Της Δήμητρας Τριανταφυλλάκη και της Εύας Καντιλάρη
- Κατερίνα Σαριδάκη, Director, CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator
- Ελευθερία Ζούρου, Founder και CEO της Doctoranytime
- Τζίνα Τιριακίδου, Founder και CEO του Vivian Lab
- Σουζάνα Θεοδωρίδου, Managing Director στη Business Pathways
- Φραγκίσκα Τσιούτσιου, CEO και Founder της Drops Smart Hubs
- Λιάνα Νικολοπούλου, συνιδρύτρια και Chief Pet Officer της Pet Chef
- Αλεξάνδρα Δημητριάδου, Co-founder και CEO της MammoCheck
- Δρ Βενετία Κουσία, Εκτελεστική Διευθύντρια του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας
- Ελισάβετ Νίκα, Co-founder & Managing Director, Covariance
- Ελένη Ακτύπη, Managing Director, WE LEAD
- Σοφία Πάνου, Founder της ValuePass Experiences
- Ναταλία Κρίτσαλη, Founder @ Bloode και Design Director at McKinsey
- Ιόλη Κατσαρού, Founder of Pilgrim maker’s hub & Artist
- Μικαέλα Πλάκα, Founder και CEO της Cordella
Η 8η Μαρτίου είναι μια ημέρα αφιερωμένη στην αναγνώριση της δύναμης, της ανθεκτικότητας και της καινοτομίας των γυναικών σε όλο τον κόσμο. Σήμερα, ωστόσο, δεν αρκούμαστε σε απλές γιορτές – κοιτάμε κατάματα τη θεμελιώδη αλλαγή που φέρνουν οι γυναίκες στον κόσμο των επιχειρήσεων.
Στην καρδιά των πιο καινοτόμων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών βρίσκονται γυναίκες που, με θάρρος και επιμονή, καταρρίπτουν τα στερεότυπα και ξαναγράφουν τους κανόνες.
Σε αυτό το αφιέρωμα, αναδεικνύουμε τις ιστορίες γυναικών που ηγούνται Startups, ιδρύουν επιχειρήσεις και μεταμορφώνουν την επιχειρηματική σκηνή με έναν μοναδικό, δυναμικό τρόπο. Με αφορμή την σημερινή ημέρα οι γυναίκες του εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας και τεχνολογίας μιλούν στο Startupper για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια σχετικά με τη θέση και την εκπροσώπηση των γυναικών.
Μέσα από τις εμπειρίες τους, θα ανακαλύψουμε τι σημαίνει πραγματικά να είσαι γυναίκα επιχειρηματίας στον 21ο αιώνα και πώς οι προκλήσεις μετατρέπονται σε ευκαιρίες για καινοτομία, ανάπτυξη και αλλαγή.
Κατερίνα Σαριδάκη, Director, CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator
«Είναι αισιόδοξα τα μηνύματα που έχουμε στο τουριστικό οικοσύστημα των Startups στη χώρα μας. Κάθε χρόνο βλέπουμε να σημειώνεται μια σημαντική αύξηση συμμετοχής και ενδιαφέροντος από το γυναικείο φύλο στο να ξεκινήσουν ως ιδρύτριες μια νεοφυή επιχείρηση ή ακόμα και να συμμετέχουν ως σημαντικό στέλεχος σε αυτή – με μια εξαίρεση την ελαφριά πτώση που διαπιστώσαμε εμείς στα ποσοστά γυναικών να σημειώνεται στην αμέσως μετά Covid εποχή. Συγκριτικά με τα αντίστοιχα συνολικά νούμερα που βλέπουμε από το υπόλοιπο οικοσύστημα Startups στην Ελλάδα, στον τουρισμό οι γυναίκες φαίνεται να σημειώνουν καλύτερα ποσοστά συμμετοχής σε Startups ως ιδρύτριες. Πιο συγκεκριμένα, βλέπουμε ότι στον νεανικό διαγωνισμό Idea Platform που διοργανώνουμε σε ετήσια βάση και που απευθύνεται σε φοιτητές/φοιτήτριες/νέους/νέες έως 35 ετών, από τους 295 ιδρυτές στους 5 διαγωνισμούς που τρέξαμε μεταξύ 2020-2024, το 25,4% ήταν γυναίκες και αντίστοιχα από το σύνολο των 406 συμμετεχόντων, το 30,5% αποτελούνταν από γυναίκες. Εξετάζοντας και τους συμμετέχοντες στα 7 acceleration προγράμματα που έχουμε τρέξει