Ξεπερνώντας τις θεωρητικές προειδοποιήσεις του παρελθόντος, ο Demis Hassabis (Ντέμις Χασάμπις) προχώρησε στη διατύπωση μιας σαφούς και επιθετικής θεσμικής συνταγής. Ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Google DeepMind υποστηρίζει ότι η διεθνής κοινότητα χρειάζεται έναν υπερ-ρυθμιστή με πραγματική δικαιοδοσία: να υποβάλλει σε εξονυχιστικά stress tests τα πιο εξελιγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης του πλανήτη και να επιβάλλει μονομερώς την αναστολή (veto) της εκπαίδευσης ή της κυκλοφορίας τους, εάν διαπιστωθεί ότι εγκυμονούν συστημικούς κινδύνους.
Η φιλοσοφία αυτή δεν γεννήθηκε ξαφνικά. Ο Hassabis έχει προετοιμάσει το έδαφος μεθοδικά καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς.
Σε ομιλία-σταθμό στο Στάνφορντ, είχε περιγράψει την εξέλιξη της ΤΝ όχι ως άλλη μία βιομηχανική επανάσταση, αλλά ως μία «μετάβαση σε επίπεδο είδους» (species-level transition), υπογραμμίζοντας ότι η ανθρωπότητα διαθέτει «ελάχιστα περιθώρια λάθους» την επόμενη κρίσιμη δεκαετία και απαιτείται άμεσος διεθνής συντονισμός εντός 5 έως 10 ετών.
Το παρασκήνιο της G7 και το μέτωπο με την Anthropic
Η πρόταση για αμερικανική ηγεσία αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος αν αναλυθεί το παρασκήνιο της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής της G7 στο Évian-les-Bains της Γαλλίας. Σε μια στρατηγική σύμπλευση των δύο κορυφαίων AI labs του δυτικού κόσμου, ο Demis Hassabis (Ντέμις Χασάμπις) και ο CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, άσκησαν από κοινού πίεση στους ηγέτες της G7.
Σε κεκλεισμένων θυρών συνάντηση με την παρουσία του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, οι δύο CEO ζήτησαν τη δημιουργία ενός συμπαγούς συνασπισμού υπό αμερικανική καθοδήγηση. Το αποτέλεσμα ήταν οι ηγέτες της G7 να δεσμευτούν επίσημα για ενισχυμένη εποπτεία, αναθέτοντας σε οικονομικούς αξιωματούχους και ρυθμιστικές αρχές να μελετήσουν τις επιπτώσεις των μοντέλων αιχμής στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τις αγορές εργασίας.
Σύγκρουση μοντέλων: Λευκός Οίκος vs ΟΗΕ και Ευρώπης
Η παρέμβαση Χασάμπις πέφτει σε μια εξαιρετικά «θερμή» και ανταγωνιστική ρυθμιστική σκακιέρα. Στις αρχές Ιουνίου, η κυβέρνηση Τραμπ εξέδωσε το Εκτελεστικό Διάταγμα με τίτλο «Προώθηση της Προηγμένης Καινοτομίας και Ασφάλειας στην Τεχνητή Νοημοσύνη».
Παρότι το διάταγμα θεσπίζει αυστηρά όρια για τον ορισμό των «καλυπτόμενων μοντέλων αιχμής» (covered frontier models) και προβλέπει απόρρητες διαδικασίες κρατικής αξιολόγησης, στηρίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική συνεργασία των Big Tech με την Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση, αποφεύγοντας ένα καθεστώς υποχρεωτικής αδειοδότησης.
Στον αντίποδα βρίσκεται η διεθνής διπλωματία. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει ήδη ενεργοποιήσει το Ανεξάρτητο Διεθνές Επιστημονικό Πάνελ για την ΤΝ, μια 40μελή επιτροπή που παρουσίασε την πρώτη της ετήσια έκθεση στον Παγκόσμιο Διάλογο της Γενεύης.
Το κρίσιμο ερώτημα που καλείται πλέον να απαντήσει η αγορά και η διεθνής διπλωματία είναι αν ο νέος φορέας που οραματίζεται ο ισχυρός άνδρας της DeepMind θα καταφέρει να λειτουργήσει συμπληρωματικά ή αν θα οδηγήσει σε μετωπική σύγκρουση την «αμερικανοκεντρική» επιβολή κανόνων με τις πολυμερείς, πιο γραφειοκρατικές προσεγγίσεις που προκρίνουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι αναπτυσσόμενες χώρες.
