Ένα ακόμη σοκ ταράζει το διεθνές οικοσύστημα των startups, φέρνοντας στο προσκήνιο την σκοτεινή πλευρά της κουλτούρας του «fake it ’til you make it». Η Gokce Guven, η 26χρονη τουρκικής υπηκοότητας, ιδρύτρια και CEO της fintech startup Kalder και μέλος της διάσημης λίστας Forbes 30 Under 30 για το 2025, βρίσκεται αντιμέτωπη με ποινή φυλάκισης που μπορεί να φτάσει έως και τα 52 χρόνια.
Η Guven συνελήφθη τον Νοέμβριο του 2025 και κατηγορείται από την Εισαγγελία της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης για απάτη τίτλων (securities fraud), απάτη μέσω τηλεπικοινωνιών (wire fraud), απάτη σχετική με βίζα και διακεκριμένη κλοπή ταυτότητας.
Το χρονικό της απάτης και τα «διπλά βιβλία»
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η Guven φέρεται να εξαπάτησε επενδυτές αντλώντας κεφάλαια ύψους 7 εκατομμυρίων δολαρίων κατά τη διάρκεια του Seed round της εταιρείας το 2024. Ο μηχανισμός της απάτης βασίστηκε σε μια πρακτική «διπλών βιβλίων»:
Τα Πραγματικά Βιβλία: Διατηρούσε ακριβή οικονομικά αρχεία, τα οποία προετοίμαζε εξωτερική λογιστική εταιρεία και έδειχναν την αληθινή (και λιγότερο εντυπωσιακή) οικονομική κατάσταση της Kalder.
Τα «Επενδυτικά» Βιβλία: Παρουσίαζε στους επενδυτές παραποιημένα στοιχεία, ισχυριζόμενη ψευδώς ότι η εταιρεία είχε δεκάδες ενεργές συνεργασίες με μεγάλα brands και σταθερή αύξηση εσόδων.
Συγκεκριμένα, η Guven φέρεται να δήλωνε ετήσια επαναλαμβανόμενα έσοδα (ARR) ύψους 1,2 εκατ. δολαρίων τον Μάρτιο του 2024. Στην πραγματικότητα, πολλές από τις συνεργασίες που επικαλέστηκε ήταν είτε σύντομα πιλοτικά προγράμματα με μεγάλες εκπτώσεις, είτε εντελώς ανύπαρκτες σχέσεις.
Πλαστογραφία για την «Visa Εξαιρετικών Ικανοτήτων»
Οι κατηγορίες δεν σταματούν στα χρηματοοικονομικά. Καθώς η φοιτητική της βίζα έληγε, η Guven κατηγορείται ότι χρησιμοποίησε τα ίδια «φουσκωμένα» νούμερα και ψευδή στοιχεία για να αιτηθεί τη βίζα O-1A, η οποία χορηγείται αποκλειστικά σε άτομα με «εξαιρετικές ικανότητες» στις επιχειρήσεις ή τις επιστήμες.
Οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι η Guven προχώρησε σε πλαστογράφηση επιστολών υποστήριξης (recommendation letters) από υψηλόβαθμα στελέχη επιχειρήσεων, εν αγνοία τους, για να ενισχύσει την αίτησή της, η οποία τελικά εγκρίθηκε το φθινόπωρο του 2025.
Η ειρωνεία και η “κατάρα” της λίστας Forbes
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον –και τραγική ειρωνεία– καθώς η Guven είχε συμπεριληφθεί στη λίστα Forbes 30 Under 30 για το 2025. Το προφίλ της στο διάσημο περιοδικό ανέφερε πελάτες-κολοσσούς όπως η Godiva και η International Air Transport Association (IATA), συνεργασίες που πλέον ελέγχονται για την εγκυρότητά τους.
Εάν κριθεί ένοχη, η 26χρονη founder αντιμετωπίζει δεκαετίες στη φυλακή, συμπεριλαμβανομένης μιας υποχρεωτικής ποινής που συνδέεται με την κατηγορία της κλοπής ταυτότητας.
Δυστυχώς, η περίπτωση της Guven δεν είναι μεμονωμένη. Η λίστα Forbes 30 Under 30 (και γενικότερα οι λίστες διάκρισης νέων επιχειρηματιών) έχει συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με αρκετά ηχηρά σκάνδαλα, σε βαθμό που ορισμένοι αστιεύονται πλέον για την «κατάρα» της λίστας.
