Η startup που αναδύθηκε το 2012 στην καρδιά της κρίσης, η Sun of a Beach, έκανε την πιο απλή πετσέτα παραλίας premium fashion statement με στόχο τη μετατροπή ενός χρηστικού αντικειμένου σε σύμβολο του σύγχρονου ελληνικού καλοκαιριού. Δώδεκα χρόνια μετά, το Sun of a Beach είναι παρόν σε κορυφαία ξενοδοχεία, έχει τοποθετηθεί σε ένα από τα πιο ιστορικά πολυκαταστήματα του κόσμου, το Le Bon Marché στο Παρίσι, και καταγράφει συνεχή ανάπτυξη εντός και εκτός συνόρων. Με αφορμή αυτή την τιμητική διάκριση στη Γαλλία, σε μια αποκλειστική συνέντευξη στο Startupper.gr, η συνιδρύτρια Μελίνα Πίσπα αναλύει το επιχειρηματικό μοντέλο, τη στρατηγική διαφοροποίησης, τη σημασία της ελληνικής παραγωγής και τις προϋποθέσεις για ουσιαστική εξωστρέφεια – ενώ δίνει ξεκάθαρες συμβουλές για το τι χρειάζεται σήμερα μια ελληνική startup για να αντέξει, να ξεχωρίσει και να επεκταθεί.
-Ξεκινήσατε το 2012, στην καρδιά της κρίσης. Ποια ήταν η έμπνευση πίσω από το να μετατρέψετε μια απλή πετσέτα παραλίας σε fashion item;
-Ουσιαστικά, εμείς την ώρα που όλα έμοιαζαν να γκρεμίζονται, το 2012, θέλαμε να δημιουργήσουμε κάτι που να μας ενώνει και να εκφράζει την ελευθερία του ελληνικού καλοκαιριού. Την εταιρεία την έχω ξεκινήσει μαζί με την Έλλη Ρούντου και τον Κρίτων Ρούντο. Ουσιαστικά και οι τρεις συνδυάζουμε κάποια στοιχεία που «κούμπωσαν» πολύ ωραία μεταξύ τους. Εγώ, σχεδιάστρια μόδας, τότε είχα και ένα ατελιέ με custom-made ρούχα, νυφικά. Η Έλλη, με fashion background κι αυτή, είχε δουλέψει ως στυλίστρια σε μεγάλα περιοδικά μόδας. Ο Κρίτων, με ένα πολύ «τεχνικό» μυαλό και με εξειδίκευση στο marketing. Κάπου συνδυάσαμε λοιπόν τις σκέψεις, τα μυαλά μας, τις ιδέες μας και ουσιαστικά αυτό που θέλαμε ήταν να δημιουργήσουμε κάτι που να μας ενώνει. Γιατί ήταν πολύ δύσκολη αυτή η περίοδος που βίωνε τότε η Ελλάδα. Επιδιώξαμε να αποδώσουμε την αισιοδοξία του ελληνικού καλοκαιριού.
Γενικά, είναι ένα αισιόδοξο brand. Και για μένα είναι πολύ σημαντικό αυτό, δηλαδή η αισιοδοξία. Πλέον υπάρχει πληθώρα στα πάντα. Είναι κορεσμένα. Οπότε η διαφορά η δική μας είναι η αισιοδοξία. Επίσης, οι παραλίες για μας λειτούργησαν ως ένας καμβάς. Δεν θέλαμε να είναι απλά ένα χρηστικό αντικείμενο, αλλά μια προσωπική έκφραση ελευθερίας και ταυτότητας, αν θέλετε. Και θέλαμε να της δώσουμε λίγη ψυχή. Και μέσα από αυτήν να πούμε μια νέα ιστορία για την Ελλάδα. Αυτό ουσιαστικά θέλαμε να πετύχουμε τότε. Και ήταν πραγματικά πετυχημένη, την μετουσιώσαμε σε καμβά με μεγάλη επιφάνεια.
