Έντονο σκεπτικισμό σε ότι αφορά σε παραδείγματα τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) που αργά -αλλά σταθερά- υποκαθιστούν την λειτουργία της ανθρώπινης σκέψης, εκφράζει ο Δρ Δημήτριος Σαλαμπάσης, Επικεφαλής Ακαδημαϊκού Τομέα FinTech, Αναπληρωτής Καθηγητής Αναδυόμενων Τεχνολογιών και FinTech στο Swinburne University of Technology της Μελβούρνης και επισκέπτης καθηγητής σε διάφορα πανεπιστήμια στο κόσμο.
S.M.: Δρ. Σαλαμπάση, πως διαμορφώνεται ο τομέας του FinTech, διεθνώς, σήμερα; Ποια στοιχεία ξεχωρίζουν;
Δ. Σαλαμπάσης: To FinTech διαχωρίζεται σε νεοφυείς και scaleup οργανισμούς που ασχολούνται με την ανάπτυξη του συγκεκριμένου αντικειμένου, αλλά και σε όρους υιοθέτησης των αντίστοιχων τεχνολογιών από μέρους επιχειρήσεων και οργανισμών.
Σε επίπεδο χρηματοδότησης των FinTech Startups, τελευταία, καταγράφεται μια αισθητή μείωση των ποσών που κατευθύνονται προς τον συγκεκριμένο τομέα, σε σχέση με ότι συνέβαινε κατά το κοντινό παρελθόν, που οφείλεται -κυρίως- στο γεγονός πως έχει υπάρξει σαφής μετατόπιση από πλευράς των επενδυτών / χρηματοδοτών από το κομμάτι των FinTech offerings προς την αναζήτηση περισσότερο προωθημένων επιχειρησιακών μοντέλων, τα οποία δύναται να παράγουν καινοτομία, που με τη σειρά της μεταφράζεται σε αποτελέσματα, άμεσα και μεγάλα.
Σήμερα, θεωρώ πως το FinTech δεν αποτελεί ξεχωριστό τμήμα από το κλασικό χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά αντιθέτως εντάσσεται στην σύγχρονη τραπεζική επιχειρηματική πραγματικότητα. Μάλιστα, έχει καταστεί ως δεδομένο, πλέον, πως εκλείπει ο διαχωρισμός και ο συνεπακόλουθος ανταγωνισμός μεταξύ FinTech, Big Tech, incumbents και των τραπεζικών, αλλά και εν γένει χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Αντιθέτως, παρατηρείται μια ολοένα και μεγαλύτερη διαδικασία υιοθέτησης από την πλευρά επιχειρήσεων και οργανισμών, οι οποίοι αναζητούν βέλτιστες όσο και αποτελεσματικές μεθόδους και πρακτικές προκειμένου να διαχειριστούν επιτυχημένα τις διαδικασίες που καλούνται να υλοποιήσουν σε καθημερινή βάση.
Εξυπακούεται πως το Generative (Gen) AI ανάγεται σε καίριας σημασίας ζήτημα, με την επιχειρηματική κοινότητα να «πειραματίζεται» σε αρχική φάση σε σχέση με το πως δύναται να δημιουργήσουν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (Large Language Models – LLMs) προκειμένου να στηρίξουν στην αναδυόμενη τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης, καινούριων προϊόντων, διαδικασιών και υπηρεσιών, με έντονη πελατοκεντρική προσέγγιση στον πυρήνα τους. Για παράδειγμα, στην Αυστραλία, η Commonwealth Bank of Australia (CBA) -μια εκ των μεγαλύτερων συστημικών τραπεζών, εκεί- ανακοίνωσε πως σχεδιάζει να αντικαταστήσει ολόκληρο το call center της, αξιοποιώντας το Gen AI. Την ίδια στιγμή, τα ζητήματα απάτης, identity theft με την χρήση deep fake τεχνολογιών, πολλαπλασιάζονται, απαιτώντας στην πράξη εγρήγορση, μα και την λήψη των απαιτούμενων μέτρων διασφάλισης της ταυτότητας των χρηστών.
