Όπως επισημαίνει το εκτενές ρεπορτάζ του Business Insider, ένας πρώην καθηγητής του Χάρβαρντ αναπτύσσει λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργεί «ψηφιακά δίδυμα» παγκόσμιων ηγετών. Το σύστημα εκτελεί χιλιάδες εναλλακτικά σενάρια, ώστε οι διπλωμάτες να μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων τι μπορεί να πυροδοτήσει μια κρίση – ακόμα και μήνες πριν αυτή εκδηλωθεί.
Ο πολιτικός επιστήμονας Άρβιντ Μπελ, ο οποίος δίδαξε διαχείριση κρίσεων στο Χάρβαρντ, ίδρυσε την νεοφυή επιχείρηση Anadyr Horizon, με επίκεντρο το σύστημα North Star. Στόχος της εν λόγω καινοτομίας είναι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για τη μοντελοποίηση πραγματικών ηγετών, δημιουργώντας ένα είδος προσομοιωμένης “πολυσυμπαντικής” διπλωματίας.
Πιο συγκεκριμένα, στον πυρήνα του North Star βρίσκονται οι λεγόμενοι digital twins – ψηφιακές «δίδυμες προσωπικότητες» πολιτικών προσώπων. Οι προσομοιώσεις αυτές επεξεργάζονται χιλιάδες μεταβλητές, όπως από τον αριθμό ωρών ύπνου ενός ηγέτη, μέχρι τη σειρά με την οποία διεξάγονται στρατηγικές συσκέψεις. Η διεπαφή του συστήματος θυμίζει, όπως αναφέρεται στο ίδιο ρεπορτάζ, το ρετρό παιχνίδι «Oregon Trail», με στρώματα κειμένου που καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο την εξέλιξη κάθε εικονικής κρίσης. Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια επίδειξης στην έκθεση AI+ Expo στην Ουάσινγκτον, ο Μπελ ζήτησε από το North Star να εξετάσει ένα υποθετικό σενάριο επιβολής ζώνης απαγόρευσης πτήσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες πάνω από την Ουκρανία. Το σύστημα υπολόγισε 60% πιθανότητα ρωσικής κλιμάκωσης και παρήγαγε ακόμη και μια υποθετική αναφορά από τη ρωσική SVR. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το εργαλείο έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει «μήνες, όχι ημέρες» προειδοποίησης στους αρμόδιους χάραξης πολιτικής.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Μπελ συνεργάζεται με τον βραβευμένο με Νόμπελ φυσικό Ferenc Dalnoki Veress, σε μια προσπάθεια να μεταφέρει τις ακαδημαϊκές του εμπειρίες από «wargames» σε λειτουργικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μεγάλης κλίμακας.
Βέβαια, δεν απουσιάζουν οι επιφυλάξεις. Όπως αναφέρει η NDTV, ειδικοί προειδοποιούν ότι η διασπορά τέτοιων προβλέψεων μπορεί να έχει αυτοεκπληρούμενο χαρακτήρα ή να ενισχύσει τη γεωπολιτική καχυποψία – ιδίως όταν τα μοντέλα ερμηνεύουν την αύξηση εξοπλισμών ως δείκτη σταθερότητας και όχι κλιμάκωσης.
Με βάση τις ίδιες πηγές, ο Μπελ αναγνωρίζει τα εγγενή μεθοδολογικά ρίσκα, διευκρινίζοντας ωστόσο πως το North Star παρέχει μόνο πιθανολογικές εκτιμήσεις. Όπως χαρακτηριστικά δηλώνει: «Τα δεδομένα δεν ξεκινούν πολέμους. Οι άνθρωποι το κάνουν».
Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρεται σε άλλο σημείο του ρεπορτάζ, η αναδυόμενη αγορά της «peace tech» ενδέχεται να φτάσει σε αξία το 1 δισ. δολάρια έως το 2025. Μάλιστα, η Anadyr Horizon έχει ήδη εξασφαλίσει ισχυρούς επενδυτές, ανάμεσά τους και το γραφείο του πρώην CEO της Google, Eric Schmidt. Η νεοφυής εταιρεία στοχεύει να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική τόσο για κρατικές εφαρμογές όσο και για εταιρική διαχείριση κινδύνου.
Τέλος, το όνομα της εταιρείας Anadyr παραπέμπει στο σοβιετικό κωδικό όνομα για την ανάπτυξη πυραύλων στην Κούβα το 1962, κατά τη διάρκεια της Κρίσης των Πυραύλων. Ο Μπελ, σύμφωνα με το Business Insider, υποστηρίζει πως αν ο John F. Kennedy είχε στη διάθεσή του ένα σύστημα όπως το North Star, τότε αντί για τις γνωστές «13 ημέρες» της κρίσης, θα είχε ίσως έξι μήνες να προετοιμαστεί και να αποτρέψει την πυρηνική σύγκρουση.
