Σε μια εξέλιξη-ορόσημο για την οικονομική σύγκλιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, 40 τράπεζες από την Αλβανία, τη Μολδαβία, το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία εντάχθηκαν επίσημα στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA). Η κίνηση αυτή, που χαιρετίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αναμένεται να κάνει τις συναλλαγές σε ευρώ μεταξύ των χωρών αυτών και της ΕΕ ταχύτερες, πιο αξιόπιστες και, κυρίως, σημαντικά φθηνότερες.
Ο SEPA είναι ουσιαστικά ένας μηχανισμός που ενοποιεί τις πληρωμές σε ευρώ, καθιστώντας μια διασυνοριακή μεταφορά χρημάτων από, για παράδειγμα, το Μαυροβούνιο στη Γερμανία, τόσο απλή και οικονομική όσο μια εγχώρια συναλλαγή εντός της ίδιας χώρας. Μέχρι σήμερα, τέτοιες συναλλαγές συχνά συνοδεύονταν από υψηλές χρεώσεις και καθυστερήσεις, δημιουργώντας εμπόδια για πολίτες και επιχειρήσεις. Με την ένταξη στον SEPA, αυτές οι τριβές εξαλείφονται.
Οικονομικός αντίκτυπος για πολίτες και επιχειρήσεις
Το άμεσο και πιο απτό όφελος είναι η δραστική μείωση του κόστους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εξοικονόμηση για ιδιώτες και επιχειρήσεις από αυτή την αλλαγή θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 500 εκατομμύρια ευρώ.
Ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), η εξέλιξη αυτή είναι καταλυτική. Απλοποιεί δραστικά τις διεθνείς συναλλαγές, διευκολύνει το διασυνοριακό εμπόριο και ενισχύει την ανταγωνιστικότητά τους, επιτρέποντάς τους να συναλλάσσονται με εταίρους εντός της ΕΕ χωρίς τα μέχρι πρότινος υψηλά τραπεζικά κόστη.
Ένα βήμα πιο κοντά στην ΕΕ
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πληρωμών ήρθε μετά την επίσημη ενσωμάτωση των τεσσάρων χωρών στη γεωγραφική εμβέλεια του SEPA (Αλβανία και Μαυροβούνιο τον Νοέμβριο του 2024, Βόρεια Μακεδονία και Μολδαβία τον Μάρτιο του 2025).
Αυτή η ενσωμάτωση δεν είναι μια μεμονωμένη τεχνική ρύθμιση, αλλά το πρακτικό αποτέλεσμα του Σχεδίου Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια και του Σχεδίου Ανάπτυξης για τη Μολδαβία. Πρόκειται για πρωτοβουλίες της ΕΕ που στοχεύουν στην επιτάχυνση της κοινωνικοοικονομικής τους ενσωμάτωσης, δίνοντάς τους σταδιακή πρόσβαση σε τομείς της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση της εναρμόνισης με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Από την έναρξη του Σχεδίου Ανάπτυξης Δυτικών Βαλκανίων, τα συνολικά ποσά που έχουν εκταμιευθεί ανέρχονται σε 99,3 εκατομμύρια ευρώ για την Αλβανία, 18,3 εκατομμύρια ευρώ για το Μαυροβούνιο και 25 εκατομμύρια ευρώ για τη Βόρεια Μακεδονία.
Η Επίτροπος για τη Διεύρυνση, Marta Kos, δήλωσε σχετικά: «Σήμερα, γιορτάζουμε τα απτά αποτελέσματα που φέρνουν οι συνεχείς προσπάθειές μας για τη σταδιακή ενσωμάτωση των υποψήφιων χωρών στους πολίτες και τις επιχειρήσεις τους. Το έργο μας δεν σταματά εδώ. Θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την πλήρη λειτουργικότητα των συστημάτων SEPA για τις υποψήφιες χώρες μας, φέρνοντας τους πολίτες και τις επιχειρήσεις τους ακόμα πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
