Η είδηση ότι το efood, ο κυρίαρχος του εγχώριου food delivery, έμεινε εκτός του mega-deal των 14,8 δισ. δολαρίων της Uber και πέρασε στα χέρια της αμερικανικής SSW Partners, έσκασε σαν βόμβα στην ελληνική επιχειρηματική και startup σκηνή.
- 1. Όμιλος ΟΤΕ (Cosmote / BOX): Το απόλυτο restart
- 2. Ο παγκόσμιος ανταγωνιστής: DoorDash (Wolt)
- 3. Σκλαβενίτης (Food to go): Η ψηφιακή επέκταση της έτοιμης εστίασης
- 4. CVC Capital Partners: Το μεγαθήριο των Private Equities
- 5. Ο Όμιλος Μαρινάκη: Κλείνοντας τον κύκλο (Shopflix & Courier Center)
- 6. Η «αθόρυβη» δύναμη του Ομίλου Βαρδινογιάννη
- 7. Ο Όμιλος Quest (Φέσσας): Το απόλυτο «πάντρεμα» με την ACS
- 8. Σπύρος Θεοδωρόπουλος (Bespoke SGA Holdings): Κάθετη ολοκλήρωση στα τρόφιμα
- 9. Το ανατρεπτικό Outsider: Η ελληνική food-tech StiQ
Ποια είναι όμως αυτή η «άγνωστη» επενδυτική εταιρεία με έδρα τη Νέα Υόρκη, η οποία μέσα σε μια νύχτα βρέθηκε να ελέγχει 14 αγορές της Delivery Hero (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας και της Κύπρου); Ποιο είναι το μοντέλο λειτουργίας της και, το κυριότερο, ποιοι είναι οι ισχυροι παίκτες που καραδοκούν για να διεκδικήσουν το «πετράδι του στέμματος» του ελληνικού delivery;
Ποια είναι η SSW Partners: Ο απόλυτος «Σταθμός Μεταφόρτωσης»
Η SSW Partners δεν είναι ένα παραδοσιακό Private Equity fund (όπως η CVC ή η KKR) που αγοράζει εταιρείες με σκοπό να τις διοικήσει, να τις αναδιαρθρώσει και να τις πουλήσει μετά από μια δεκαετία. Είναι, στην ουσία, μια εξειδικευμένη boutique εταιρεία διευκόλυνσης υπερ-πολύπλοκων συναλλαγών (transaction facilitators).
Πίσω από την εταιρεία βρίσκονται κορυφαία ονόματα της Wall Street και της αμερικανικής οικονομίας, με τους Josh Steiner και Antonio Weiss να ηγούνται του σχήματος:
- Antonio Weiss: Υπήρξε κορυφαίο στέλεχος (Global Head of Investment Banking) της επενδυτικής τράπεζας Lazard και υπηρέτησε ως υψηλόβαθμος σύμβουλος στο Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επί κυβέρνησης Ομπάμα.
- Josh Steiner: Βετεράνος των επενδύσεων και των media, έχοντας διατελέσει συνιδρυτής του Quadrangle Group, κορυφαίο στέλεχος της Bloomberg LP, καθώς και αξιωματούχος στο αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών.
Οι άνθρωποι αυτοί είναι deal-makers που ειδικεύονται στο να λύνουν νομικούς και ρυθμιστικούς γρίφους (όπως οι αντιμονοπωλιακοί κανονισμοί που εμπόδιζαν την Uber να απορροφήσει το efood). Το ιστορικό τους μαρτυρά ακριβώς τις προθέσεις τους: Η εταιρεία λειτουργεί ως ένας αξιόπιστος ενδιάμεσος σταθμός (parking asset). Αγοράζει επιχειρήσεις που αποσχίζονται από μεγάλα deals, τις προστατεύει, διατηρεί το management και στη συνέχεια τις «σπάει» και τις πουλάει σε στρατηγικούς αγοραστές.
Αυτό αποδεικνύεται από τα δύο τεράστια deals που δεσπόζουν στο βιογραφικό της:
- Η ιδιωτικοποίηση της Veoneer ($4,6 δισ.): Το 2021, η SSW αγόρασε ολόκληρη τη Veoneer (εταιρεία τεχνολογίας αυτοκινήτων), πούλησε αμέσως το κομμάτι του λογισμικού στην Qualcomm και στη συνέχεια ανέλαβε να βρει αγοραστή για τον βιομηχανικό κλάδο (τον οποίο πούλησε τελικά στη Magna).