-Η υπόσχεση «handmade & locally produced in Greece» παραμένει μέχρι σήμερα. Πώς εξασφαλίζετε ποιότητα, ταχύτητα παραγωγής και βιωσιμότητα μέσα σε ένα απαιτητικό παγκόσμιο περιβάλλον;
-Κάνουμε αρκετές σύγχρονες, πρωτοπόρες ενέργειες, όπως ήταν ένα ωραίο παιχνίδι που είχαμε δημιουργήσει κάποτε, το Island Hopping. Και κάναμε ένα swipe, όπου ο κάθε παίκτης επέλεγε αριστερά ή δεξιά ανάλογα με το αν είχε ταξιδέψει σε αυτό το νησί. Και τότε που το Facebook ήταν ακόμη πολύ δυνατό, χωρίς το Instagram όπως είναι σήμερα, το μοιραζόμασταν στη σελίδα μας. Έτσι δημιουργήθηκε μια viral καμπάνια, που ήταν πολύ ενδιαφέρουσα ως ενέργεια και στόχευε στο να μιλήσουμε για αυτό που κάνουμε.
Ναι, είναι πολύ δύσκολο να παραμένεις συνεπής σε μια υπόσχεση, ειδικά όταν μεγαλώνεις και μπαίνεις σε καινούριες αγορές και χρειάζεται να ανταγωνιστείς, να στήσεις παραγωγές, να προσαρμοστείς. Εμείς έχουμε κρατήσει όλα μας τα προϊόντα να φτιάχνονται στην Ελλάδα, από το 2012 μέχρι σήμερα, και συνεχίζουμε έτσι – ακόμη και τα ξενοδοχειακά μας προϊόντα. Δουλεύουμε με τοπικά εργαστήρια, συνεργαζόμαστε με ανθρώπους που είναι εξαιρετικοί στο είδος τους και θέλουμε να τους υποστηρίζουμε, και αυτό είναι κομμάτι του storytelling μας. Είναι σημαντικό να πεις ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο προορισμός για διακοπές, αλλά μπορεί να είναι και παραγωγική δύναμη που κάνει εξαγωγές.
Βέβαια, το δύσκολο είναι ότι όταν πρέπει να φτιάξεις μεγάλες ποσότητες σε λίγο χρόνο, πολλές φορές τα εργοστάσια δεν έχουν ούτε το προσωπικό ούτε τις υποδομές. Αλλά εμείς το έχουμε δουλέψει πολύ, έχουμε επενδύσει σε σχέσεις, και υπάρχει πλέον μια τεχνογνωσία και αφοσίωση. Δεν είμαστε απλώς μια φίρμα που παραγγέλνει. Είμαστε παρόντες. Πιστεύω ότι αυτό κάνει τη διαφορά. Δηλαδή, όταν οι συνεργάτες σου σε βλέπουν παρόντα ακόμη και σε δύσκολες στιγμές, σε εκτιμούν αλλιώς. Γι’ αυτό και έχουμε χτίσει ένα σύστημα που βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη. Έτσι μπορούμε να κρατάμε την ποιότητα και να παραδίδουμε στην ώρα μας. Αυτό μας έχει βοηθήσει πάρα πολύ και στο εξωτερικό, γιατί εκεί δεν υπάρχει περιθώριο για λάθη ή καθυστερήσεις.
-Πώς συνεχίζει σήμερα;
-Αυτό χτίζεται σιγά σιγά. Θέλει βηματάκια, γιατί δεν είναι από την πρώτη μέρα που οι ποσότητες είναι μεγάλες ή που η ταχύτητα χρειάζεται να είναι τόσο μεγάλη. Τουλάχιστον για εμάς, όλα πρέπει να γίνονται βήμα-βήμα. Μέχρι ένα συγκεκριμένο ποσοστό προγραμματισμού, μπορούμε να είμαστε συνεπείς σε όλο αυτό.
Η βιωσιμότητα για εμάς δεν είναι μια τάση – παρότι είναι τάση αυτή τη στιγμή. Είναι ένας τρόπος λειτουργίας. Από τις πρώτες ύλες, από το ποιος κατασκευάζει τα πράγματα – μιλάμε για ελληνικά εργαστήρια με τα οποία έχουμε χτίσει μακροχρόνια σχέση – μέχρι το πώς φτιάχνονται όσα θέλουμε να προσφέρουμε στους υπόλοιπους, για μένα είναι πολύ σημαντικό.
