Όταν η Realiscape αποφάσισε να στραφεί από τα επιδοτούμενα έργα στην παγκόσμια αγορά αμυντικής καινοτομίας, αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις. Σήμερα, με καινοτόμα προϊόντα όπως το Holotrac και λύσεις που καλύπτουν τις ανάγκες άμυνας και πολιτικής προστασίας, ο Σπύρος Αγοργιανίτης, ιδρυτής και CEO της εταιρείας, εξηγεί πώς η εταιρεία μετέτρεψε τις δυσκολίες σε μοχλό ανάπτυξης και εξωστρέφειας αλλά και το όραμά του για μια ισχυρότερη ελληνική αμυντική βιομηχανία.
S.M.: Τι ενέπνευσε την ίδρυση της Realiscape και ποιο είναι το βασικό όραμα που καθοδηγεί την αποστολή της εταιρείας;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Για όσους παρακολουθούν την πορεία μας γνωρίζουν ότι η Realiscape είναι μια παλιά εταιρεία που ουσιαστικά το 2016 «επανεφηύρε» τον εαυτό της μετακινώντας τις δραστηριότητές της στο χώρο της αμυντικής καινοτομίας (DefenceTech). Αυτό βέβαια έγινε αξιοποιώντας τις υπάρχουσες υποδομές γνώσης από το professional imaging που ήδη υπηρετούσαμε επί 25 χρόνια.
Βέβαια, γιατί DefenceTech και μάλιστα τότε που δεν είχαν υπάρξει αυτές οι διεθνείς ανακατατάξεις οι οποίες πλέον την έχουν τοποθετήσει στο επίκεντρο των πολιτικών, οικονομικών και τεχνολογικών εξελίξεων; Κι εδώ οι απαντήσεις ήταν ξεκάθαρες σ’ εμάς: κατ’ αρχάς είναι ένας τομέας που προσωπικά αγαπώ και θεωρώ ότι η ύπαρξη εταιρειών αμυντικής καινοτομίας είναι ύψιστης προτεραιότητας για τη χώρα μας αφού πέραν της προφανούς ανάγκης δρα «πολλαπλασιαστικά» ως προς την επένδυση.
Δεύτερον, εκείνη τη χρονική στιγμή συνέβησαν τεχνολογικές αλλαγές οι οποίες δημιουργούσαν ένα «παράθυρο ευκαιρίας» σε μικρότερες εταιρείες να αναπτυχθούν παράλληλα με τους αμυντικούς «κολοσσούς» οι οποίοι δεν μπορούν προφανώς να «ελιχθούν» με την ίδια ταχύτητα.
Τρίτον -κι αυτό είναι συνδεδεμένο με το προηγούμενο- η μετάβαση όλων των δυτικών ενόπλων δυνάμεων στις λύσεις COTS (Commercial Off-The-Shelf) που τους εξασφάλιζε τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες σε κρίσιμες στιγμές χωρίς να εξαρτώνται από συγκεκριμένους προμηθευτές μέσα από τη χρήση υποσυστημάτων «του εμπορίου» που μπορούσαν εύκολα να βρεθούν και να αναβαθμιστούν
Σκοπός μας είναι να κυριαρχήσουμε στις αγορές κυρίως της Ευρώπης, της Μ. Ανατολής και της Ασίας και νομίζω ότι θα τα καταφέρουμε αφού αυτή τη στιγμή έχουμε μια εξαιρετική σειρά προϊόντων προσομοίωσης για ξηρά, θάλασσα και αέρα ενώ αναλαμβάνουμε και projects δημιουργίας tailor-made προσομοιωτών αλλά και αναβαθμίσεων παλαιοτέρων συστημάτων για συγκεκριμένα οπλικά συστήματα κατ’ απαίτηση των πελατών μας.
