Μια νέα, πολύ πιο σκληρή στάση απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς υιοθετεί η Ευρώπη, βάζοντας στο επίκεντρο την ψυχική υγεία και την ασφάλεια των ανηλίκων. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μιλώντας την Τρίτη στη Σύνοδο Κορυφής για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα Παιδιά στην Κοπεγχάγη, εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στις πρακτικές πλατφορμών όπως το TikTok, η Meta (Facebook, Instagram) και το X.
«Το ερώτημα δεν είναι αν οι νέοι πρέπει να έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ερώτημα είναι αν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρέπει να έχουν πρόσβαση στους νέους», δήλωσε χαρακτηριστικά, δίνοντας το στίγμα των προθέσεων των Βρυξελλών.
Στο στόχαστρο η «οικονομία της προσοχής»
Η πρόεδρος της Κομισιόν δεν μάσησε τα λόγια της, συνδέοντας ευθέως τα social media με μια σειρά από σύγχρονες μάστιγες: στέρηση ύπνου, κατάθλιψη, άγχος, αυτοτραυματισμός, κυβερνοεκφοβισμός (cyberbullying) και εκμετάλλευση. «Οι κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται ταχύτατα. Είναι το αποτέλεσμα επιχειρηματικών μοντέλων που αντιμετωπίζουν την προσοχή των παιδιών μας ως εμπόρευμα», υπογράμμισε.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ ετοιμάζεται να επιβάλει αυστηρούς κανόνες μέσω της νέας νομοθετικής πράξης Digital Fairness Act (DFA), η οποία αναμένεται να προταθεί προς τα τέλη του έτους.
Το DFA θα απαγορεύει ρητά πρακτικές χειραγώγησης, παραπλανητικό influencer marketing και λειτουργίες που προκαλούν εθισμό, όπως:
- Η ατελείωτη κύλιση (endless scrolling).
- Η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο (autoplay).
- Η κατάχρηση των ειδοποιήσεων push.
«Λαμβάνουμε μέτρα κατά του TikTok και του εθιστικού σχεδιασμού του», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν, συμπληρώνοντας: «Το ίδιο ισχύει και για τη Meta, επειδή πιστεύουμε ότι το Instagram και το Facebook αποτυγχάνουν να επιβάλουν το δικό τους ελάχιστο όριο ηλικίας των 13 ετών».
Ηλικιακά όρια και Ψηφιακά Πορτοφόλια
Το πιο ηχηρό μήνυμα, ωστόσο, αφορά το ενδεχόμενο μιας πανευρωπαϊκής «καθυστέρησης» στην είσοδο των παιδιών στα social media. Μια ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων προετοιμάζει ήδη τη σχετική γνωμοδότηση. «Χωρίς να προκαταβάλλω τα ευρήματα της επιτροπής, πιστεύω ότι πρέπει να εξετάσουμε μια καθυστέρηση στη χρήση των social media. Ανάλογα με τα αποτελέσματα, θα μπορούσαμε να έρθουμε με μια νομική πρόταση αυτό το καλοκαίρι», αποκάλυψε.
Για την υποστήριξη αυτών των μέτρων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναπτύξει μια εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας με αυστηρά πρότυπα απορρήτου. Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να την ενσωματώσουν στα ψηφιακά τους πορτοφόλια, δίνοντας τη δυνατότητα στις πλατφόρμες να εφαρμόζουν αξιόπιστα τα όρια ηλικίας, χωρίς να εκθέτουν τα προσωπικά δεδομένα των χρηστών.
Η πρωτοβουλία της ΕΕ ευθυγραμμίζεται με μια ευρύτερη παγκόσμια τάση. Από τη Νορβηγία, τη Γαλλία και τη Βρετανία, μέχρι την πρωτοπόρο σε αυτόν τον τομέα, Αυστραλία, οι κυβερνήσεις συντονίζουν πλέον τα βήματά τους για να βάλουν «φρένο» στην ανεξέλεγκτη επιρροή της Big Tech στη νέα γενιά.