Δεν είναι απλά να το δώσεις κάπου, να το σχεδιάσουν, να το φτιάξουν κάτι απρόσωπο. Έχουμε χτίσει αυτή τη σχέση εμπιστοσύνης. Κουβεντιάζουμε με αυτούς τους ανθρώπους, τους γνωρίζουμε προσωπικά, τους ρωτάμε τη γνώμη τους για τις ιδέες μας. Καμιά φορά μπορεί και εκείνοι να έχουν κάποια ιδέα να μας δώσουν. Γενικά, είναι ένας δημιουργικός διάλογος αυτός που γίνεται. Και φυσικά, αυτή η τεχνογνωσία που έχουμε είναι πάρα πολύ σημαντική για εμάς. Γιατί η δημιουργία των πραγμάτων που φτιάχνουμε δεν είναι μόνο μία ιδέα. Είναι αυτή η ιδέα να μπορεί να αποτυπωθεί, να γίνει σωστά και να έχει και διάρκεια. Νομίζω τα πράγματά μας έχουν διάρκεια. Και έτσι έχουν μια ποιότητα. Οπότε, ναι, για εμάς είναι πολύ σημαντικό, και προσπαθούμε από τα υλικά μέχρι και στις συσκευασίες να είμαστε όσο πιο βιώσιμοι γίνεται.
-Όμως η εταιρεία συνέχισε, επεκτάθηκε. Δεν έμεινε στην πετσέτα. Έτσι, πήγε σε αξεσουάρ για την παραλία, σε τσάντες θαλάσσης και ξενοδοχειακά είδη. Τι σας οδήγησε σε αυτή την πορεία;
-Το brand έχει μεγαλώσει οργανικά. Όταν η πετσέτα σχεδιάστηκε με τη σημερινή της μορφή, αρχίσαμε να συνειδητοποιούμε ότι η ανάγκη – και αυτό που μας ζητούσε, ας πούμε, ο πελάτης μας – ήταν να εξελιχθούμε σε ένα πλήρες summer lifestyle brand. Ήταν η φυσική συνέχεια να έχουμε swimwear. Και όλο αυτό το ελληνικό DNA που έχουμε, νομίζω αποτυπώνεται πολύ ωραία μέσα από όλα τα προϊόντα αυτά της παραλίας.
Η λογική της hospitality γεννήθηκε από τη συνεργασία μας με ξενοδοχεία, που ουσιαστικά το ζήτησαν, και έτσι σιγά σιγά αρχίσαμε κι εμείς να το κάνουμε πιο δομημένο. Τώρα έχει δημιουργηθεί αυτή η συλλογή “Hospitality”, με συνεργασίες πολύ σημαντικές. Έχουμε πολύ μεγάλα ονόματα στην Ελλάδα, όπως το Four Seasons για παράδειγμα.
Βέβαια, εμπλεκόμαστε και με καινούργια developments, όπως τα πολύ ωραία ξενοδοχεία που γίνονται στην Ελλάδα – για παράδειγμα το Rooster στην Αντίπαρο ή το Τέρας στην Τήνο. Αλλά και με άλλες μονάδες που θέλουν να δώσουν ένα twist. Δεν είναι απαραίτητο για εμάς να είναι μόνο πολύ μεγάλα ονόματα. Το Four Seasons φυσικά είναι πολύ τιμητικό και δείχνει ότι – και σε παγκόσμιο επίπεδο – μπορούμε να προσφέρουμε κάτι παραπάνω. Αλλά όλους τους αντιμετωπίζουμε με τον ίδιο τρόπο.
-Επίσης τιμητικό είναι το ότι το Sun of a Beach φιλοξενείται στο θρυλικό Le Bon Marché στο Παρίσι. Πώς προέκυψε αυτή η συνεργασία και τι σημαίνει για εσάς η παρουσία σας σε έναν τόσο ιστορικό χώρο;
-Η Γαλλία είναι ένας μύθος, το Le Bon Marché είναι ένας μύθος. Ήταν από τις στιγμές που νιώθεις πως κάτι κάνεις καλά. Για εμάς είναι τεράστια τιμή και ταυτόχρονα επιβεβαίωση ότι η Ελλάδα μπορεί να σταθεί ισότιμα στον διεθνή χώρο του στυλ και της αισθητικής.