S.M.: Πώς ενσωματώνετε τεχνολογίες όπως η Επαυξημένη και Εικονική Πραγματικότητα (AR και VR) στις λύσεις προσομοίωσης που παρέχετε και τι διαφοροποιεί τα προϊόντα σας από αυτά του ανταγωνισμού;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Κατ’ αρχάς ο τομέας μας κατά κύριο λόγο είναι η ανάπτυξη συστημάτων εκπαίδευσης μέσω προσομοίωσης, κοινώς προσομοιωτών ή simulators. Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες λοιπόν (το VR, AR, τα CAVEs κ.λπ.) είναι το «μέσο» με το οποίο το εκπαιδευτικό υλικό, το σενάριο, «περνάει» στον εκπαιδευόμενο, άρα όσο εντυπωσιακές να είναι στις φωτογραφίες οι κάσκες, δεν είναι αυτοσκοπός. Το ζητούμενο είναι τα human factors, το «τι» πρέπει να μάθει κάποιος και «πώς» τα οποία καθορίζουν το μέσο, αλλά κυριότερα ο τρόπος αξιολόγησης και οι δείκτες απόδοσης (τα KPIs) τα οποία επιτρέπουν στον εκπαιδευτή (και σύντομα στο AI) να βρει εκείνο το μικρό αδύναμο σημείο του καθενός στο οποίο θα επικεντρωθεί για να τον ολοκληρώσει – στην περίπτωσή μας ως μαχητή. Άρα η απάντηση στην ερώτησή σας είναι απλή: τις συγκεκριμένες τεχνολογίες τις ενσωματώνουμε εύκολα, αλλά δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου απλά χειριστήρια και panels διακοπτών προσφέρουν πολύ περισσότερο εκπαιδευτικό αποτέλεσμα από ένα εντυπωσιακό VR setup.
S.M.: Μπορείτε να μας περιγράψετε τη διαδικασία ανάπτυξης της πλατφόρμας Holotrac και την επίδραση που έχει στην αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσης για την άμυνα και τις δυνάμεις ασφαλείας;
Σπύρος Αγοργιανίτης: To Holotrac ήταν το πρώτο μας προϊόν, κι αυτό γιατί μας ζητήθηκε πρώτα αφού κλήθηκε να επιλύσει ένα αδιέξοδο που είχε περιέλθει η εκπαίδευση στα ελαφρά όπλα σε όλη την Ευρώπη (και στη χώρα μας): ότι οι υφιστάμενοι προσομοιωτές, αμερικανικής προέλευσης, είχαν σχεδιαστεί με διαφορετική φιλοσοφία τόσο ως προς τον τρόπο ενσωμάτωσης των όπλων στο σύστημα όσο και ως προς τα εκπαιδευτικά σενάρια που παρείχαν. Μελετήσαμε προσεκτικά τον ανταγωνισμό, χειριστήκαμε τα προϊόντα τους σε εκθέσεις και διαπιστώσαμε ότι δεν ανταποκρίνονταν πλέον στις σύγχρονες εκπαιδευτικές και τεχνολογικές απαιτήσεις. Έτσι, ξεκινήσαμε από λευκό χαρτί για να σχεδιάσουμε το Holotrac, εστιάζοντας κυρίως σε δύο νέες ιδέες:
Πρώτα απ’ όλα ότι δεν υπάρχει λόγος το όπλο να μετατρέπεται μόνιμα σε εκπαιδευτικό. Στο Holotrac ο εκπαιδευόμενος έρχεται με το όπλο του, το κάνει εκπαιδευτικό (και προφανώς ακίνδυνο) μέσα σε 5 λεπτά και το επιστρέφει στην προηγούμενη μορφή στον ίδιο χρόνο. Με αυτό τον τρόπο, εξαλείφουμε το «λογιστικό χάος» που συναντούν χώρες με αυστηρή νομοθεσία, όπου ακόμη και ένα εκπαιδευτικό όπλο αντιμετωπίζεται νομικά ως κανονικό, χωρίς ταυτόχρονα καμία παραχώρηση στην σκοπευτική ακρίβεια και επακόλουθα στο εκπαιδευτικό αποτέλεσμα.
Δεύτερο, ότι το σύνολο της απεικόνισης είναι 100% «συνθετικό», παράγεται δηλαδή από τρισδιάστατα γραφικά σε πραγματικό χρόνο αντί για βιντεοσκοπημένες «σεκάνς». Αυτή η επιλογή μάς επιτρέπει να προσαρμόζουμε εύκολα τόσο το περιβάλλον όσο και τους «πρωταγωνιστές» κάθε σεναρίου, ώστε ο εκάστοτε φορέας να λαμβάνει ένα σύστημα «κομμένο και ραμμένο» στις δικές του ανάγκες και προδιαγραφές. Με αυτόν τον τρόπο αντιμετωπίζουμε και το χρόνιο πρόβλημα της περιορισμένης αξιοποίησης των προεγκατεστημένων σεναρίων στα αμερικανικά συστήματα που κυριαρχούσαν στην αγορά όπως προείπαμε, αφού ο πελάτης δεν δεσμεύεται με συγκεκριμένες αμερικανικές τακτικές, αλλά του δημιουργούμε εκ νέου σενάρια και περιβάλλοντα που ανταποκρίνονται στις τεχνικές, νομοθετικές και ηθικές εκπαιδευτικές προδιαγραφές της υπηρεσίας του.
