Εάν κάποιος πάει να ανοίξει μια δική για κάποιο επιχειρηματικό θέμα στη χώρα μας το πιο πιθανό είναι ότι εξαιτίας των ατέρμονων καθυστερήσεων η εκδίκαση της υπόθεσης θα μείνει… «παρακαταθήκη» στους κληρονόμους του.
Για του λόγου το αληθές σύμφωνα με την έκθεση “Doing Business” της Παγκόσμιας Τράπεζας ο χρόνος οριστικής επίλυσης μιας δικαστικής διαφοράς για τις ελληνικές επιχειρήσεις το 2020 ήταν πάνω από 4,5 χρόνια. Επίδοση που κατατάσσει τη χώρα μας 146η μεταξύ 190 χωρών και στην τελευταία θέση στην ΕΕ. Οι καθυστερήσεις αυτές έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία, υπονομεύοντας την προσπάθεια δημιουργίας ενός περιβάλλοντος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα που να προσελκύει ξένες επενδύσεις. Αλήθεια, πώς να πάρει κάποιος την απόφαση να επενδύσει όταν υπάρχει κίνδυνος να μην βρει ποτέ το δίκιο του εάν κάτι πάει στραβά, χάνοντας παράλληλα χρήματα;
Στο πλαίσιο αυτό ο Σύνδεσμος Ανωνύμων Εταιρειών και Επιχειρηματικότητας διοργάνωσε χθες (29/4) μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με σκοπό την έναρξη του δημόσιου διαλόγου για την ίδρυση εξειδικευμένων δικαστηρίων επίλυσης επιχειρηματικών διαφορών κατά το αντίστοιχο παράδειγμα της Γαλλίας. Το «παρών» στη συζήτηση έδωσε και ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Πέλοπας Λάσκος, ο οποίος είπε ότι το Υπουργείο ακούει την πρόταση του Συνδέσμου, ενώ παράλληλα ανέφερε ότι ετοιμάζει μια σειρά από ψηφιακά εργαλεία.
Το 93% των μεγάλων εταιρειών εξετάζουν τις συνθήκες κράτους δικαίου σε μια χώρα για να επενδύσουν
Η σημασία της αποτελεσματικότητας των εθνικών δικαστικών συστημάτων για τις εταιρείες έχει αναδειχθεί από πληθώρα ερευνών. Για παράδειγμα, σχετική μελέτη αναφέρει ότι ένα υψηλότερο ποσοστό -κατά 1%- των εταιρειών που αντιλαμβάνονται το σύστημα δικαιοσύνης ως ανεξάρτητο έχουν υψηλότερο κύκλο εργασιών, καθώς και παραγωγικότητα. Σε μια άλλη έρευνα, το 93% των μεγάλων εταιρειών απάντησαν ότι συστηματικά και συνεχώς εξετάζουν τις συνθήκες κράτους δικαίου (συμπεριλαμβανομένης και της δικαστικής ανεξαρτησίας) στις χώρες στις οποίες επενδύουν.
Μάλιστα, όπως ειπώθηκε και στη χθεσινή συζήτηση ένας από τους λόγους για την μη αναβάθμιση της Ελλάδας σε επενδυτική βαθμίδα το 2024 ήταν οι καθυστερήσεις στις δικαστικές διαδικασίες.
Σε ό,τι αφορά τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πάνω από το 50% εξ αυτών απάντησαν σε άλλη έρευνα ότι το κόστος και η υπερβολική διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών ήταν οι κύριοι λόγοι που δίσταζαν προσφύγουν νομικά για την παραβίαση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Καταλαβαίνουμε λοιπόν τι αντίκτυπο έχει αυτό για τις Startups. Αν και στο σημείο αυτό πρέπει να πούμε ότι οι Startuppers λόγω της πιο μοντέρνας νοοτροπίας τους, συχνά επιλέγουν να επιλύουν μόνοι της υποθέσεις τους, χωρίς να χρειαστεί να φτάσουν στις δικαστικές αίθουσες, κάτι που λειτουργεί θετικά τόσο για τους ίδιους, όσο και για το δικαστικό σύστημα. Παρόλα αυτά, οι ταχύτερες διαδικασίες, θα μπορούσαν να τους δημιουργήσουν εντελώς διαφορετικές συνθήκες ανάπτυξης.
Το παράδειγμα της Γαλλίας
Στη Γαλλία τα Δικαστήρια Οικονομικών Δραστηριοτήτων (ΔΟΔ), τα οποία ξεκίνησαν φέτος τη λειτουργία τους, σχεδιάστηκαν ως μια ολοκληρωμένη και σύγχρονη απάντηση στις ανάγκες των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με τη μελέτη της Τράπεζας της Γαλλίας, η μείωση κατά 20% του χρόνου επίλυσης διαφορών θα μπορούσε να ενισχύσει τις ξένες επενδύσεις κατά 10% μέσα σε πέντε χρόνια. Τα δεδομένα του Υπουργείου Οικονομικών της Γαλλίας επιβεβαιώνουν ότι η καθιέρωση των ΔΟΔ θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕΠ κατά 0,5% ετησίως, χάρη στην κατανομή των πόρων και στη μείωση των συναλλακτικών δαπανών.
Έτσι λοιπόν, τα ΔΟΔ προβλέπεται να δοκιμάζουν νέες μεθόδους και διαδικασίες προκειμένου να βελτιστοποιήσουν την αποδοτικότητα του δικαστικού συστήματος και να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον ευνοϊκό για την καινοτομία και για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.
Η πρόταση του ο Συνδέσμου Ανωνύμων Εταιρειών και Επιχειρηματικότητας
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ανωνύμων Εταιρειών και Επιχειρηματικότητας το παράδειγμα της νέας ρύθμισης στη Γαλλία αναδεικνύει μεταξύ άλλων την ανάγκη προσαρμογής στις νέες εξελίξεις της οικονομικής πραγματικότητας, την ανάγκη επίλυσης της διαφοράς με δικαστικό, αλλά και εξωδικαστικό τρόπο και την ήπια «προσαρμογή» του συστήματος μέσω της πιλοτικής εφαρμογής.
Ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι οι παραπάνω αρχές θα μπορούσαν να ευαισθητοποιήσουν την επιχειρηματική κοινότητα και να ξεκινήσει ένας διάλογος για την έναρξη επίλυσης των επιχειρηματικών διαφορών τουλάχιστον πιλοτικά στις μεγάλες πόλεις της χώρας που εντοπίζεται η μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα.
Μένει βέβαια να δούμε το πως θα μπορούσε η πρόταση αυτή να προσαρμοστεί στις εγχώρια πραγματικότητα και τι είδους μεταρρυθμίσεις θα απαιτούσε η δημιουργία ενός Δικαστηρίου Οικονομικών Δραστηριοτήτων στην Ελλάδα.