έως τώρα (προγράμματα που συμμετέχουν 8-10 ομάδες συνολικά ανά κύκλο), από τους 135 ιδρυτές, το 20% ήταν γυναίκες ενώ αντίστοιχα από το σύνολο των 246 συμμετεχόντων-στελέχη των Startups, το 31% ήταν γυναίκες. Τα νούμερα αυτά πιστεύω είναι ενδεικτικά της δυναμικής στο μέλλον, όσο ενισχύουμε εμείς ως φορείς τις προσπάθειες για περισσότερες ευκαιρίες, καλλιεργώντας ένα ζεστό και ανοιχτό κλίμα επικοινωνίας και δημιουργικότητας, τόσο μεγαλύτερα θεωρώ ότι θα είναι τα ποσοστά γυναικών που θα βλέπουμε. Άλλωστε ιδιαίτερα για τον κλάδο του τουρισμού, πρέπει να σημειώσουμε ότι συνολικά είναι ένας από τους πιο γυναικοκρατούμενους κλάδους παγκοσμίως, οπότε συνδυάζοντας τη γνώση που αποκτούν από τον τομέα του τουρισμού μέσω των σπουδών και της επαγγελματικής εμπειρίας που αποκτούν άμεσα από την αγορά εργασίας, πιστεύω ότι μπορούμε να προσελκύσουμε ακόμα περισσότερες γυναίκες και στο δικό μας οικοσύστημα στο μέλλον».
Δείτε την συνέντευξη της Κατερίνας Σαριδάκη στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Ελευθερία Ζούρου, Founder και CEO της Doctoranytime
«Η κάθε γυναίκα όπως και ο κάθε άνθρωπος κερδίζει τελικά την θέση που διεκδικεί στο επιχειρηματικό στερέωμα. Το που φτάνει ο καθένας είναι αποτέλεσμα των επιλογών του. Το να αντιπαλέψεις ή να αψηφήσεις τα στερεότυπα είναι και αυτό μία επιλογή. Όπως επιλογή είναι και το πως ορίζεις εσύ την επιτυχία. Δεν υπάρχει ένα ορισμός γι αυτήν. Είναι δεδομένο ότι υπάρχουν στεγανά και για τον ρόλο που μπορούν οι γυναίκες να διαδραματίσουν, το είδος της επιχείρησης που μπορούν να έχουν, το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν καθώς και αν το οτιδήποτε κάνουν συνδυάζεται με οικογένεια. Ο τρόπος της διαχείρισης αυτών των στερεοτύπων και κατά πόσον τα αφήνεις σε ορίσουν δείχνουν τελικά και που θα πας. Δεν θεωρώ ότι έχουν γίνει τρομερά βήματα στο οικοσύστημα προς κάποια κατεύθυνση αλλά δεν θεωρώ τουλάχιστον στον χώρο της επιχειρηματικότητας ότι υπάρχει κάποιο πλάνο για κάτι τέτοιο. Η επιχειρηματικότητα δεν είναι για όλους και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την γυναίκα».
Δείτε την συνέντευξη της Ελευθερίας Ζούρου στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Τζίνα Τιριακίδου, Founder και CEO του Vivian Lab
«Τα τελευταία χρόνια, το οικοσύστημα των Startups έχει εξελιχθεί σημαντικά για τις γυναίκες, με περισσότερες ευκαιρίες χρηματοδότησης, υποστήριξης και ενδυνάμωσης. Υπάρχουν πλέον περισσότερα προγράμματα mentoring, επενδυτικά ταμεία που στοχεύουν σε γυναικείες Startups και κοινότητες που προωθούν τη δικτύωση και την επιχειρηματική ανάπτυξη.
Παρά τη θετική πρόοδο, οι προκλήσεις παραμένουν. Οι γυναίκες επιχειρηματίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε κεφάλαια, καθώς η ανισότητα στις επενδύσεις είναι ακόμα αισθητή. Οι στατιστικές δείχνουν ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό των επενδύσεων κατευθύνεται σε Startups που ιδρύονται από γυναίκες. Επιπλέον, οι γυναίκες συχνά καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα την οικογένεια και την επιχείρησή τους, κάτι που αποτελεί πρόσθετη πρόκληση. Οι επενδυτές παραμένουν συχνά επιφυλακτικοί, αμφισβητώντας αν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις μιας Startup.