S.M.: Με προϊόντα όπως η σειρά Apex, το FireMeister και το V-Lab, πώς προσαρμόζετε τις λύσεις σας ώστε να καλύψετε τις ιδιαίτερες ανάγκες εκπαίδευσης διαφορετικών τομέων όπως η πολιτική προστασία, η βιομηχανία αλλά και η ναυτιλία;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Η δύναμη των προσομοιωτών είναι ότι δεν λειτουργούν προκαθορισμένα, το αποτέλεσμα δεν είναι δεδομένο. Μιμούνται τη συμπεριφορά ενός πραγματικού συστήματος και ο εκπαιδευόμενος έχει να τα «βγάλει πέρα» με τις συνθήκες που θα του δημιουργήσει ο εκπαιδευτής – οι οποίες προφανώς κάθε άλλο παρά εύκολες είναι. Κι αυτό τους κάνει το απόλυτο εκπαιδευτικό εργαλείο. Ως παράδειγμα λοιπόν ας αναφέρουμε το νέο μας προϊόν, τους προσομοιωτές οδήγησης Apex, με τους οποίους τους επόμενους μήνες θα εφοδιαστεί τόσο η ΕΛΑΣ όσο και το Πυροσβεστικό Σώμα: Έχοντας τη δυνατότητα ο εκπαιδευτής να προκαλέσει «άβολες» καταστάσεις στον οδηγό παράλληλα με το επιχειρησιακό σενάριο που εκτελείται εκείνη τη στιγμή (π.χ. καταδίωξη στην αστυνομία ή μετάβαση για περιστατικό φωτιάς στην Πυροσβεστική) η αντίδραση του εκπαιδευόμενου π.χ. σε ένα παιδί που ξαφνικά πετάγεται στο δρόμο είναι εξίσου σημαντική με την εκπλήρωση της αποστολής του.
Το ίδιο συμβαίνει και με τους προσομοιωτές πυρόσβεσης FireMeister: όσο η συμπεριφορά της φωτιάς και η λειτουργία του κατασβεστικού μέσου είναι σωστά και υπολογισμένα βάσει φυσικής, τελικά μικρή σημασία παίζει το ναυτικό, οικιακό, βιομηχανικό ή οποιοδήποτε άλλο περιβάλλον θα εξελιχθεί το σενάριο. Σε αυτά τα πράγματα δώσαμε ιδιαίτερη βάση, προσλάβαμε ταλαντούχους μηχανικούς και δαπανήσαμε χρόνο και κεφάλαια ώστε να μπορούμε να μιλάμε για το πλέον ακριβές και ευέλικτο σύστημα στον κόσμο.
Όσο λοιπόν πιο σωστά είναι σχεδιασμένος ένας προσομοιωτής, τόσο ευρύτερες είναι οι χρήσεις του και τόσο πιο «δημιουργική» η αξιοποίησή τους από αυτούς που γνωρίζουν τη δουλειά τους καλύτερα απ’ όλους: τους ίδιους τους εκπαιδευτές.
S.M.: Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει η Realiscape στον κλάδο της αμυντικής τεχνολογίας και των προσομοιώσεων και πώς τις αντιμετωπίσατε;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Οι προκλήσεις νομίζω είναι κοινές σε όλες τις εταιρείες που αποφασίζουν να κάνουν μια τεράστια στροφή στους επιχειρηματικούς τους στόχους: Κατ΄αρχάς το μεγάλο χρηματοδοτικό κενό ανάμεσα στο ξεκίνημα της ανάπτυξης ενός προϊόντος και στις πρώτες εισπράξεις όπου συνήθως μεσολαβούν αρκετά χρόνια. Στην περίπτωσή μας λοιπόν, από το 2016 που ξεκινήσαμε αυτή τη στροφή, «κάψαμε» σημαντικά ποσά ενώ παράλληλα δεν είχαμε σχεδόν καθόλου εισπράξεις. Βέβαια όπως προείπαμε, το αποτέλεσμα μας δικαίωσε. Από κει και πέρα η εμπλοκή σε ένα χώρο άγνωστο έως τότε μας ανάγκασε πολλές φορές «ν’ ανακαλύψουμε τον τροχό» αφού δεν υπήρχε «ώσμωση» με τους εν δυνάμει χρήστες μας. Ήταν κάτι το οποίο λύθηκε μετά τη DEFEA του 2021 όπου γίναμε ορατοί και αναπτύξαμε σχέσεις εμπιστοσύνης με πολλά στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που μας έδωσαν πολύτιμο input ως προς τις εκπαιδευτικές ανάγκες ενός μεγάλου (τόσο για το μέγεθος της χώρας όσο και σε απόλυτους αριθμούς) στρατού.