S.M.: Το ζήτημα της χρήσης των δεδομένων, απασχολεί τις επιχειρήσεις;
Δ. Σαλαμπάσης: Εξαιρετικά πολύ, θα τολμούσα να πω, πόσο μάλλον από τη στιγμή που σήμερα βιώνουμε την data driven economy. Σε αυτό το πλαίσιο, ζητήματα, όπως λ.χ. για τι είδους δεδομένα πρόκειται, ποιος έχει πρόσβαση σε αυτά, με ποια κριτήρια επιλέγονται τα προς συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων, βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των επιχειρήσεων και οργανισμών σε διεθνές επίπεδο.
S.M.: Τι μεταβολές καταγράφονται από τεχνολογικής -καθαρά- σκοπιάς στον τομέα του FinTech;
Δ. Σαλαμπάσης: Φυσικά το Gen AI, που κυρίως αξιοποιείται σήμερα σε κομμάτια αυτοματοποίησης, πληρωμών, καθώς επίσης και εν γένει ότι ορίζεται και εντάσσεται εντός του programmability. Μάλιστα, αυτό δεν εξαντλείται -απλά και μόνο- σε διαδικασίες ρουτίνας κατά την διάρκεια εκτέλεσης εργασιών ή εντολών, αλλά εκτείνεται και εκκινεί -ουσιαστικά- από τη στιγμή της σύλληψης, με την διαδικασία της σκέψης.
S.M.: Με βάση την τελευταία παράμετρο, αυτήν της σκέψης, πόσο σας προβληματίζει η πιθανότητα το ίδιο το ΑΙ να αποκτήσει λειτουργίες που θα παραπέμπουν ή έστω θα προσομοιάζουν στην ανθρώπινη σκέψη;
Δ. Σαλαμπάσης: Δεν σας κρύβω πως με προβληματίζει έντονα, καθώς πως είναι δυνατόν να αποκλείσεις το σενάριο, λ.χ. κάποια ημέρα μια εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης να «αποφασίσει» να προβεί σε ανακατανομή ή άναρχη διανομή του περιεχομένου τραπεζικών λογαριασμών σε έτερους, παντελώς άσχετους, χρήστες ως μέρος της λογικής του financial inclusion ή έστω της ισότιμης βάσης ρευστότητας; Θα μου επιτρέψετε να σας προβληματίσω έτι περαιτέρω με σενάρια που εδώ και καιρό «τρέχουν» ως προσομοιώσεις κορυφαίοι πάροχοι χρήματος και ασφαλιστικών υπηρεσιών σε διεθνές επίπεδο. Ποιος θα εμποδίσει την περίπτωση ένας χρήστης ο οποίος φορά το «έξυπνο» ρολόι του, μεταδίδοντας -ουσιαστικά- βιομετρικά δεδομένα, να του απαγορέψει κάποια ΑΙ οντότητα να ψωνίσει από το κρεοπωλείο, καθώς διαπίστωσε μια αυξημένη τιμή στις βιομετρήσεις του, που καθιστά απαγορευτική την κατανάλωση κρέατος για τις προσεχείς 3 ημέρες; Πόσο ηθικό κρίνετε πως είναι αυτό, και από την άλλη πλευρά, δεν προστατεύει την υγεία του χρήστη;
Παράλληλα, η ίδια οντότητα αποφασίζει πως δεν μπορεί ο τάδε ή ο δείνα χρήστης να πραγματοποιήσει ένα αεροπορικό ταξίδι στο εξωτερικό, καθώς με την προηγούμενη δραστηριότητά του έχει συμπληρώσει το αναλογούν ετήσιο ποσοστό έκλυσης επιβλαβών αερίων και κατ’ επέκταση αδυνατεί να επιβαρύνει πρόσθετα την ατμόσφαιρα ως απόρροια μιας ακόμη αεροπορικής πτήσης. Πλέον, φοβάμαι, πως τα διλήμματα θα είναι ολοένα και πιο σύνθετα, με αποτέλεσμα η λήψη αποφάσεων να ανάγεται σε πραγματική σπαζοκεφαλιά!
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #55