Δείτε την συνέντευξη της Τζίνας Τιριακίδου στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια είμαι αισιόδοξη. Βλέπω όλο και περισσότερες επιτυχημένες γυναίκες επιχειρηματίες που θαυμάζω, οι οποίες αποδεικνύουν ότι μπορούν να δημιουργήσουν και να ηγηθούν καινοτόμων επιχειρήσεων. Η αλλαγή νοοτροπίας συνεχίζεται και πιστεύω ότι το μέλλον θα είναι ακόμα πιο ευοίωνο για τις γυναίκες στο επιχειρείν».
Σουζάνα Θεοδωρίδου, Managing Director στη Business Pathways
Ημέρα της Γυναίκας: Επιχειρηματικότητα χωρίς στερεότυπα
«Ξεκίνησα την πορεία μου στον χώρο της επιχειρηματικότητας από τον τομέα του τουρισμού, και σύντομα συνειδητοποίησα κάτι σημαντικό: οι γυναίκες δεν είμαστε «λιγότερες» ή «διαφορετικές» επιχειρηματίες. Δεν χρειάζεται να αποδείξουμε τίποτα σε κανέναν—είμαστε απλά εδώ, και κάνουμε τη δουλειά μας, όπως ακριβώς κάθε άλλος άνθρωπος που χτίζει κάτι δικό του.
Προσωπικά, δεν βίωσα δυσκολίες λόγω του φύλου μου. Βρήκα στήριξη, μου δόθηκαν ευκαιρίες και, όπως κάθε άνθρωπος στην αγορά, έπρεπε να διεκδικήσω, να εξελιχθώ και να χτίσω το δικό μου όνομα. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν στερεότυπα γύρω μας. Υπάρχουν—και αφορούν και άνδρες και γυναίκες. Είτε μιλάμε για την επιτυχία, είτε για τις προσδοκίες, είτε για τις επιλογές που «πρέπει» να κάνουμε, το ζητούμενο δεν είναι να σταθούμε σε αυτά, αλλά να τα προσπεράσουμε και να συνεχίσουμε.
Δείτε την συνέντευξη της Σουζάνας Θεοδωρίδου στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Σήμερα, έχω την τύχη να ηγούμαι της Business Pathways και της Startup Pathways, δύο οργανισμών που ενισχύουν την ανάπτυξη εταιρειών και ανθρώπων. Η ομάδα μας αποτελείται από γυναίκες και άνδρες διαφορετικών ηλικιών, με κοινό χαρακτηριστικό όχι το φύλο, αλλά την αφοσίωση και τη δυναμική τους. Το ελληνικό οικοσύστημα των startups αναπτύσσεται, εξελίσσεται και πλέον δεν θέτει φραγμούς. Αυτό που αλλάζει είναι ότι περισσότερες γυναίκες τολμούν, κάνουν το βήμα, μπαίνουν στον χώρο και διεκδικούν αυτό που τους αναλογεί».
Φραγκίσκα Τσιούτσιου, CEO και Founder της Drops Smart Hubs
Η εξέλιξη της γυναικείας παρουσίας στο ελληνικό Οικοσύστημα καινοτομίας
«Τα τελευταία χρόνια, έχω παρατηρήσει μια αξιοσημείωτη εξέλιξη στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας όσον αφορά τη γυναικεία εκπροσώπηση. Στον κλάδο του aviation όπου δραστηριοποιούμαι, η διαδρομή έχει υπάρξει ενδιαφέρουσα, αν και η πρόοδος πολύ αργή. Ακόμα και σήμερα, συνεχίζω να είμαι συχνά η μοναδική γυναίκα σε επαγγελματικές συναντήσεις και εκδηλώσεις του χώρου – μια πραγματικότητα που αναδεικνύει πόσο δρόμο έχουμε ακόμα να διανύσουμε στον τομέα αυτό.
Παρότι παραμένουμε λιγότερες αριθμητικά στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, βλέπω καθημερινά τα πράγματα να αλλάζουν.
Στο δικό μου ταξίδι ως γυναίκα επιχειρηματίας, δεν έχω νιώσει ότι το φύλο μου στάθηκε εμπόδιο – το αντίθετο μάλιστα, τον τελευταίο καιρό αισθάνομαι ότι ανοίγονται περισσότερες ευκαιρίες για εμάς.
Δείτε την συνέντευξη της Φραγκίσκας Τσιούτσιου στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Χαίρομαι που βλέπω γύρω μου να αναδύονται νέα χρηματοδοτικά εργαλεία ειδικά για γυναίκες και να αναπτύσσονται δίκτυα όπως το Women in Tech, όπου μοιραζόμαστε εμπειρίες και υποστηρίζουμε η μία την άλλη.