Πλέον, το ζητούμενο είναι η ανάπτυξη. Έχουμε στα χέρια μας μια σειρά από εξαιρετικά προϊόντα τα οποία αφορούν σε εκπαίδευση μεγάλου αριθμού χρηστών (φορητός οπλισμός, επιβατικά οχήματα και φορτηγά, πυρόσβεση, ελαφρά θαλάσσια μέσα, maintenance and repair operations) τα οποία όχι μόνο μπορούν να παραχθούν σε ικανό αριθμό, αλλά κυριότερα είναι dual use καθώς καλύπτουν τόσο στρατιωτικές όσο και πολιτικές εφαρμογές.
Εδώ λοιπόν χρειάζονται κεφάλαια για να αναπτυχθεί ο σωστός εμπορικός μηχανισμός που θα τα προωθήσει σε παγκόσμιο επίπεδο. Και στη φάση αυτή βρισκόμαστε τώρα.
S.M.: Κατά τη γνώμη σας, πώς οι προηγμένες τεχνολογίες προσομοίωσης μετασχηματίζουν τις μεθόδους εκπαίδευσης στον τομέα της άμυνας και ποιος είναι ο ρόλος της Realiscape σε αυτή τη μεταμόρφωση;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Δεν υπάρχει κανένα οπλικό σύστημα για το οποίο να μην γίνεται εκπαίδευση σε προσομοιωτή εδώ και πολλά χρόνια. Η διαφορά όμως πλέον είναι ότι έχει προστεθεί ένα δεύτερο εκπαιδευτικό επίπεδο αφότου κάποιος καταστεί «χειριστής» ενός συστήματος: στο να γίνει «μαχητής» συμμετέχοντας σε διακλαδικές ασκήσεις διδασκόμενος επιπλέον του χειρισμού, την επικοινωνία και συνεργασία με τους συμπολεμιστές του – αυτή είναι η τακτική προσομοίωση. Κι αυτό γιατί πλέον η τεχνολογία επιτρέπει τη διασύνδεση πολλών προσομοιωτών, ακόμη και διαφορετικών κατασκευαστών, σε «ομοσπονδίες» χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Καταλύτης βέβαια είναι η τεχνητή νοημοσύνη η οποία γεμίζει τις όποιες κενές θέσεις του εκτελούμενου σεναρίου με ψηφιακούς μαχητές (εχθρούς ή φίλους) ώστε να επιτυγχάνεται ο μέγιστος ρεαλισμός σε κινήσεις ακόμη και μεγάλων σχηματισμών. Εδώ ο ρόλος μας είναι τόσο η ανάπτυξη τακτικών προσομοιωτών συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων ως κομμάτια ενός μεγαλύτερου «παζλ», όσο και η μετατροπή παλαιών συστημάτων ώστε να αξιοποιηθούν σε νέους πιο απαιτητικούς ρόλους.
S.M.: Οι συνεργασίες και οι πελάτες σας είναι κυρίως στην Ελλάδα ή το εξωτερικό;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Τα τελευταία χρόνια δίνουμε μεγάλη βάση στην ελληνική αγορά έχοντας πλέον στο πελατολόγιό μας την Πολεμική Αεροπορία και το Στρατό Ξηράς, ενώ μέσω συνεργατών μας την Ελληνική Αστυνομία και το Πυροσβεστικό Σώμα. Παράλληλα οι πελάτες αυτοί αποτελούν το «διαβατήριό» μας για το εξωτερικό όπου η κλασική ερώτηση είναι το αν σε εμπιστεύονται στη χώρα σου. Πλέον έχουμε δεχτεί κρούσεις από αγορές όπως η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα αλλά και η Μάλτα, ενώ παράλληλα έχουμε έντονη παρουσία στην Κύπρο μέσω του τοπικού μας συνεργάτη, της SignalGeneriX, η οποία Κύπρος σημειωτέον έχει ένα πολύ αξιόλογο οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας.