Μπήκαμε στο Le Bon Marché, ένα από τα πιο ιστορικά πολυκαταστήματα της Ευρώπης, και βρισκόμαστε στο ισόγειο δίπλα σε brands όπως ο Dior και ο Gucci. Ήταν τρομερή δικαίωση, όχι μόνο γιατί το προϊόν μας μπορεί να σταθεί επάξια σε ένα τέτοιο πλαίσιο, αλλά και γιατί πλέον η εικόνα της Ελλάδας έχει αλλάξει. Θυμάμαι όταν ξεκινούσαμε και πηγαίναμε στις διεθνείς εκθέσεις, πολλές φορές μας κοιτούσαν με επιφύλαξη μόνο και μόνο επειδή ήμασταν από την Ελλάδα. Τώρα, όχι μόνο μας εμπιστεύονται, αλλά μας προσεγγίζουν και πρώτοι.
-Δηλαδή, η πρωτοβουλία για τη συνεργασία με το Le Bon Marché ήρθε από εκείνους;
-Ναι, αυτή είναι και η μαγεία. Δεν ήταν κάτι που κυνηγήσαμε εμείς, αν και εννοείται ότι δουλέψαμε πολύ όλα αυτά τα χρόνια, ίσως «φυτέψαμε» σπόρους. Όμως η επικοινωνία ήρθε από εκείνους. Ένα πρωί, ανάμεσα στα emails, είδαμε το μήνυμά τους και ξεχώριζε. Είναι αυτή η στιγμή που λες «κάτι γίνεται». Και να φανταστείτε, το brand μας προβλήθηκε και στη βιτρίνα του Le Bon Marché, με τρεις πετσέτες μας να κοσμούν το κατάστημα όλο το καλοκαίρι. Είναι τιμή και επιτυχία για την Ελλάδα.
-Και από εδώ και πέρα, τι έχετε βάλει ως στόχο; Ποιες είναι οι επόμενες αγορές που θέλετε να κατακτήσετε;
-Αυτή η εμπειρία στο Le Bon Marché μάς οδήγησε να εστιάσουμε ακόμα περισσότερο στη γαλλική αγορά. Είναι μια χώρα που μάς ταιριάζει, μας αγαπάει και την αγαπάμε. Οι Γάλλοι έχουν εκτίμηση στην Ελλάδα, κατανοούν τον πολιτισμό και την κουλτούρα μας. Βλέπουμε ενδιαφέρον από εκεί και θέλουμε να το ενισχύσουμε. Όμως, στο ραντάρ μας παραμένει και η Αμερική – είναι ένας μεγάλος και απαιτητικός στόχος. Θέλουμε κάποια στιγμή να μεταφέρουμε κι εκεί ένα κομμάτι από το ελληνικό καλοκαίρι, με τη δική μας αισθητική.
-Αν θέλετε να συγκρίνετε το πώς διαφοροποιείται η εταιρεία σας στον ανταγωνισμό – ποιο είναι το ανταγωνιστικό σας πλεονέκτημα έναντι άλλων εταιρειών;
-Νομίζω η μεσογειακή μας ψυχή είναι κάτι που δεν κατασκευάζεται, αλλά βιώνεται. Είμαστε αυθεντικοί, είμαστε συνεπείς στην ποιότητα, και νομίζω το storytelling μας είναι πολύ δυνατό. Αυτά είναι τα στοιχεία που μας διαφοροποιούν. Η αυθεντικότητα δεν αντιγράφεται.
-Πολύ ενδιαφέρον. Θα ήθελα να μου πείτε τώρα και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα μια ελληνική startup, ειδικά με τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα τελευταία χρόνια στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Τι λείπει σήμερα από πλευράς κρατικής στήριξης, υποδομών ή επιχειρηματικής κουλτούρας;
-Νομίζω ότι η γραφειοκρατία είναι αποθαρρυντική. Εκεί υπάρχει ακόμα ένα τεράστιο ζήτημα. Και χρειάζεται εξωστρέφεια. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Πολλές εταιρείες το λένε – όλες όσες γνωρίζω έχουν θέμα με την εξωστρέφεια.