- Η ιδιωτικοποίηση του ESR Group ($7,1 δισ.): Η SSW έπαιξε τον ρόλο του καταλύτη σε ένα τεράστιο deal στον χώρο των logistics στην Ασία για να περάσει η εταιρεία από το χρηματιστήριο σε ιδιωτικά χέρια.
Όπως δήλωσαν ρητά οι Steiner και Weiss στο επίσημο Δελτίο Τύπου της εξαγοράς: «Θα ηγηθούμε της διαδικασίας για να βρούμε τα καλύτερα μακροπρόθεσμα “σπίτια” (buyers) για αυτές τις επιχειρήσεις». Η SSW, λοιπόν, δεν ήρθε για να μείνει στο efood. Ήρθε για να το πουλήσει.
Η «ακτινογραφία» των 9 μνηστήρων του efood
Με το efood να μπαίνει επίσημα στη βιτρίνα της Wall Street, ο επόμενος αγοραστής του θα αποκτήσει ακαριαία την απόλυτη κυριαρχία στο εγχώριο last-mile delivery. Ακολουθούν οι 9 πιο ισχυροί διεκδικητές, με βάση τις νέες ισορροπίες της αγοράς:
1. Όμιλος ΟΤΕ (Cosmote / BOX): Το απόλυτο restart
Ο όμιλος του ΟΤΕ διαθέτει το BOX, μια υπηρεσία που παρά τις προσπάθειες και τις επενδύσεις, τα τελευταία χρόνια δείχνει να μένει σταθερά στην “τρίτη θέση”, αδυνατώντας να κοιτάξει στα μάτια το efood και τη Wolt παρά την μεγάλη προώθηση που δέχεται στους συνδρομητές της COSMOTE. Για την COSMOTE, η εξαγορά του efood δεν θα ήταν απλώς μια προσθήκη, αλλά η μοναδική «all-in» κίνηση για να σώσει και να εδραιώσει την παρουσία της στο delivery. Αντί να προσπαθεί να αναστήσει ένα brand, αγοράζει τον έτοιμο market leader, αποκτά ακαριαία το μεγαλύτερο ψηφιακό πελατολόγιο της χώρας και αλλάζει το παιχνίδι από θέση ισχύος, αρκεί βέβαια να την ενδιαφέρει ο συγκεκριμένος κλάδος.
2. Ο παγκόσμιος ανταγωνιστής: DoorDash (Wolt)
Είναι το πιο επιθετικό σενάριο σε διεθνές επίπεδο. Η αμερικανική DoorDash, η οποία έχει εξαγοράσει τη Wolt, είδε την Uber να της «κλέβει» τη Delivery Hero παγκοσμίως. Η εξαγορά του efood από τη Wolt θα της χάριζε την απόλυτη μονοπωλιακή κυριαρχία στην Ελλάδα. Το τεράστιο εμπόδιο εδώ είναι φυσικά η ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία δύσκολα θα επέτρεπε τη συνένωση του Νο1 και του Νο2 παίκτη της αγοράς χωρίς σκληρές ρυθμιστικές παραχωρήσεις.
3. Σκλαβενίτης (Food to go): Η ψηφιακή επέκταση της έτοιμης εστίασης
Η μεγαλύτερη αλυσίδα supermarket της χώρας επενδύει σταθερά και πολύ βαριά στο concept του «Food to go» (έτοιμα γεύματα, ζεστή κουζίνα και πιάτα ημέρας μέσα στα hypermarkets). Μέχρι σήμερα, το e-shop του Σκλαβενίτη εξυπηρετεί τα παραδοσιακά ψώνια. Η απόκτηση του efood, όμως, θα έδινε στον Σκλαβενίτη την τέλεια, έτοιμη υποδομή instant delivery (κάτω των 30 λεπτών) για να σπρώξει το «Food to go» απευθείας στα σπίτια των καταναλωτών, δημιουργώντας μια νέα, πανίσχυρη πηγή εσόδων που θα ανταγωνιζόταν ευθέως τα κλασικά εστιατόρια.
4. CVC Capital Partners: Το μεγαθήριο των Private Equities
Η CVC είναι ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Έχει ήδη τον έλεγχο της Vivartia (Goody’s, Everest, Flocafe κ.ά.) στον χώρο της εστίασης και κατέχει τεράστιο μειοψηφικό πακέτο στο Skroutz. Η προσθήκη του efood στο portfolio της θα δημιουργούσε τον απόλυτο εθνικό κολοσσό στο retail, το food και το quick commerce, ενώνοντας την παραγωγή, τα εστιατόρια και τη διανομή κάτω από μία κοινή επενδυτική στέγη.
