπαρκτο budget με αποτέλεσμα να μην μπορεί να επιτελέσει τον σύνθετο ρόλο του ως one-stop-shop υποστήριξης.
2. Υπολειτουργία: Έχει μετατραπεί σε έναν μάλλον στατικό κατάλογο, αντί για έναν δυναμικό κόμβο που παρέχει ενεργά οφέλη, mentoring και ευκαιρίες δικτύωσης.
3. Μητρώο-“Φάντασμα”: Η βάση δεδομένων των startups είναι σε κάποιο βαθμό ανεπίκαιρη. Για πολλές από τις εγγεγραμμένες εταιρείες “σηκώνει κουβέντα” για το αν είναι Startups, ενώ πολλές είναι πλέον ανενεργές, καθιστώντας το μητρώο αναξιόπιστο για επενδυτές, συνεργάτες και για την ίδια την πολιτεία που θέλει να χαράξει πολιτική.
Με αυτή την εικόνα, η ιδέα της ενσωμάτωσης σε έναν υγιή και δυναμικό οργανισμό όπως το Enterprise Greece φαντάζει ελκυστική.
Το σενάριο της ενσωμάτωσης: Τα Υπέρ
Η πιθανή υπαγωγή του Elevate Greece στο Enterprise Greece, τον εθνικό φορέα προσέλκυσης επενδύσεων και προώθησης εξαγωγών που εποπτεύεται από το Υπουργείο Εξωτερικών, έχει ισχυρά πλεονεκτήματα.
Εξωστρέφεια & διεθνές δίκτυο: Αυτό είναι το μεγαλύτερο ατού. Η βασική αποστολή του Enterprise Greece είναι η εξωστρέφεια. Διαθέτει την εμπειρία, το δίκτυο επαφών και τους πόρους για να συμπεριλαμβάνει συστηματικά τις ελληνικές startups σε διεθνείς εκθέσεις, επιχειρηματικές αποστολές και roadshows, συνδέοντάς τες άμεσα με ξένους επενδυτές και πελάτες.
Κλίμακα και πόροι: Το Enterprise Greece είναι ένας μεγάλος, καλά στελεχωμένος και αποδοτικός οργανισμός. Θα μπορούσε να παρέχει την απαραίτητη διοικητική και λειτουργική υποστήριξη που λείπει από το Elevate Greece, επιτρέποντας στην ομάδα να εστιάσει στην ουσία και όχι στα διαδικαστικά.
Ενιαία εθνική “Βιτρίνα”: Θα δημιουργούσε έναν ενιαίο, ισχυρό φορέα προώθησης ολόκληρης της ελληνικής επιχειρηματικότητας, από τα παραδοσιακά προϊόντα μέχρι την deep-tech καινοτομία, κάτω από ένα αναγνωρισμένο διεθνώς brand.
Οι κίνδυνοι και τα Κατά
Ωστόσο, η ενσωμάτωση εγκυμονεί και κινδύνους που δεν πρέπει να αγνοηθούν.
Σύγκρουση κουλτούρας: Το Enterprise Greece είναι ένας οργανισμός συνηθισμένος να συνεργάζεται με μεγάλες, ώριμες επιχειρήσεις. Η κουλτούρα μιας startup—ευέλικτη, γρήγορη, συχνά χαοτική—είναι εντελώς διαφορετική. Υπάρχει ο κίνδυνος οι ανάγκες των startups να χαθούν μέσα στη γραφειοκρατία ενός μεγάλου οργανισμού, από την άλλη όμως το Enterprise Greece υποστηρίζει αρκετές αποστολές στο εξωτερικό που συμμετέχουν Startups και έχει κάποια εμπειρία.
Απώλεια εστίασης: Το Elevate Greece, παρά τα προβλήματά του, είχε μια και μοναδική αποστολή: την υποστήριξη των τεχνολογικών startups. Μέσα σε έναν οργανισμό με πολλαπλές προτεραιότητες, από τον τουρισμό μέχρι τα τρόφιμα, υπάρχει ο κίνδυνος η ατζέντα της καινοτομίας να υποβαθμιστεί και να χάσει την εξειδίκευσή της.
Αποσύνδεση από την έρευνα: Η σημερινή υπαγωγή στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας διατηρεί έναν, έστω και τυπικό, δεσμό με τον ακαδημαϊκό και ερευνητικό κόσμο, που είναι κρίσιμος για τις εταιρείες-τεχνοβλαστούς. Η μεταφορά στο Υπουργείο Εξωτερικών θα μπορούσε να αποδυναμώσει αυτή τη σύνδεση.
Η επόμενη μέρα: Μια αλλαγή ουσίας, Όχι ταμπέλας
Η συζήτηση για το μέλλον του Elevate Greece είναι απαραίτητη. Η ενσωμάτωση στο Enterprise Greece θα μπορούσε να αποδειχθεί μια εξαιρετικά επιτυχημένη κίνηση, αλλά υπό έναν όρο: να μην είναι μια απλή διοικητική συγχώνευση. Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένας διακριτός, ευέλικτος και ισχυρός «βραχίονας» εντός του Enterprise Greece, αποκλειστικά για τις startups, με δική του κουλτούρα, εξειδικευμένα στελέχη και σαφείς στόχους.
