Η παγκόσμια πίεση προς τους κολοσσούς της τεχνολογίας (Big Tech) για την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο μετουσιώνεται πλέον σε σκληρή νομοθεσία. Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, προχώρησε τη Δευτέρα στην επίσημη ανακοίνωση ενός ριζοσπαστικού σχεδίου νόμου, το οποίο θα απαγορεύει πλήρως την παροχή υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 16 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο.
«Προχωράμε πιο μακριά από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο, απαγορεύοντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους κάτω των 16 ετών και εφαρμόζοντας ευρύτερες προστασίες για να δώσουμε στα παιδιά πίσω την παιδική τους ηλικία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Στάρμερ. Όπως τόνισε, η απόφαση δεν ελήφθη ελαφρά τη καρδία, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι οι αλγόριθμοι είναι σχεδιασμένοι για να προκαλούν εθισμό, κάνοντας τα παιδιά δυστυχισμένα.
Οι πλατφόρμες στο στόχαστρο και το χρονοδιάγραμμα
Η βρετανική απαγόρευση ακολουθεί το μοντέλο-ορόσημο που ψήφισε πρόσφατα η Αυστραλία και αναμένεται να καλύψει σχεδόν το σύνολο του οικοσυστήματος των social media. Στη «μαύρη λίστα» για τους ανηλίκους μπαίνουν πλατφόρμες όπως: TikTok, YouTube, Instagram, Facebook, X (πρώην Twitter), Threads, Snapchat, Reddit, Twitch και Kick.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, η πρώτη δέσμη κανονισμών -η οποία θα πατήσει πάνω στον ήδη ψηφισμένο νόμο για την επαλήθευση της ηλικίας στο διαδίκτυο- αναμένεται να τεθεί σε ισχύ το συντομότερο την άνοιξη του 2027.
Τέλος στο ατελείωτο scrolling και ψηφιακά «curfews»
Το Λονδίνο, ωστόσο, δεν μένει μόνο στην ηλικιακή απαγόρευση, αλλά εισάγει δομικούς περιορισμούς στον τρόπο λειτουργίας των εφαρμογών (app design). Συγκεκριμένα:
Περιορισμός στο Chat & Livestreaming: Για τους χρήστες κάτω των 16 ετών (σε πλατφόρμες/εφαρμογές που θα επιτρέπονται μερικώς, όπως τα gaming apps) θα αποκλείεται τεχνολογικά η δυνατότητα επικοινωνίας και ζωντανής μετάδοσης (livestreaming) με αγνώστους. Αντίστοιχες προστασίες θα είναι ενεργοποιημένες από προεπιλογή (by default) και για τους εφήβους 16 και 17 ετών.
«Φρένο» στο Infinite Scroll: Η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά μέτρα για να περιορίσει τη λειτουργία της ατελείωτης κύλισης, η οποία ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τον εθισμό των χρηστών.
Νυχτερινή απαγόρευση (Overnight Curfews): Στο τραπέζι βρίσκεται η επιβολή «ψηφιακής απαγόρευσης κυκλοφορίας» προκειμένου να αποτραπεί η περιήγηση αργά τη νύχτα, διασφαλίζοντας την ποιότητα του ύπνου των παιδιών.
Μπλόκο στα AI chatbots: Οι χρήστες κάτω των 18 ετών δεν θα έχουν καμία πρόσβαση σε ρομαντικού ή σεξουαλικού περιεχομένου AI chatbots.
Η συζήτηση για τις επιπτώσεις της οθόνης στην ψυχική υγεία έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις στη Βρετανία. Καταλύτης σε αυτή την κοινωνική πίεση υπήρξαν τραγικά περιστατικά, όπως η δολοφονία της έφηβης Brianna Ghey. Η μητέρα της είχε ηγηθεί μιας εθνικής εκστρατείας για την απαγόρευση των social media στους εφήβους, δηλώνοντας δημόσια ότι η αυτοκαταστροφική συμπεριφορά της κόρης της «επιδεινώθηκε σημαντικά από το επιβλαβές περιεχόμενο που κατανάλωνε στο διαδίκτυο».
«Ένα ολοκληρωμένο εργαλείο για την προστασία των ανηλίκων στο Διαδίκτυο»
Στη χώρα μας το Kids Wallet, το οποίο έχει τεθεί σε λειτουργία από τον Μάιο του 2025, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο εργαλείο που συνδυάζει τρεις βασικές λειτουργίες: γονικό έλεγχο, επιβεβαίωση ηλικίας και ψηφιακή ταυτότητα για ανηλίκους.
- Γονικός έλεγχος: Το Kids Wallet επιτρέπει στους γονείς να ρυθμίζουν τις εφαρμογές και τις ιστοσελίδες στις οποίες έχουν πρόσβαση τα παιδιά τους, καθώς και τον χρόνο που αφιερώνουν σε αυτές.
Επιβεβαίωση ηλικίας: Η εφαρμογή παρέχει μια ασφαλή και αξιόπιστη μέθοδο για την επιβεβαίωση της ηλικίας των ανηλίκων στο Διαδίκτυο, προστατεύοντάς τους από ακατάλληλο περιεχόμενο και πιθανούς κινδύνους.
Ψηφιακή ταυτότητα: Το Kids Wallet λειτουργεί ως ένα ψηφιακό πορτοφόλι στο οποίο το παιδί μπορεί να αποθηκεύσει την ψηφιακή του ταυτότητα, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε υπηρεσίες και εφαρμογές που απαιτούν επιβεβαίωση ηλικίας.
«Με το Kids Wallet, δίνουμε στους γονείς ένα ισχυρό εργαλείο για να προστατεύσουν τα παιδιά τους στο Διαδίκτυο, ενώ παράλληλα ενισχύουμε την ψηφιακή τους ταυτότητα και τους βοηθάμε να αναπτύξουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες με ασφάλεια», είχε επισημάνει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου κατά τη διάρκεια της παρουσίασης του συγκεκριμένου εργαλείου.
Ο υπουργός είχε τονίσει ότι η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων αποτελεί ένα δυναμικό σχέδιο που θα εξελίσσεται και θα προσαρμόζεται στις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της κοινωνίας.
Ήδη από τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, τα παιδιά έως 15 ετών δεν μπορούν να χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα, καθώς η πρόσβαση μπλοκάρεται αυτόματα μέσω της εφαρμογής Kids Wallet. Παράλληλα, οι ανήλικοι έως 18 ετών αποκλείονται από ιστοσελίδες με περιεχόμενο μόνο για ενήλικες, όπως πλατφόρμες τζόγου, πορνογραφικές σελίδες και ηλεκτρονικά καταστήματα καπνικών και αλκοολούχων προϊόντων.
Η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα της Ε.Ε. που εφαρμόζει ένα τόσο αυστηρό πλαίσιο, με στόχο την προστασία των ανηλίκων από τον εθισμό, την παραπλάνηση και τους κινδύνους του διαδικτύου.