Είναι ενθαρρυντικό όταν βλέπω γυναίκες να ηγούνται επενδυτικών σχημάτων ή να διευθύνουν τεχνολογικές εταιρείες – κάθε τέτοιο παράδειγμα αλλάζει σιγά-σιγά την εικόνα που είχαμε συνηθίσει.
Φυσικά, αντιμετωπίζω τις ίδιες δυσκολίες όπως κάθε Έλληνας επιχειρηματίας: την δυσκολία στην πρόσβαση κεφαλαίων, τη δυσκαμψία του ελληνικού συστήματος και τη επιφυλακτικότητα των επενδυτών απέναντι σε καινοτόμες ιδέες.
Το μέλλον διαγράφεται αισιόδοξο. Πιστεύω πως χρειαζόμαστε περισσότερες ιστορίες επιτυχίας γυναικών στο προσκήνιο, για να δούμε κι άλλες να τολμούν. Όραμά μου είναι ένα οικοσύστημα όπου το φύλο δεν θα αποτελεί παράγοντα αξιολόγησης, αλλά η καινοτομία, η δημιουργικότητα και η επιμονή θα είναι τα μόνα κριτήρια επιτυχίας».
Λιάνα Νικολοπούλου, συνιδρύτρια και Chief Pet Officer της Pet Chef
«Η εμπειρία μου μέχρι στιγμής ως νέα επιχειρηματίας στον τομέα του pet είναι αρκετά ενθαρρυντική. Βλέπω ότι η αγορά αναπτύσσεται διαρκώς, καθώς οι κηδεμόνες κατοικιδίων επενδύουν όλο και περισσότερο σε προϊόντα και υπηρεσίες για τα αγαπημένα τους ζώα μιας και τα θεωρούν οικογένεια. Αυτή η ανάπτυξη δημιουργεί νέες ευκαιρίες για καινοτομία και επιχειρηματική δραστηριότητα, κάτι που μου δίνει αισιοδοξία για το μέλλον.
Δείτε την συνέντευξη της Λιάνας Νικολοπούλου στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια θετική αλλαγή στο οικοσύστημα των Startups στην Ελλάδα. Βλέπουμε περισσότερες γυναίκες να συμμετέχουν ενεργά, να δημιουργούν τις δικές τους επιχειρήσεις και να διεκδικούν τον χώρο τους. Ωστόσο, αν και τα ποσοστά γυναικείας εκπροσώπησης αυξάνονται, παραμένουν ακόμη χαμηλότερα σε σύγκριση με τους άντρες με συνέπειες όπως χαμένες οικονομικές ευκαιρίες, λιγότερη καινοτομία και τη διατήρηση των έμφυλων στερεοτύπων.
Παρόλα αυτά, η τάση είναι ανοδική και το κλίμα γίνεται όλο και πιο υποστηρικτικό. Με περισσότερη δικτύωση, mentoring και ενίσχυση της γυναικείας επιχειρηματικότητας, πιστεύω πως οι συνθήκες θα συνεχίσουν να βελτιώνονται, δίνοντας ακόμα περισσότερες ευκαιρίες σε γυναίκες που θέλουν να τολμήσουν στον χώρο των Startups».
Αλεξάνδρα Δημητριάδου, Co-founder και CEO της MammoCheck
Δρ Βενετία Κουσία, Εκτελεστική Διευθύντρια του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας
Startups: Γιατί οι γυναίκες παίζουν, αλλά δεν τις παίζουν;
«Γιατί, το 2025, οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι σχεδόν ανύπαρκτες στον χώρο των startups; Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Startups in Greece 2024-2025, μόλις το 24% των χρηματοδοτούμενων startups στην Ελλάδα έχει έστω μία γυναίκα στην ιδρυτική ομάδα. Και αν μιλάμε για αποκλειστικά γυναικείες ομάδες; Μόλις τέσσερις. Ναι, τέσσερις. Σε ολόκληρη την Ελλάδα. Επίσης, μόλις το 26,6% των γυναικών έναντι του 73,4% ανδρών είναι μέλη ΔΣ ή ιδιοκτήτες/τριες μικρομεσαίων καινοτόμων επιχειρήσεων και μόλις 18,5% είναι οι μέλη ΔΣ ή ιδιοκτήτριες μεγάλων επιχειρήσεων (ΕΚΤ 2023).