S.M.: Τι πρέπει να κάνουμε για να ενισχυθούν η αμυντική βιομηχανία στην Ελλάδα και η σχετική καινοτομία;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Πρώτον θα πρέπει το υπουργείο να ανοίξει την «αγκαλιά» του και να προσφέρει απλόχερα γνώσεις κι εγκαταστάσεις για δοκιμές των όποιων νέων συστημάτων χωρίς να το θεωρεί «αβαρία» κατανοώντας ότι ισχυρή αμυντική βιομηχανία ίσον ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις. Η αντίληψη «τι θα ωφεληθεί η χώρα με το να εξυπηρετήσω μια εταιρεία;» πρέπει να εκλείψει. Αυτό βέβαια έρχεται «πακέτο» με το μητρώο των εταιρειών του αμυντικού τομέα και της τήρησης του «Εθνικού Απορρήτου» το οποίο πρέπει να ελέγχεται στην πράξη ώστε να υπάρχει απρόσκοπτη ροή πληροφορίας από τις Ένοπλες Δυνάμεις στις εταιρείες χωρίς επιφυλάξεις ασφαλείας.
Δεύτερον, θα πρέπει το υπουργείο ν’ αρχίσει να παραγγέλνει λύσεις οι οποίες ξεφεύγουν από το κλασικό «κανάλι» προμηθευτών των μεγάλων εταιρειών του εξωτερικού και να δεχτεί αντίστοιχα ελληνικά συστήματα μικρότερων πιθανώς δυνατοτήτων αλλά σε ικανές ποσότητες και εξαιρετικές τιμές. Κι αυτό μπορεί ν’ αρχίσει με «μικρά» πράγματα όπως οι αναβαθμίσεις παλαιών οπλικών συστημάτων με σύγχρονα ψηφιακά ηλεκτρονικά.
Τρίτον, θα πρέπει να εξυγιάνει άμεσα τις δύο μεγάλες εθνικές αμυντικές βιομηχανίες, την ΕΑΒ και τα ΕΑΣ προκειμένου να δημιουργήσουν ένα οικοσύστημα μικρότερων εταιρειών-προμηθευτών που θα ανταλλάσσουν ιδέες και θα μεταφέρουν αμφίδρομα τεχνογνωσία κι εμπειρία όπως γίνεται παντού στο εξωτερικό.
Τέταρτον, θα πρέπει να εγκρίνει χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς τη συμμετοχή ελληνικών εταιρειών στα Έργα του European Defense Fund προκειμένου αυτές να χρηματοδοτηθούν για τις ερευνητικές τους δραστηριότητες αλλά και να συμμετέχουν σε ευρύτερα αμυντικά οικοσυστήματα με μεγάλες εταιρείες – ειδικά αυτή τη στιγμή που Ευρώπη προσπαθεί να βρει τον αμυντικό της «βηματισμό».
S.M.: Ποια νέα έργα ή καινοτομίες μπορούμε να περιμένουμε από τη Realiscape τα επόμενα χρόνια;
Σπύρος Αγοργιανίτης: Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί όπως φάνηκε και από τα προλεγόμενα ο κυριότερος αναπτυξιακός μας στόχος. Κι αυτό γιατί επιτρέπει τη μετατροπή του προσομοιωτή από εκπαιδευτικό σε συμβουλευτικό εργαλείο στο θέατρο των επιχειρήσεων όπου θα δοκιμάζει με μεγάλη ταχύτητα εναλλακτικά σενάρια και λύσεις προκειμένου να ληφθούν σύνθετες αποφάσεις. Κι αυτό μας ανοίγει νέες προοπτικές αφού η υποκείμενη τεχνογνωσία ήδη υπάρχει μέσα στην εταιρία.
Επιπλέον, εντείνουμε τις προσπάθειές μας στον ερευνητικό τομέα, όπου ήδη η συμμετοχή μας σε ένα Έργο του European Defense Fund μας προσφέρει τόσο γνώσεις όσο κι ευκαιρίες ευρωπαϊκοί αμυντικοί κολοσσοί να γνωρίσουν το επίπεδο της δουλειάς μας, ενώ στόχος μας είναι η συμμετοχή μας σε τουλάχιστον άλλα δύο τα επόμενα χρόνια.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #57
