Την ώρα που οι χρηματοδοτήσεις σε Startups στην Ευρώπη καταγράφουν πτώση της τάξης του 5%, στην Ελλάδα συμβαίνει κάτι που ίσως φαίνεται, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως, οξύμωρο. Σε αντίθεση λοιπόν με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές Startups,τα συνολικά κεφάλαια που «σήκωσαν» οι ελληνικές εταιρείες το 2024 ήταν αυξημένα κατά 15% σε σχέση με την περσινή περίοδο, σύμφωνα με το report “Startups in Greece 2024-2025“. Πού οφείλεται όμως αυτή η επιτυχία; Αποτελεί το γεγονός αυτό ένδειξη ότι το ελληνικό οικοσύστημα είναι πιο ώριμο από ποτέ; Και τι πραγματικά κρύβεται πίσω από τα ποσοστά;
Απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά επιχείρησαν να δώσουν μερικοί από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του εγχώριου οικοσυστήματος που συμμετείχαν στο πάνελ με θέμα “Χρηματοδοτώντας το ελληνικό οικοσύστημα: 2024 πηγαίνοντας προς το 2025“, το οποίο έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του ετήσιου event “The 2024 Innovation & Digital Transformation Conference” που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 12/12 από το Found.ation, το EIT Digital και το Smart Attica. Ο λόγος για την Αντιγόνη Λυμπεροπούλου, Διευθύνουσα Σύμβουλο στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων A.E. (πρώην ΤΑΝΕΟ), τον Μιχάλη Στάγκο, Partner του L-Stone Capital και τον Απόστολο Αποστολάκη, Founding & Managing Partner του Venture Friends. Το πάνελ συντόνισε ο Δημήτρης Καλαβρός- Γουσίου, Founding Partner του Apeiron Ventures και Co-founder του Found.ation.
Σχετικά με την αύξηση των επενδύσεων το 2024 η κ. Λυμπεροπούλου ανέφερε πως: «Έγινε μια πολύ λογική και ομαλή αύξηση του ποσού των επενδύσεων που έγιναν το 2024 σε σχέση με το 2023, κάτι που σημαίνει ότι υπήρχε μια σταθερή πορεία. Δεν υπήρχαν ούτε “καρδιογραφήματα”, ούτε “ελεύθερη πτώση”, δεν χρειάζεται να ακολουθούμε την Ευρώπη σε όλα, μπορούμε να δημιουργήσουμε τις δικές μας συνθήκες εδώ. Τα χρήματα και η διαθεσιμότητα των πόρων δεν είναι πλέον πρόβλημα, καθώς εμείς σε συνεργασία με την πολιτεία και όλους εσάς το έχουμε λύσει αυτό, άρα υπάρχει μια παρακαταθήκη σημαντική για να επενδύσουμε και σε νέα funds ακόμα, υπάρχει χώρος. Να πω ότι η αγορά είναι σοφή, βλέπουμε ότι δεν υπάρχει πουθενά κάποια ιδιαίτερη συγκέντρωση σε κάποιο κομμάτι της αγοράς ή σε κάποιο στάδιο ανάπτυξης των επιχειρήσεων. Έχουμε funds σε όλη αυτή την αλυσίδα. Επίσης, να πω ότι τα τελευταία χρόνια έχει ωριμάσει το περιβάλλον και έχουμε και funds που επενδύουν στη μεταφορά τεχνολογίας. Υπάρχουν τρία στα οποία έχουμε επενδύσει και τα οποία διαμορφώθηκαν το τελευταίο διάστημα, παρότι η πρόσκληση είναι ανοιχτή εδώ και 3-3,5 χρόνια, πράγμα που σημαίνει έρχεται να καλυφθεί και αυτό το κομμάτι της αγοράς και το έχει καταλάβει και η πολιτεία, η οποία πραγματικά δίνει κίνητρα. Περιμένουμε και πρόσθετα επενδυτικά σχήματα να βγουν στην αγορά γιατί πραγματικά εγώ νομίζω ότι υπάρχει η ζήτηση. Σημαντική επίσης είναι και η αύξηση των γυναικών στις επιχειρήσεις. Εύχομαι σε λίγα χρόνια να μην χρειάζεται να μετράμε αυτόν τον δείκτη».