Το θέμα, προφανώς, δεν είναι ότι οι γυναίκες δεν έχουν καλές ιδέες ή επιχειρηματικό μυαλό. Το πρόβλημα είναι ότι δεν πείθουν όταν ζητάνε χρηματοδότηση, αντιμετωπίζονται σαν εξαίρεση. Οι επενδυτές τείνουν να εμπιστεύονται περισσότερο ανδρικές προτάσεις, με το 93% της χρηματοδότησης να καταλήγει σε αυτές (Economics Department της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το 2023). Γιατί; Οι απαντήσεις ποικίλλουν: στερεότυπα, έλλειψη γυναικείων προτύπων, αν λάβουμε υπόψη την υποεκπροσώπηση των γυναικών σε ηγετικές θέσεις όταν στην περίπτωση της Ελλάδας πχ, μόλις το 37% (2023) των διευθυντικών θέσεων κατέχονται από γυναίκες, ότι οι γυναίκες αποτελούν μόλις το 25% των υπουργών (2024) ενώ η συμμετοχή των γυναικών στη Βουλή είναι από τις μικρότερες μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών (μ.ο. 35%), (GENDER EQUALITY INDEX 2024).
Αναμφίβολα, οι γυναίκες αναζητούν χρηματοδότηση και συχνά κρίνονται για τις επιχειρηματικές τους ιδέες από ανδρικές κυρίως ομάδες επενδυτών. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι γυναίκες ιδρύτριες επιλέγουν ενδεχομένως διαφορετικούς κλάδους – συχνά λιγότερο ελκυστικούς στους άνδρες επιχειρηματίες ή επενδυτές – έχει ιδιαίτερη σημασία. Οι επενδυτές συχνά επιλέγουν τομείς που θεωρούν πιο κερδοφόρους ή πιο σίγουρους ή και “ανδρικούς”, υποτιμώντας τις δυνατότητες και την αξία των γυναικείων επιχειρηματικών εγχειρημάτων.
Δείτε την συνέντευξη της Βενετίας Κουσία στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: η ισότητα των φύλων δεν πρόκειται να επιτευχθεί όσο οι γυναίκες παραμένουν εγκλωβισμένες σε κοινωνικές και οικογενειακές υποχρεώσεις, οι οποίες τις εμποδίζουν να αναπτυχθούν προσωπικά και επαγγελματικά, εκτός αν διαθέτουν την οικονομική δυνατότητα (συνήθως μέσω του πατέρα ή του συζύγου) να προχωρήσουν μπροστά. Οι γυναίκες που κατάφεραν μόνες τους να διακριθούν στον επιχειρηματικό, πολιτικό ή άλλο τομέα είναι σπάνιες και η πορεία τους είχε τεράστιο κόστος. Αυτές οι γυναίκες αναγκάστηκαν να θυσιάσουν προσωπικές σχέσεις, χρόνο με την οικογένεια και την ίδια τους την ευημερία για να φτάσουν εκεί που είναι σήμερα, αποδεικνύοντας ότι για να πετύχουν πρέπει να υποστούν δυσβάσταχτες απώλειες, που πολλές φορές επισκιάζουν την επιτυχία τους.
Τι πρέπει να αλλάξει; Η λύση περνά μέσα από συγκεκριμένα και στοχευμένα προγράμματα χρηματοδότησης που θα υποστηρίζουν τις γυναίκες επιχειρηματίες και τις νεοφυείς τους επιχειρήσεις. Επίσης, είναι απαραίτητο να αυξήσουμε την παρουσία γυναικών σε επενδυτικές επιτροπές και να ενισχύσουμε την επιχειρηματική εκπαίδευση από νεαρή ηλικία. Ωστόσο, το πιο κρίσιμο βήμα είναι να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε τις γυναίκες επιχειρηματίες ως μια δευτερεύουσα παράμετρο στον κόσμο των επιχειρήσεων. Το κράτος πρέπει να θεσπίσει πολιτικές που να στηρίζουν τις γυναίκες μητέρες, προσφέροντας ευέλικτα ωράρια, υποστήριξη στη φροντίδα των παιδιών και οικονομική ενίσχυση, ώστε να μπορούν να επιδιώξουν τις επαγγελματικές τους φιλοδοξίες χωρίς να θυσιάζουν την οικογενειακή τους ζωή».
