Στον κόσμο των Startups το απόλυτο ζητούμενο για τις επιχειρήσεις είναι να κάνουν disrupt στην αγορά, να φέρουν αυτό που λέμε ένα «κύμα αλλαγής». Υπάρχουν όμως τομείς που αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο, καθώς η τεχνολογία που απαιτείται είναι εξαιρετικά προηγμένη. Σίγουρα ένας από αυτούς τους τομείς είναι η διαστημική τεχνολογία, κάτι που κάνει τα επιτεύγματα εταιρειών όπως η φινλανδική ICEYE ακόμα πιο εντυπωσιακά.
Έχοντας καταφέρει να δημιουργήσει τον μεγαλύτερο δορυφορικό αστερισμό SAR στον κόσμο, η ICEYE αποτελεί αυτή τη στιγμή την κορυφαία ευρωπαϊκή space tech Startup. Ταυτόχρονα, είναι και η εταιρεία με την μεγαλύτερη χρηματοδότηση, καθώς έχει σηκώσει κεφάλαια άνω των 430 εκατ. δολαρίων.
Το Startupper είχε την ευκαιρία να μιλήσει με τον Co-founder και CEO της εταιρείας, Rafal Modrzewski, στο πλαίσιο της ελληνικής αποστολής στο ετήσιο συνέδριο Slush με πρωτοβουλία της Endeavor Greece.
Πρέπει να πούμε ότι η ICEYE δεν είναι απλώς ένα success story για τη Φινλανδία, στην πραγματικότητα είναι μια εταιρεία που δημιούργησε μια εντελώς νέα προοπτική ανάπτυξης για τη χώρα στον τομέα του space tech, την οποία κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί παλαιότερα. Πλέον η φινλανδικό κράτος επιδιώκει να δημιουργήσει ένα από τα ισχυρότερα Startup οικοσυστήματα στον κόσμο, θέτοντας το space tech και το defence tech ως βασικούς πυλώνες, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά κατά διάρκεια ειδικού δείπνου για την υποδοχή της ελληνικής αποστολής ο Υπουργός Οικονομικών της Φινλανδίας, Wille Rydman.
Η διαστημική κυριολεκτικά και μεταφορικά πορεία της ICEYE
Το «ταξίδι» επιχειρηματικότητας της ICEYE ξεκίνησε το 2014 στο Πανεπιστήμιο Aalto, όταν οι founders της εταιρείας Rafal Modrzewski και Pekka Laurila γνωρίστηκαν στο πλαίσιο μιας κοινότητας που εξερευνούσε νέους τρόπους ανάπτυξης και κατασκευής δορυφόρων.
Σήμερα όμως, η ICEYE έχει καταφέρει να εκτοξευθεί μεταφορικά και κυριολεκτικά, καθώς μετράει πάνω 38 δορυφόρους που εντάσσονται στον δικό της αστερισμό και είναι διαθέσιμοι προς χρήση από τους πελάτες της διεθνώς. Επιπλέον, διαθέτει περίπου 700 εργαζομένους σε όλο τον κόσμο, ενώ το 2023 τα έσοδα της ξεπέρασαν τα 100 εκατ. δολάρια. Παράλληλα, έχει καταφέρει να συνεργαστεί με τη NASA, ενώ μεταξύ άλλων έχει προμηθεύσει την Ουκρανία με μικρο-δορυφόρους.

Η καινοτομία της ICEYE έγκειται στις δορυφορικές λειτουργίες ραντάρ συνθετικού διαφράγματος (SAR) που έχει αναπτύξει. Η φινλανδική εταιρεία ήταν η πρώτη στον κόσμο που κατάφερε να εκτοξεύσει επιτυχώς δορυφόρους SAR με μάζα εκτόξευσης κάτω των 100 κιλών.
Όπως αναφέραμε και παραπάνω έχει δημιουργήσει το μεγαλύτερο δορυφορικό αστερισμό SAR στον κόσμο, με τους δορυφόρους της να παρέχουν εικόνες και δεδομένα υψηλής ανάλυσης σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, χωρίς να επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες ή την ώρα της ημέρας. Ως εκ τούτου οι λειτουργίες των δορυφόρων μπορούν να αξιοποιηθούν για την παρατήρηση της γης και τη διαρκή εποπτεία, αποτελώντας έτσι μια ουσιαστική λύση κατά των φυσικών καταστροφών.
Η επέκταση στην Ελλάδα και η συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση
Εκτός όμως από τη Φινλανδία, η ICEYE συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη του space tech και στην Ελλάδα, καθώς είναι μια εκ των εταιρειών που έχει αναλάβει την κατασκευή και την εκτόξευση δορυφόρων SAR στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων».