Εδώ είναι μερικοί από τους πιο διάσημους founders που βρέθηκαν στη λίστα (ή έλαβαν παρόμοιες διακρίσεις από το Forbes) και κατέληξαν να καταδικαστούν για απάτη:
1. Sam Bankman-Fried (SBF) – FTX
- Η Κατηγορία: Ο άλλοτε «χρυσός» νέος των crypto και μέλος της λίστας 30 Under 30 (2021), καταδικάστηκε για μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές απάτες στην ιστορία των ΗΠΑ.
- Η Απάτη: Υπεξαίρεσε δισεκατομμύρια από πελάτες του ανταλλακτηρίου FTX για να καλύψει χρέη της εμπορικής του εταιρείας (Alameda Research), να κάνει δωρεές και να αγοράσει ακίνητα.
- Η Ποινή: Καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλάκιση (και δήμευση 11 δισ. δολαρίων).
2. Caroline Ellison – Alameda Research
- Η Κατηγορία: Επίσης μέλος της λίστας 30 Under 30 (2022) και πρώην CEO της Alameda Research (καθώς και σύντροφος του SBF).
- Η Απάτη: Παραδέχθηκε την ενοχή της για συνωμοσία και απάτη, παίζοντας κεντρικό ρόλο στην κατάρρευση της FTX.
- Η Ποινή: Λόγω της συνεργασίας της με τις αρχές εναντίον του SBF, έλαβε ελαφρύτερη ποινή 2 ετών φυλάκισης.
3. Charlie Javice – Frank
- Η Κατηγορία: Μέλος της λίστας 30 Under 30 (2019) στον τομέα Finance. Η περίπτωσή της θυμίζει πολύ αυτή της Guven.
- Η Απάτη: Πούλησε την startup της, Frank, στην JPMorgan για 175 εκατ. δολάρια, ισχυριζόμενη ότι είχε 4,25 εκατομμύρια φοιτητές-χρήστες. Στην πραγματικότητα είχε λιγότερους από 300.000. Πλήρωσε έναν data scientist για να δημιουργήσει εκατομμύρια ψεύτικους λογαριασμούς.
- Η Ποινή: Κρίθηκε ένοχη και αντιμετωπίζει πολυετή κάθειρξη (η υπόθεση εξελίχθηκε νομικά μέσα στο 2024-25).
4. Martin Shkreli – “Pharma Bro”
- Η Κατηγορία: Μέλος της λίστας 30 Under 30 (2012). Έγινε το «μαύρο πρόβατο» των ΗΠΑ όταν αύξησε την τιμή ενός φαρμάκου για το AIDS κατά 5.000%.
- Η Απάτη: Καταδικάστηκε τελικά για απάτη χρεογράφων (securities fraud) σχετική με τα hedge funds που διαχειριζόταν πριν την φαρμακευτική του εταιρεία.
- Η Ποινή: Εξέτισε ποινή φυλάκισης 7 ετών και αποφυλακίστηκε το 2022.
5. Manish Lachwani – HeadSpin
- Η Κατηγορία: Συνιδρυτής της HeadSpin, μιας startup που έφτασε να αξίζει 1,1 δισ. δολάρια (Unicorn). Μέλος της λίστας 40 Under 40 του Fortune.
- Η Απάτη: Ακριβώς όπως η Guven, “φούσκωσε” τα νούμερα των εσόδων (ARR) για να ξεγελάσει τους επενδυτές κατά τη διάρκεια του Series C γύρου χρηματοδότησης.
- Η Ποινή: Καταδικάστηκε σε 18 μήνες φυλάκιση για wire fraud και securities fraud.
6. Elizabeth Holmes – Theranos
- Σημείωση: Αν και η Holmes ήταν το απόλυτο σύμβολο του “fake it till you make it”, τεχνικά δεν ήταν στην κύρια λίστα “30 Under 30” αλλά είχε λάβει τον τίτλο “Under 30 Doers Award” από το Forbes και ήταν ομιλήτρια στα συνέδριά τους.
- Η Απάτη: Ισχυρίστηκε ότι η τεχνολογία της μπορούσε να κάνει εκατοντάδες εξετάσεις με μια σταγόνα αίμα.
- Η Ποινή: Εκτίει ποινή 11 ετών.