Ελισάβετ Νίκα, Co-founder & Managing Director, Covariance
«Η θέση των γυναικών στο οικοσύστημα καινοτομίας εξελίσσεται συνεχώς, με όλο και περισσότερες γυναίκες να ηγούνται, να δημιουργούν και να επενδύουν. Παρόλο που υπάρχουν ακόμα προκλήσεις, τα τελευταία χρόνια βλέπουμε σημαντικά βήματα προόδου: περισσότερες γυναίκες σε ηγετικές θέσεις, αυξανόμενη συμμετοχή τους σε τεχνολογικούς κλάδους και ενίσχυση της πρόσβασής τους σε χρηματοδοτικά εργαλεία.
Μια από τις πιο καταλυτικές εξελίξεις θα ήταν η δημιουργία VC funds και επενδυτικών πρωτοβουλιών που υποστηρίζουν τη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Η ύπαρξη περισσότερων γυναικών επενδυτριών και decision-makers μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη χρηματοδότηση και ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών από γυναίκες. Παράλληλα, προγράμματα mentoring, accelerator initiatives και networking groups μπορούν να δημιουργήσουν ένα πιο υποστηρικτικό περιβάλλον, δίνοντας στις γυναίκες περισσότερα εργαλεία για να αναπτύξουν τις ιδέες τους.
Το μέλλον είναι αισιόδοξο, αρκεί να συνεχίσουμε να ενισχύουμε τις ίσες ευκαιρίες στην επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Η σύνδεση της ερευνητικής κοινότητας με την επιχειρηματικότητα, η ενσωμάτωση πολιτικών diversity & inclusion από επενδυτικά σχήματα και η καλλιέργεια μιας κουλτούρας που προωθεί τη διαφορετικότητα είναι βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Η πρόοδος είναι ήδη ορατή, αλλά υπάρχει ακόμη χώρος για βελτίωση. Όσο περισσότερες γυναίκες μπαίνουν δυναμικά στον χώρο της καινοτομίας, τόσο πιο ισχυρό, ανταγωνιστικό και ανοιχτό θα γίνεται το οικοσύστημα για όλους».
Ελένη Ακτύπη, Managing Director, WE LEAD
«Παρότι έχουν σημειωθεί σημαντικά βήματα προόδου στο ελληνικό Startup οικοσύστημα – μεταξύ άλλων, η ανάδειξη επιτυχημένων γυναικείων Startups όπως η Dyania Health και η δημιουργία του πρώτου female investor club στην Ελλάδα – η επίτευξη πραγματικής ισότητας παραμένει μια μακρά και απαιτητική διαδρομή. Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους: Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (2023), μόλις το 2% της επενδυτικής χρηματοδότησης κατευθύνθηκε σε Startups με αποκλειστικά γυναίκες ιδρύτριες, ενώ οι μεικτές ομάδες έλαβαν μόλις 5%. Αυτά τα ποσοστά έχουν αλλάξει ελάχιστα την τελευταία δεκαετία, και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Ο αργός ρυθμός προόδου οφείλεται σε βαθιά ριζωμένες δομικές προκλήσεις. Οι ομάδες ιδρυτών προκύπτουν συχνά από στενά δίκτυα φίλων ή από exited founders, όπου οι γυναίκες παραμένουν υποεκπροσωπούμενες. Παράλληλα, η απουσία πολιτικών και δομών που στηρίζουν τις γυναίκες με ευθύνες φροντίδας, καθώς και η έλλειψη γυναικών σε ηγετικές θέσεις, ενισχύουν τις προκαταλήψεις, περιορίζουν τα role models και αναπαράγουν έναν φαύλο κύκλο αποκλεισμού.
Δείτε την συνέντευξη της Ελένης Ακτύπη στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Για να αλλάξει αυτή η πραγματικότητα, πρέπει να διασφαλίσουμε την ουσιαστική παρουσία περισσότερων γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων, είτε σε Startups είτε σε επενδυτικά σχήματα. Αυτό απαιτεί στοχευμένες και πρακτικές πρωτοβουλίες, όπως η ενίσχυση ισχυρών δικτύων υποστήριξης, η αύξηση της προβολής επιτυχημένων γυναικών ιδρυτριών και επενδυτριών, η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών για χρηματοδότηση χωρίς dilution – όπως κρατικές επιχορηγήσεις αποκλειστικά για γυναίκες ιδρύτριες – η εισαγωγή πολιτικών στήριξης για γυναίκες με ευθύνες φροντίδας, καθώς και η ενεργή αναγνώριση και καταπολέμηση των προκαταλήψεων που επηρεάζουν την εξέλιξή τους στο Startup οικοσύστημα. Αυτές είναι μερικές από τις λύσεις που έχουμε συζητήσει άμεσα με γυναίκες ιδρύτριες.