Συγκεκριμένα, η ICEYE έχει υπογράψει σύμβαση με τον Ελληνικό Διαστημικό Οργανισμό και το Ελληνικό Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης -μαζί με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος- για το «Ελληνικό Εθνικό Δορυφορικό Διαστημικό Πρόγραμμα – Άξονας 1.2» (πρόγραμμα ραντάρ).
Υπενθυμίζουμε ότι το «Άξονας 1.2» καλύπτει το Ελληνικό Διαστημικό Τμήμα SAR και περιλαμβάνει τόσο την τηλεπισκόπηση με ραντάρ όσο και την ανάπτυξη ενός Ελληνικού Συστήματος Παρατήρησης, συμπεριλαμβανομένης και της εκτόξευσης δύο δορυφόρων ICEYE SAR. Εκτός από τους δικούς της δορυφόρους, η Ελλάδα θα έχει επίσης πρόσβαση στον υφιστάμενο αστερισμό δορυφόρων SAR της ICEYE και θα μπορεί να αρχίσει ήδη να εποπτεύει τις περιοχές ενδιαφέροντός της καθόσον θα αναπτύσσει τις δικές της διαστημικές δυνατότητες.
Όπως μας είπε ο Rafal Modrzewski «οι δορυφόροι έχουν προγραμματιστεί για να λανσαριστούν το 2025».
Αυτή τη στιγμή η ICEYE πραγματοποιεί την επέκταση της στην Ελλάδα και όπως δήλωσε ο Rafal Modrzewski «έχουμε εναποθέσει ήδη τον CEO, τον Βασίλη Χαλουλάκο, ο οποίος είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα, καθώς είναι Έλληνας ο οποίος μετανάστευσε στο Λονδίνο πριν από 10 χρόνια και τώρα επέστρεψε στην Αθήνα για την ευκαιρία αυτή. Έχουμε κάνει ήδη 5 προσλήψεις. Έχουμε αποκτήσει γραφεία, τα οποία ανακαινίζουμε τη δεδομένη στιγμή».
Αναφορικά με το εάν σχεδιάζουν και άλλες προσλήψεις στην Ελλάδα και το εάν είναι ικανοποιημένοι με το ταλέντο που υπάρχει εδώ ο Modrzewski απάντησε: «Φυσικά! Είμαστε σε διαδικασία προσλήψεων εδώ και λίγους μήνες. Έχουμε βρει πολύ καλούς ανθρώπους. Ένας από τους λόγους που επιλέξαμε την Ελλάδα είναι για το γεγονός ότι όλοι μιλάνε αγγλικά εδώ και αυτό δεν είναι κάτι δεδομένο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τουλάχιστον όχι σε αυτόν τον βαθμό. Έτσι λοιπόν μας διευκολύνει, γιατί το συγκεκριμένο γραφείο δεν θα λειτουργεί αυτόνομα. Θα λειτουργεί σε συνεργασία με τα υπόλοιπα γραφεία μας σε όλο τον κόσμο, στα οποία όλοι μιλάνε αγγλικά. Μέχρι στιγμής λοιπόν θα μπορούσα να πω ότι έχουμε καταφέρει να βρούμε τους σωστούς ανθρώπους».

Σε γενικές γραμμές υπάρχει μια υπόθεση ότι στην Ελλάδα όλες οι εταιρείες στον τομέα του space tech, ειδικά αυτές που εργάζονται πάνω σε δορυφόρους θα πρέπει να δουλέψουν μαζί. Σε ερώτηση για το εάν πιστεύει ότι αυτό θα γίνει ο CEO της ICEYE δήλωσε ότι:« Δεν μπορώ να σχολιάσω κάτι πάνω σε αυτό, δεν το γνωρίζω. Ωστόσο, πιστεύω ότι πάντα πρέπει να ψάχνουμε τρόπους έτσι ώστε το οικοσύστημα να συνεργάζεται. Δεν είναι υποχρεωτικό για όλες τις εταιρείες να βρίσκονται στο ίδιο κτίριο, αλλά είναι καλό να γνωρίζουν η μια την άλλη. Αν δει κανείς το φινλανδικό οικοσύστημα, γνωρίζω τις εταιρείες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή εδώ. Δεν είμαστε στα ίδια γραφεία, αλλά συνεργαζόμαστε».
Ωστόσο, ερωτώμενος για το εάν ο ίδιος θα ήθελε να συνεργαστεί με ελληνικές Space tech εταιρείες είπε: «Ναι φυσικά, σε κάθε μέρος που πηγαίνουμε ψάχνουμε συνεργασίες, διότι ο τομέας του διαστήματος είναι πολύ δύσκολος για να τα κάνει όλα μια εταιρεία».
