Τα social media έχουν μετατραπεί στο πιο προσοδοφόρο πεδίο δράσης για τους απανταχού κυβερνοεγκληματίες. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου των ΗΠΑ (FTC), οι οικονομικές απώλειες των Αμερικανών από απάτες που ξεκίνησαν στα κοινωνικά δίκτυα έφτασαν το 2025 το αστρονομικό ποσό των 2,1 δισ. δολαρίων.
Το νούμερο αυτό προκαλεί ίλιγγο, καθώς μεταφράζεται σε οκταπλάσια αύξηση από το 2020, αποδεικνύοντας ότι οι μηχανισμοί προστασίας των πλατφορμών αδυνατούν (ή αδιαφορούν) να ακολουθήσουν τον ρυθμό των απατεώνων.
Η αρνητική πρωτιά της Meta και οι αγωγές
Τα στοιχεία σοκάρουν: το 30% των θυμάτων που δήλωσαν απώλεια χρημάτων, ξεκίνησαν την επαφή τους με τους θύτες μέσα από κάποια πλατφόρμα.
Το Facebook κατέχει την απόλυτη αρνητική πρωτιά ως ο τόπος εκκίνησης των περισσότερων απατών, με το WhatsApp και το Instagram να ακολουθούν σε απόσταση. Και οι τρεις πλατφόρμες ανήκουν στη Meta, η οποία ήδη βρίσκεται αντιμέτωπη με αγωγές που την κατηγορούν ότι παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με τις διαφημίσεις-απάτες, αποκομίζοντας παράλληλα δισεκατομμύρια δολάρια από διαφημίσεις που προωθούσαν παράνομα προϊόντα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι απώλειες μέσω Facebook ξεπέρασαν κατά πολύ τις παραδοσιακές μεθόδους απάτης, όπως τα SMS και τα emails.
Επενδύσεις, e-shops και Romance Scams
Η ακτινογραφία της FTC αποκαλύπτει πώς ακριβώς στήνεται η παγίδα στους ανυποψίαστους χρήστες:
- Επενδυτικά σχήματα (Investment Scams): Ευθύνονται για τη μερίδα του λέοντος, αγγίζοντας το 1,1 δισ. δολάρια σε απώλειες. Οι απατεώνες προσεγγίζουν τα θύματα μέσω αναρτήσεων, διαφημίσεων ή ομάδων στο WhatsApp, προσποιούμενοι τους συμβούλους με ψεύτικα προγράμματα εκμάθησης επενδύσεων.
- «Μαϊμού» Αγορές (Shopping Scams): Αποτελούν την πιο συχνή μορφή, με το 40% των θυμάτων να παρασύρεται από στοχευμένες διαφημίσεις που τους οδηγούν σε άγνωστες, «κλωνοποιημένες» ιστοσελίδες για προϊόντα που δεν παραλαμβάνουν ποτέ.
- Ρομαντικές απάτες (Romance Scams): Το 60% των περιπτώσεων «αισθηματικής εξαπάτησης» ξεκίνησε στα κοινωνικά δίκτυα. Οι δράστες εκμεταλλεύονται προσωπικές πληροφορίες για να χτίσουν εμπιστοσύνη, καταλήγοντας να ζητούν χρήματα για κάποια υποτιθέμενη έκτακτη ανάγκη.
Το FBI προειδοποιεί: 21 δισ. η συνολική «χασούρα» και ο ρόλος του AI
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στα social media. Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το FBI νωρίτερα αυτόν τον μήνα, οι Αμερικανοί ανέφεραν απώλειες σχεδόν 21 δισεκατομμυρίων δολαρίων από εγκλήματα που σχετίζονται με το διαδίκτυο το 2025.
Περισσότερα από τα μισά αφορούσαν απάτες με κρυπτονομίσματα, ενώ η ραγδαία άνοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) έδωσε νέα υπερόπλα στους χάκερς (όπως τα deepfakes), κοστίζοντας στους πολίτες περίπου 893 εκατομμύρια δολάρια. Και το χειρότερο; Αυτά είναι μόνο τα ποσά που δηλώθηκαν, καθώς ένα τεράστιο ποσοστό θυμάτων δεν προχωρά ποτέ σε επίσημη καταγγελία λόγω ντροπής ή άγνοιας.
Η ασπίδα προστασίας
Μπροστά σε αυτή τη λαίλαπα, η FTC συνιστά στους χρήστες να περιορίσουν δραστικά την ορατότητα των προφίλ τους (ώστε οι απατεώνες να αντλούν λιγότερα προσωπικά δεδομένα) και να μην ακολουθούν ποτέ επενδυτικές συμβουλές από άτομα που γνώρισαν αποκλειστικά στο διαδίκτυο. Ο χρυσός κανόνας παραμένει: Πριν αγοράσετε οτιδήποτε, γκουγκλάρετε το όνομα της εταιρείας μαζί με τις λέξεις «scam» ή «απάτη». Και θυμηθείτε: Αν κάτι ακούγεται πολύ καλό για να είναι αληθινό, μάλλον δεν είναι.
