Της Κωστάντζας Σμπώκου Κωνσταντακοπούλου*
Η Ελλάδα ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή αγορά στην οποία δραστηριοποιήθηκε η Endeavor, πριν από 12 χρόνια. Και παρόλο που χάραξε τον δρόμο για το άνοιγμα άλλων 10 γραφείων της Endeavor σε εξαιρετικά ελκυστικές ευρωπαϊκές αγορές τα επόμενα χρόνια, ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι του παγκόσμιου μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ο οποίος υποστηρίζει τους πιο ανατρεπτικούς επιχειρηματίες ώστε να αναβαθμίσουν και να μετασχηματίσουν τις αγορές τους, δεν μπορούσαν να περιμένουν αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα.
Η περίπτωση της Ελλάδας αποτελεί μια ιστορία ανάκαμψης που δείχνει στον κόσμο ότι όλα είναι δυνατά. Η Ελλάδα, που μόλις πριν από λίγα χρόνια αποτελούσε πρότυπο οικονομικών και πολιτικών δυσλειτουργιών, ανακηρύχθηκε από τον Economist ως η παγκοσμίως κορυφαία οικονομία που ξεχώρισε το 2023, για δεύτερη συνεχή χρονιά. Η νοοτροπία, το πιο σημαντικό στοιχείο για την καινοτομία και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, έχει αλλάξει δραστικά και είδαμε κάθε ενδιαφερόμενο μέρος της ελληνικής οικονομίας να σημειώνει εντυπωσιακές νίκες που ξεπερνούν τα όρια της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας και της τεχνολογίας και μεταμορφώνουν τη χώρα ακόμη περισσότερο.
Η εταιρεία Blueground με έδρα τις ΗΠΑ και η εξαγορασθείσα πλέον Viva Wallet ηγούνται με αποτιμήσεις άνω των 1 δισ. δολαρίων. Υπάρχει πλέον μια γενιά κορυφαίων ελληνικών εταιρειών με τον χαρακτηρισμό «scaleups» (αναπτυσσόμενες εταιρείες), όπως οι ActionIQ, Persado, Workable, Hellas Direct, Skroutz, Epignosis και Schoox, καθώς και ένας εντυπωσιακός αριθμός ανερχόμενων αστέρων παγκόσμιας κλάσης, όπως οι Hack the Box, Causaly, Orfium, LifeBit, TileDB, Spotawheel, Instacar, Harbor Lab, Flexcar, Plum, Signal, Omilia και άλλες. Το ελληνικό τεχνολογικό οικοσύστημα αποτελείται πλέον από 1.000 και πλέον startup που έχουν συνολική αξία άνω των 12 δισ. δολαρίων και έχουν δημιουργήσει περισσότερες από 10.000 θέσεις εργασίας υψηλού επιπέδου.
Οι εδραιωμένοι τεχνολογικοί φορείς παρατηρούν τη μεγάλη δυναμική της Ελλάδας σε επιστημονικό και μηχανολογικό προσωπικό (η Sequoia Capital έχει κατατάξει την Αθήνα ως κορυφαίο παγκόσμιο κόμβο για ταλέντα στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης) και το ολοένα και πιο φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον. Η J.P. Morgan άνοιξε πρόσφατα ένα από τα λίγα κέντρα Καινοτομίας Πληρωμών στην Αθήνα, ενώ η Tesla δημιούργησε το γραφείο μηχανικών της στην Αθήνα, το οποίο επιτελεί κορυφαίο έργο στον τομέα του Powertrain και της ενεργειακής μηχανικής. Μεταξύ άλλων, η Google, η Cisco, η Pfizer, η Meta, η Samsung, η IBM, η Microsoft και η Applied Materials έχουν πραγματοποιήσει μεγάλες επενδύσεις στην Ελλάδα και ασκούν σημαντικές μηχανολογικές δραστηριότητες από εδώ.
Οι κορυφαίες ελληνικές επιχειρήσεις παγκόσμιας κλάσης επίσης προάγουν την καινοτομία και διευρύνουν τα όρια της Ελλάδας. Στους κλάδους/στις κατηγορίες τους, εταιρείες όπως οι Titan Cement, Βιοχάλκο, Μυτιληναίος, Olympia Group, Fourlis, Raycap, Cosmote, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, ΔΕΗ και Lamda Development, καθώς και ολόκληρη η ναυτιλιακή βιομηχανία (όπου οι Έλληνες κατέχουν το 20% του παγκόσμιου μεριδίου αγοράς), επενδύουν σε τεχνολογίες και λύσεις σε όλο τον κόσμο, πιο ενεργά από ποτέ. Η Lamda Development διαχειρίζεται το έργο του Ελληνικού, μια έξυπνη πόλη 8,2 δισ. δολαρίων που αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς στην παραλιακή περιοχή της Αθήνας και αναμένεται να στεγάσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους σε βίλες, σπίτια, κτίρια γραφείων, καταστήματα λιανικής πώλησης, σχολεία και ερευνητικά κέντρα. Πρόκειται για το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη σήμερα.
Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε μια ελκυστική περιοχή για ξένους και ομογενείς επενδυτές, ιδρυτές και ταλέντα, λόγω του συνδυασμού των καθιερωμένων ευνοϊκών φορολογικών κανόνων και ενός πρόσφατα εισαχθέντος ευνοϊκού φορολογικού πλαισίου που παρέχει φοροαπαλλαγές και κίνητρα για επενδυτές και επαγγελματίες. Τα φορολογικά κίνητρα κυμαίνονται από 50% έκπτωση κεφαλαίου για τους επενδυτικούς αγγέλους (angel investors), ετήσιο εφάπαξ φόρο εισοδήματος 100 χιλ. ευρώ για τους ξένους επενδυτές που επιθυμούν να μετεγκατασταθούν στην Ελλάδα και να επενδύσουν τουλάχιστον 500 χιλ. ευρώ σε ελληνικά περιουσιακά στοιχεία και 50% φοροαπαλλαγή για τα ξένα στελέχη και τους εργαζόμενους που επιθυμούν να μετεγκατασταθούν στην Ελλάδα, μέχρι προκαθορισμένη πενταετή φορολογική υποχρέωση για τα γραφεία του Νόμου 89 ξένων εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα υπό το καθεστώς «cost-plus». Η Ελλάδα έχει εισαγάγει νέες μεταναστευτικές επιλογές που παρέχουν τη δυνατότητα παραμονής στην Ελλάδα για πάνω από ένα έτος υπό το καθεστώς «ψηφιακών νομάδων» και επεξεργάζεται νέες επιλογές για ταλέντα που επιθυμούν να εργαστούν για ελληνικές startup (Greek Tech Visa), καθώς και βίζα για αποφοίτους από τα κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου.
Και το σημαντικότερο, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα υφίσταται έναν μείζονα μετασχηματισμό, όπου μαζί με τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια παγκόσμιας κλάσης, επιτρέπεται η λειτουργία ιδιωτικών ξένων και εγχώριων πανεπιστημίων για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας. Το Πανεπιστήμιο της Columbia εγκαινίασε πρόσφατα ένα παγκόσμιο κέντρο στην Αθήνα, εντάσσοντας την ελληνική πρωτεύουσα στο παγκόσμιο δίκτυο των μόλις 11 παγκόσμιων κέντρων του ανά τον κόσμο. Και η ανάπτυξη δεν σταματά εδώ.
Φυσικά, οι προκλήσεις δεν σταματούν ποτέ. Η Endeavor και άλλες οργανώσεις συνεργάζονται με την κυβέρνηση για να αντιμετωπίσουν τα εμπόδια στην περαιτέρω ανάπτυξη, όπως η έλλειψη σύνδεσης μεταξύ του εκπαιδευτικού συστήματος και της αγοράς εργασίας, το βραδυκίνητο δικαστικό σύστημα και η ανάγκη για επενδύσεις σε βασικές υποδομές, όπως ταχύτερο διαδίκτυο και καλύτερους δρόμους. Όμως, το να βρίσκεται κανείς στην αρχή της διαδικασίας οικοδόμησης ενός οικοσυστήματος καινοτομίας προσφέρει επίσης σημαντικά οφέλη στους πρωτοπόρους.
Η Ελλάδα προσκαλεί επιχειρηματίες καινοτομίας από όλο τον κόσμο προκειμένου να συμμετάσχουν στην ιστορία ανάκαμψής της.
Ταλέντα της διασποράς, επενδυτές και ξένες επιχειρήσεις που προσελκύονται όχι μόνο από το φημισμένο lifestyle της Ελλάδας με τον ήλιο και τη θάλασσα, αλλά και από την ευκαιρία να συμμετάσχουν στην οικοδόμηση ενός οικοσυστήματος από το μηδέν. Γίνονται συντελεστές της αναγέννησης της χώρας, όχι μόνο επωφελούμενοι από τον νέο δυναμισμό της, αλλά και οδηγώντας την προς τα εμπρός.
Η Κωστάντζα Σμπώκου Κωνσταντακοπούλου είναι Πρόεδρος της Endeavor Greece και Ιδιοκτήτρια και Διευθύνων Σύμβουλος της Phāea Resorts
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #51