5. Ο Όμιλος Μαρινάκη: Κλείνοντας τον κύκλο (Shopflix & Courier Center)
Ο Όμιλος έχει χτίσει ένα επιθετικό αποτύπωμα στο e-commerce μέσα από το Shopflix.gr και στο last-mile delivery με την εξαγορά της Courier Center. Η απόκτηση του efood θα του επέτρεπε να «κλείσει τον κύκλο» των ψηφιακών υπηρεσιών του (από την καθημερινή παραγγελία καφέ, μέχρι την αγορά ηλεκτρονικών ειδών), αξιοποιώντας τον τεράστιο, έτοιμο στόλο διανομέων του efood. Ουσιαστικά, θα «χτυπούσε» στα ίσια την πρωτοκαθεδρία του Skroutz, έχοντας την τεράστια υποστήριξη της Alter Ego Media.
6. Η «αθόρυβη» δύναμη του Ομίλου Βαρδινογιάννη
Παραδοσιακά συνυφασμένος με την ενέργεια (Motor Oil) και τα media, ο Όμιλος Βαρδινογιάννη διαφοροποιεί επιθετικά το χαρτοφυλάκιό του στο retail. Το κρυφό χαρτί είναι οι τεράστιες συνέργειες με το δίκτυο πρατηρίων καυσίμων (Coral/Shell, Avin). Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα πρατήρια μετατρέπονται ταχύτατα σε convenience stores. Η εξαγορά του efood θα μπορούσε να αποτελέσει τον ψηφιακό βραχίονα για την άμεση διανομή προϊόντων καθημερινής ανάγκης από αυτά τα σημεία, μετατρέποντας το δίκτυο του Ομίλου στο μεγαλύτερο σύστημα αποκεντρωμένων dark stores στην Ελλάδα.
7. Ο Όμιλος Quest (Φέσσας): Το απόλυτο «πάντρεμα» με την ACS
Ο Όμιλος Quest, υπό την ηγεσία του Θεόδωρου Φέσσα, ελέγχει την ACS Courier, τον αδιαμφισβήτητο ηγέτη στις παραδοσιακές ταχυμεταφορές στην Ελλάδα. Αν η Quest αποφάσιζε να διεκδικήσει το efood, θα πετύχαινε το απόλυτο «ιερό δισκοπότηρο» των logistics: την ένωση του παραδοσιακού e-commerce courier με το instant last-mile delivery. Η τεράστια κερδοφορία του efood θα καθιστούσε την Quest τον απόλυτο κυρίαρχο των ελληνικών logistics και του ψηφιακού retail.
8. Σπύρος Θεοδωρόπουλος (Bespoke SGA Holdings): Κάθετη ολοκλήρωση στα τρόφιμα
Ο άνθρωπος πίσω από το παγκόσμιο success story της Chipita χτίζει έναν εθνικό πρωταθλητή τροφίμων μέσω της Bespoke SGA Holdings (έχοντας ήδη την ΙΟΝ, τον Νίκα, την Αμβροσία κ.ά.). Για έναν όμιλο που παράγει και τυποποιεί τρόφιμα, η εξαγορά του efood (του μεγαλύτερου ψηφιακού «ραφιού» στη χώρα) αποτελεί την απόλυτη κίνηση κάθετης ολοκλήρωσης. Θα έλεγχε όλη την αλυσίδα: από το εργοστάσιο παραγωγής μέχρι την πόρτα του καταναλωτή.
9. Το ανατρεπτικό Outsider: Η ελληνική food-tech StiQ
Το μεγάλο αουτσάιντερ του εγχώριου οικοσυστήματος. Η StiQ είναι η πρώτη ελληνική data-driven food-tech startup που έφερε το μοντέλο των cloud kitchens σε μεγάλη κλίμακα, ιδρυθείσα από τον Κωνσταντίνο Δάβαρη (συνιδρυτή της Flexcar). Έχει ήδη εξασφαλίσει 45 εκατ. ευρώ (τα 20 εκατ. από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων). Ενώ η StiQ εστιάζει στην παραγωγή (cloud kitchens), το efood είναι το κανάλι διανομής. Αν η StiQ και οι ισχυροί επενδυτές της (όπως ο Μιχάλης Μπούσης) έκαναν την κίνηση-ματ, θα αποκτούσαν το μεγαλύτερο ψηφιακό πελατολόγιο της χώρας, ανατρέποντας πλήρως τα δεδομένα στην εστίαση.
Η παρτίδα σκάκι μόλις ξεκίνησε. Το ποιος από τους 9 μνηστήρες θα κάνει την επόμενη κίνηση θα καθορίσει το μέλλον του delivery στην Ελλάδα.