Στο WE LEAD, πιστεύουμε ότι η γεφύρωση του έμφυλου χάσματος δεν είναι απλώς ζήτημα δικαιοσύνης και ηθικής, είναι θέμα αξιοποίησης του 100% του ανθρώπινου δυναμικού, κάτι που θα ωφελήσει ολόκληρο το επιχειρηματικό οικοσύστημα».
Σοφία Πάνου, Founder της ValuePass Experiences
«Η πορεία μου στο οικοσύστημα της καινοτομίας είναι μια συνεχής διαδικασία μάθησης και εξέλιξης. Ως νέα γυναίκα επιχειρηματίας, δημιουργώντας τη ValuePass Experiences βρίσκομαι αντιμέτωπη με προκλήσεις που αφορούν τόσο την πρόσβαση σε ευκαιρίες όσο και την ανάγκη να αποδεικνύω την αξία μου σε έναν χώρο όπου κυριαρχούν τα στερεότυπα. Από τη χρηματοδότηση μέχρι τη δικτύωση, τα εμπόδια είναι υπαρκτά, αλλά η δυναμική των γυναικών στην επιχειρηματικότητα συνεχώς αυξάνεται, αλλάζοντας τα δεδομένα.
Η ValuePass Experiences είναι μια καινοτόμος πλατφόρμα που δημιουργήθηκε με στόχο να απλοποιήσει την ταξιδιωτική εμπειρία, παρέχοντας στους ταξιδιώτες εύκολη πρόσβαση σε δραστηριότητες, εμπειρίες και υπηρεσίες σε κάθε στάδιο του ταξιδιού τους. Μέσα από τη συμμετοχή μας στο Egg – Enter•Grow•Go, εγώ και η ομάδα μου είχαμε την ευκαιρία να αποκτήσουμε πολύτιμες γνώσεις και εργαλεία, καθώς και να συνδεθούμε με ένα ισχυρό δίκτυο που βοήθησε να εξελίξουμε την ιδέα μας.
Το όραμά μας είναι να δημιουργήσουμε μια πλατφόρμα που δεν διευκολύνει απλώς το ταξίδι, αλλά το μετατρέπει σε μια ευέλικτη, αυθεντική εμπειρία. Με λιγότερο χρόνο αναζήτησης, καλύτερη λήψη αποφάσεων και πιο έξυπνες δαπάνες, βοηθάμε τους ταξιδιώτες να οργανώνουν το ταξίδι τους με ευκολία. Μεταδίδω αυτό το όραμα μέσα από τη δυναμική της ομάδας μας, τις στρατηγικές μας συνεργασίες και την ίδια την ταξιδιωτική εμπειρία, προσφέροντας μια πιο στοχευμένη και αξιόπιστη λύση.
Αυτό που έμαθα είναι ότι δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις από την αρχή. Αν έχεις στόχο, πάθος και είσαι διατεθειμένος να μάθεις, μπορείς να δημιουργήσεις κάτι που έχει πραγματικό αντίκτυπο. Ελπίζω να συνεργαστώ με ακόμη περισσότερες γυναίκες και να τις δω να τολμούν, να καινοτομούν και να διαμορφώνουν το μέλλον της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα».
Ναταλία Κρίτσαλη, Founder @ Bloode και Design Director at McKinsey
«Σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, είναι αφορμή να αναρωτηθούμε αν πράξαμε αρκετά για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα και αν μπορούμε πραγματικά να αισιοδοξούμε. Παρακολουθώ το ελληνικό οικοσύστημα εδώ και σχεδόν δέκα χρόνια, μέσα από τη δράση του Bloode.org: βλέπουμε όντως περισσότερες πρωτοβουλίες για γυναικεία ενδυνάμωση, micro-financing προγράμματα και περισσότερα role models (VC-backed founders και C-level στελέχη).
Ωστόσο, τα νούμερα παραμένουν χαμηλά. Σύμφωνα με έρευνα του Foundation, το 2021/2 μόλις 2 στις 10 Startups με χρηματοδότηση ηγούνται από γυναίκες. Το 2024, μόνο το 24% των Startups που εξασφάλισαν κεφάλαια είχαν έστω μία γυναίκα στην ομάδα ιδρυτών. Στην Ευρώπη, το 2024, το 9.6% των Startups ήταν female-founded — αύξηση μόλις 2.1% συγκριτικά με το 2014. Ακόμα και σήμερα, ένα γρήγορο scroll στο Linkedin αποκαλύπτει κυρίως ανδροκρατούμενα panels και λίστες επιχειρηματιών.
Χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια για να αναδείξουμε γυναίκες που λειτουργούν ως role models, να θέσουμε σαφείς στόχους και να προσφέρουμε ισχυρότερα εργαλεία χρηματοδότησης και στήριξης, όχι απλώς «ενδυνάμωσης». Χωρίς να πιστεύω πως οι γυναίκες πρέπει να περιορίζονται σε «γυναικεία» θέματα, υπάρχουν στην Ελλάδα και την Ευρώπη σημαντικές ευκαιρίες καινοτομίας σε κλάδους με έντονη γυναικεία παρουσία, όπως το FemTech και η βιοτεχνολογία. Έρευνα που κάναμε στην McKinsey με το WEF έδειξε πως η εξάλειψη του gender health gap έως το 2024 θα μπορούσε να συνεισφέρει 1 τρισ. δολάρια ετησίως στην παγκόσμια οικονομία. Το οικοσύστημα του FemTech εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 50 δισ. δολάρια μέχρι το 2027 — εύλογο, αφού απευθύνεται στο 51% του πληθυσμού, δηλαδή τις γυναίκες».
Ιόλη Κατσαρού, Founder of Pilgrim maker’s hub & Artist
«Θα μου ήταν ιδιαίτερα ευχάριστο να ζούσα σε έναν κόσμο όπου δεν θα υπήρχε λόγος να μιλάμε για τη «γυναικεία επιχειρηματικότητα», αλλά απλώς για επιχειρηματικότητα.
Πριν τέσσερα χρόνια, ξεκίνησα το ταξίδι μου στον κόσμο του επιχειρείν, με βασικό μου κίνητρο την αγάπη για την τέχνη, την επικοινωνία και μια γερή δόση υπομονής. Έτσι, γεννήθηκε το Pilgrim Makers Hub, μια εικαστική πλατφόρμα που φιλοξενεί μαθήματα κεραμικής, αργαλειού και άλλων workshops από καταξιωμένους δημιουργούς. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με σπουδαίους ανθρώπους και να χτίσουμε μαζί μια δυναμική, δημιουργική κοινότητα.
Ως γυναίκα επιχειρηματίας, οραματίζομαι ένα μέλλον όπου η ισότητα και η συμπερίληψη θα είναι δεδομένες, χωρίς να απαιτούνται διεκδικήσεις κ ιδιαίτεροι χειρισμοί . Για να το πετύχουμε, πρέπει να αναθεωρήσουμε τις βαθύτερες δομές της κοινωνίας, ξεριζώνοντας στερεότυπα που περιορίζουν λόγω φύλου, ηλικίας, καταγωγής …τις ανθρώπινες δυνατότητες».
Μικαέλα Πλάκα, Founder και CEO της Cordella
«Όταν ξεκίνησα την Cordella, ήξερα ότι θα έπρεπε να δουλέψω σκληρά για να αποδείξω την αξία της ιδέας μου. Αυτό που δεν περίμενα – ή ίσως δεν ήθελα να αποδεχτώ – ήταν ότι, ως γυναίκα founder, θα έπρεπε να προσπαθήσω ακόμα περισσότερο για να χτίσω την ίδια εμπιστοσύνη και σιγουριά γύρω από την επιχείρησή μου.
Δείτε την συνέντευξη της Μικαέλας Πλάκα στον τηλεοπτικό ΜΟΝΟΚΕΡΟ εδώ
Στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας βλέπουμε πρόοδο, αλλά το επενδυτικό κομμάτι παραμένει άνισο. Οι γυναίκες εξακολουθούν να λαμβάνουν λιγότερο από το 2% των venture capital χρηματοδοτήσεων παγκοσμίως, και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Έχω βρεθεί σε συναντήσεις όπου η πρώτη ερώτηση δεν ήταν για την αγορά ή το μοντέλο ανάπτυξης, αλλά για το αν «έχω σκεφτεί πώς θα ισορροπήσω την επιχείρηση με την προσωπική μου ζωή».
Και όμως, παρά τα εμπόδια, η αλλαγή έχει ξεκινήσει. Περισσότερες γυναίκες δημιουργούν, επιχειρούν και διεκδικούν. Η Cordella είναι η δική μου απόδειξη ότι οι γυναίκες founders δεν χρειαζόμαστε «χάρη» – χρειαζόμαστε πίστη, ίσες ευκαιρίες και ένα οικοσύστημα που θα μας στηρίξει πραγματικά».