-Πώς μεταφράζεται αυτή η εξωστρέφεια; Τι μπορεί να κάνει μια startup για να την αποκτήσει και τι μπορεί να κάνει το κράτος για να τη βοηθήσει;
-Αν γινόταν μια συντονισμένη προσπάθεια… Τώρα τι γίνεται; Ο καθένας πορεύεται μόνος του. Εμείς κοιτάμε, ζυγίζουμε, κάνουμε budget – τι μπορούμε να αντέξουμε και τι όχι. Δεν υπάρχει καμία συντονισμένη προσπάθεια για να βγουν οι ελληνικές εταιρείες design σε συγκεκριμένες αγορές. Να γίνει κάτι οργανωμένο, ίσως με κάποια χρηματοδότηση. Είναι πολύ μικρή η αγορά στην Ελλάδα και η σεζόν πολύ περιορισμένη. Αυτό το στοιχείο του συντονισμού μας λείπει πολύ – και ίσως όχι μόνο στον χώρο του design αλλά και γενικά στην Ελλάδα.
Εμείς τα πάμε όλα βήμα-βήμα, πολύ οργανωμένα και σταθερά. Παίρνουμε ρίσκα φυσικά – είμαστε επιχειρηματίες. Μπορεί να νομίζω ότι είμαι designer, αλλά στην πραγματικότητα είμαι και επιχειρηματίας. Βοηθάει πάρα πολύ να συζητάς, να ακούς. Τι συμβαίνει στις άλλες επιχειρήσεις, πώς λειτουργούν, ποια είναι τα προβλήματά τους. Αυτό που κάνουμε τώρα, μια συνέντευξη, είναι σημαντικό. Κάποιος μπορεί να ακούσει κάτι που θα τον βοηθήσει. Ένας άλλος μπορεί να διαφωνήσει. Αλλά γίνεται διάλογος.
Πρέπει να ανταλλάσσουμε απόψεις. Αν υπήρχε μια πιο συντονισμένη προσπάθεια, να στηρίζει ο ένας τον άλλο, να μη λειτουργεί ο καθένας μεμονωμένα, θα βοηθούσε πολύ. Όπως κάνουν οι Ιταλοί στις εκθέσεις: πάνε συντονισμένα, επενδυτικά και οργανωτικά, και όλοι μαζί προβάλλουν το ιταλικό design. Εμείς, αντίθετα, είμαστε σκόρπιοι. Ένας Έλληνας εδώ, ένας εκεί, υπάρχει και λίγη κοντρίτσα μεταξύ μας – ποιος έχει περισσότερο κόσμο, ποιος ξεχωρίζει πιο πολύ…
-Κλείνοντας, μιλήστε μας και για τις νεότερες εξελίξεις όσον αφορά τα φυσικά καταστήματα.
-Έχουμε μεγαλώσει το δίκτυο καταστημάτων μας. Έχουμε το κατάστημα στο αεροδρόμιο, το οποίο έχει δώσει πολύ μεγάλη αναγνωρισιμότητα, γιατί περνάει καθημερινά πάρα πολύς κόσμος. Οπότε είναι πολύ σημαντικό milestone για εμάς να έχουμε την παρουσία μας εκεί. 
Και πριν από μία εβδομάδα ανοίξαμε και το πρώτο μας φυσικό κατάστημα εκτός του αεροδρομίου, στον Αστέρα, στην παραλία του Αστέρα. Έχουμε εστιάσει, έχουμε βάλει όλες μας τις δυνάμεις στο Παρίσι, στο Le Bon Marché, να πάνε όλα καλά. Και μετά… the sky is the limit! Να μας δείτε σε όλες τις παραλίες του κόσμου.
-Πραγματικά σας το ευχόμαστε…
-Να φέρνουμε λίγη αισιοδοξία, αυτό θέλουμε. Να φέρνουμε πάντα κάτι φρέσκο στο τραπέζι. Να είμαστε ένα ωραίο brand. Να ακούει κάποιος «Sun of a Beach» και να λέει: «Ο καλοκαιρινός φίλος». Αυτό θέλουμε να είμαστε.
Όταν ήμασταν μικροί, πηγαίναμε τα καλοκαίρια σε κάποιο μέρος όλοι μαζί. Κάπου παραθερίζαμε. Εκεί κάναμε τον κολλητό φίλο, που μπορεί τον χειμώνα να μην τον βλέπαμε. Αλλά τον σκεφτόμασταν. Και μετά, ξαναβρισκόμασταν το καλοκαίρι. Αυτό θέλουμε να είμαστε. Ο καλοκαιρινός φίλος. Να τον σκέφτεσαι τον χειμώνα, να ανοίγεις τη ντουλάπα σου και να βλέπεις εκεί πίσω μια πετσετούλα. Και να χαμογελάς.