Ωστόσο, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζα Επενδύσεων τόνισε ότι: «Δεν σημαίνει ότι όποιος έρχεται χρηματοδοτείται. Τα τελευταία 4 χρόνια έχουμε λάβει πάνω από 160 αιτήσεις και έχουμε επενδύσει σε 32 funds, πράγμα που σημαίνει ότι γίνεται μία πολύ σοβαρή αξιολόγηση».
Όσον αφορά το οξύμωρο της αύξησης των χρηματοδοτήσεων στις ελληνικές Startups, την ώρα που υπάρχει πτώση 5% στην Ευρώπη ο κ. Στάγκος σχολίασε ότι: «Το οξύμωρο δεν είναι τόσο οξύμωρο αν κανείς λάβει μερικά στοιχεία υπόψη του. Το πρώτο είναι το γεγονός ότι το ελληνικό οικοσύστημα ήταν πολύ πιο πίσω, άρα είναι λογικό να υπάρχει ένας ταχύτερος ρυθμός ανάπτυξης, δεδομένου του ότι τα τελευταία 4,5 χρόνια υπάρχει και ένα συστημικός παίκτης, ο οποίος βοήθησε να δημιουργηθεί το χρηματοδοτικό εργαλείο για να μπορέσει να ωριμάσει και η αγορά. Επίσης, ανεβαίνει και το ΑΕΠ της Ελλάδας. Βεβαίως, στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή έχουμε και στη Γαλλία και στη Γερμανία μία επιβράδυνση και μία αβεβαιότητα. Το δικό μας οικοσύστημα τώρα ωριμάζει, τα 32 funds που έχουμε αποτελούν από μόνα τους μια πολύ μεγάλη επιτυχία και πλέον μπορεί κανείς να μιλήσει για ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα. Είχαμε ματώσει να χτιστεί το κομμάτι των Startups, αλλά χρηματοδοτικά υπήρχαν πολύ συγκεκριμένες και λίγες λύσεις. Πλέον αυτό ανοίγει, δημιουργεί βέβαια νέες προκλήσεις επειδή ανοίγει, αλλά υπάρχει πλέον και ένα στέρεο έδαφος, το οποίο επιτρέπει σε κάποιον να κάνει τον δικό του προγραμματισμό τόσο σε επίπεδο επιχειρείν, όσο και σε επίπεδο επενδύσεων. Το πρόβλημα που δημιουργείται κατά την άποψή μου και το βλέπουμε ίσως και εμείς που σκάψαμε πολύ νωρίς και λίγο τοπικά , είναι ότι θα πρέπει να ξανασκάψουμε. Θα πρέπει να γυρίσουμε για να ξαναδημιουργήσουμε τη δυναμική και να βοηθήσουμε ξανά να δημιουργηθούν νέες ομάδες. θα πρέπει να βοηθήσουμε τα λεφτά που έχουνε πέσει στην έρευνα να μετουσιωθούν σε μία νέα εμπορευματοποίηση».