Σχετικά με το εάν υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ του ελληνικού και του φινλανδικού οικοσυστήματος ο Rafal Modrzewski ανέφερε «όσον αφορά τον τομέα του Space tech ναι, γιατί πρόκειται για έναν τομέα που είναι σχετικά καινούριος και για τις δύο χώρες. Δεν έχει υπάρξει στο παρελθόν στη Φινλανδία καμία μεγάλη εταιρεία σε αυτόν τον κλάδο όπως η Airbus και η Thales. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα. Αυτό ήταν κάτι που μας άρεσε γιατί σημαίνει ότι τα ταλέντο δεν έχει απορροφηθεί από τις μεγάλες εταιρείες. Άλλωστε, οι άνθρωποι που δουλεύουν σε αυτές τις εταιρείες έχουν έναν συγκεκριμένο τρόπο σκέψης, το οποίο εμείς θέλουμε να ανατρέψουμε, όπως έκανε σε ένα βαθμό και ο Ίλον Μασκ με τους πυραύλους. Παλαιότερα ήταν η Boeing που έφτιαχνε κυρίως τους μεγάλους πυραύλους, αλλά εμφανίστηκε εκείνος και άρχισε να τους φτιάχνει φθηνότερα και γρηγορότερα. Κάτι άλλαξε λοιπόν και βλέπουμε το ίδιο πράγμα όσον αφορά τους δορυφόρους. Υπήρχαν εταιρείες που έφτιαχναν μεγάλους δορυφόρους, αλλά ήταν αργοί και ακριβοί. Εμείς κάναμε την ανατροπή και τους φτιάξαμε πολύ πιο γρήγορα και πολύ πιο οικονομικά. Όταν προσλαμβάνουμε ανθρώπους δεν θέλουμε να έχουν συνηθίσει να λειτουργούν με ένα συγκεκριμένο μοτίβο».
Τα σχέδια για το εργοστάσιο στην Ελλάδα
Την ίδια ώρα, ο CEO της ICEYE μας μίλησε για τα γενικότερα σχέδια της εταιρείας για την Ελλάδα, λέγοντας πως: «Ετοιμάζουμε μια κατασκευαστική μονάδα για τα εξαρτήματα των δορυφόρων. Οι δορυφόροι είναι μεγάλοι και απαρτίζονται από διάφορα εξαρτήματα. Έτσι κάθε γραφείο είναι υπεύθυνο να την παραγωγή διαφορετικών εξαρτημάτων. Με τον ίδιο τρόπο ετοιμάζουμε και ένα εργοστάσιο στην Αθήνα». Ο ίδιος διευκρίνισε ότι «η κατασκευή των συγκεκριμένων εξαρτημάτων αυτή τη στιγμή γίνεται αλλού και θα μετακινηθεί στην Ελλάδα. Τα σχέδια είναι οι εργασίες να ξεκινήσουν το 2025 και να γίνουν προσλήψεις».
Έρχεται νέα συνεργασία με το ΑΠΘ για την κατασκευή μονοθέσιων μηχανοκίνητου αθλητισμού
Τέλος, ο CEO της ICEYE ανακοίνωσε ότι η εταιρεία ετοιμάζει μια νέα συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης σχετικά με την κατασκευή μονοθέσιων μηχανοκίνητου αθλητισμού. Ειδικότερα, ο ίδιος ανέφερε ότι: «έχουμε πολλούς εργαζόμενους στην ICEYE που προέρχονται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Συγκεκριμένα, έχουμε περίπου 700 εργαζομένους, οι οποίοι προέρχονται από 70 διαφορετικά έθνη. Είμαστε πολύ προσεκτικοί στη διαδικασία πρόσληψης νέων ταλέντων. Έτσι λοιπόν ψάχνουμε ανθρώπους που στα φοιτητικά τους χρόνια δεν κοιτούν απλώς τα βιβλία τους, αλλά παράλληλα συμμετέχουν και σε φοιτητικούς οργανισμούς. Γι’ αυτό λοιπόν γνώριζα τους φοιτητικούς οργανισμούς στη Θεσσαλονίκη. Υπάρχει μια φοιτητική ομάδα που ονομάζεται BEAM (Beyond Earth Aristotle Missions), η οποία εργάζεται πάνω σε project που έχουν να κάνουν με το διάστημα και τους δορυφόρους. Υπάρχει επίσης, η Aristotle Racing Team (ART), η οποία διαθέτει ένα μικρό ηλεκτρικό μονοθέσιο. Εγώ θεωρώ ότι αυτές οι ομάδες έχουν τους πιο ικανούς μηχανικούς. Και εγώ περνούσα τον ελεύθερο μου χρόνο φτιάχνοντας δορυφόρους στο πανεπιστήμιο. Εάν κάποιος παθιάζεται τόσο με τη μηχανική και αντί να πάει πχ για μια μπύρα, προτιμάει να κάτσει στο εργαστήριο και να δημιουργήσει ένα μονοθέσιο για το κέφι του, αυτό λέει κάτι για την προσωπικότητα του και αυτό ακριβώς είναι που ψάχνουμε».