Από την πλευρά του ο κ. Αποστολάκης σε ερώτηση για το πως βλέπει την εξέλιξη του Startup οικοσυστήματος στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια και ειδικά την φετινή χρονιά, απάντησε πως: «Δεν νομίζω ότι είναι άξια αναφοράς αυτή η μικρή πτώση του 5% που είδαμε εδώ, είναι διαφορετικά πράγματα. Από το report της Atomico μπορεί κάποιος να δει ότι το 2020 επενδύθηκαν σε ευρωπαϊκές Startups 47 δισ. δολάρια, ενώ το νούμερο αυτό το 2021 και το 2022 εκτοξεύτηκε, καθώς πήγαμε στα 100 δισ. δολάρια, για να προσγειωθούμε ξανά στα 45 δισ. το 2023-24. Δεν ότι άλλαξε ο κόσμος τόσο δραστικά για να υπάρχουν άπειρες επενδυτικές ευκαιρίες το 2021, το 2022 και το 2023. Είναι περισσότερο το ότι άλλαξε το λεγόμενο “risk appetite” και η διάθεση των επενδυτών. Αυξήθηκαν τα κεφάλαια και ξαφνικά με την ίδια δεξαμενή ταλέντου αποφάσισαν να επενδύσουν σε περισσότερες εταιρείες. Δεν νομίζω ότι έχουμε ξεφύγει πολύ από τον μέσο όρο μας, αν κάποιος βγάλει αυτά τα δύο χρόνια, βλέπουμε ότι το οικοσύστημα μεγαλώνει. Και θα έλεγε κανείς ότι είναι και λογικό να μεγαλώσει γιατί υπάρχουν πάρα πολλές πετυχημένες Scale ups σε ευρωπαϊκό επίπεδο πλέον, οι οποίες επωάζουν τους επόμενους founders, ενώ υπάρχουν και αρκετά κεφάλαια. Τα πράγματα αλλάζουν αρκετά δυναμικά. Αν κάναμε τη συζήτηση αυτή το το 2023, θα έλεγα και εγώ και όλοι όσοι βλέπουμε έναν πολύ μεγάλο αριθμό εταιρειών, έχοντας μια διεθνή ομάδα με ανθρώπους στην Πολωνία στο Λονδίνο και την Ισπανία, έχουμε φτάσει στο σημείο να βλέπουμε πάνω από 5.000 προτάσεις το χρόνο από όλη την Ευρώπη. Οπότε είμαστε ένα καλό βαρόμετρο και όντως εμείς το 2020 κάναμε λιγότερες επενδύσεις. Το 2023 ήταν μια δύσκολη χρονιά και ένα μεγάλο κομμάτι της χρηματοδότησης, κάτι που δεν φαίνεται συχνά, πάει στο re-financing εταιρειών που ταλαιπωρούνται, δεν πάει υποχρεωτικά σε νέες Startups πάει για να υποστηρίξει υφιστάμενα startups, τα οποία έχουν δυσκολευτεί, κάνουν downrounds, γίνεται κόλαση. Τo 2024 ήταν μια καλύτερη χρονιά. Άνθρωποι που ήθελαν να μπουν στον χώρο του επιχειρείν, αποφάσισαν να κάνουν αυτό το βήμα και έτσι ανέβηκε συνολικά η δραστηριότητα. Εμείς βλέπουμε περισσότερες Startups να δημιουργούνται, γι’ αυτό και έχουμε κάνει αρκετές επενδύσεις το 2024 και νομίζω ότι αυτό θα συνεχιστεί».
«Ακόμα, αναφορικά με τη διαθεσιμότητα κεφαλαίου σε σχέση με το ταλέντο, Πολλά funds, τα οποία εύκολα σήκωσαν χρήματα το 2021-22 δυσκολεύτηκαν το 2023-24. Ξέρουμε αρκετά ευρωπαϊκά funds τα οποία δεν κατάφεραν να σηκώσουν το επόμενο τους fund. Οπότε βλέπουμε ότι τα διαθέσιμα funds έχουν μειωθεί. Βέβαια, το ταλέντο και η προσφορά δυνατών founders έχει ανακάμψει και θα συνεχίσει να ανακάμπτει, είναι νομοτελειακό αυτό, όμως τα VCs που θα βρίσκονται εκεί έξω για να επενδύσουν θα είναι λιγότερα», κατέληξε ο Founding & Managing Partner του Venture Friends.
