Μαζί με την έναρξη της εγκατάστασης του υπερ-υπολογιστή της HP στο Λαύριο, στον εντυπωσιακό χώρο φιλοξενίας του Δαίδαλου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι επέλεξε την ιταλική startup Domyn (ως επικεφαλής της κοινοπραξίας EUROPA) ως τη μεγάλη νικήτρια του Frontier AI Grand Challenge. Ας δούμε πώς η AI Startup έκανε χρήση των ευρωπαϊκών υπερ-υπολογιστών με σωστά αποτελέσματα.
Ποια είναι η Domyn και το project των 24 γλωσσών
Η Domyn (η οποία αποτελεί τη μετεξέλιξη της εταιρείας iGenius, που ιδρύθηκε το 2016 στο Μιλάνο από τον Uljan Sharka) είναι σήμερα ένα από τα ισχυρότερα εργαστήρια ανάπτυξης Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων (LLMs) στην Ευρώπη.
Μέσω του διαγωνισμού Frontier AI Grand Challenge (ο οποίος ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026), η κοινοπραξία EUROPA ανέλαβε ένα τιτάνιο έργο: Να αναπτύξει ένα open-source μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης αιχμής, μεγέθους άνω των 400 δισεκατομμυρίων παραμέτρων, το οποίο θα υποστηρίζει άπταιστα και τις 24 επίσημες γλώσσες της Ε.Ε.
Γιατί είναι τόσο κρίσιμο αυτό για την Ευρώπη;
- Γλωσσική Ισότητα: Μέχρι σήμερα, τα κυρίαρχα αμερικανικά και κινεζικά μοντέλα αντιμετωπίζουν γλώσσες όπως τα Ελληνικά, τα Μαλτέζικα ή τα Ιρλανδικά ως “δεύτερης κατηγορίας”, με αποτέλεσμα οι μεταφράσεις, η παραγωγή κειμένου και η κατανόηση του τοπικού context να υστερούν δραματικά.
- Κορυφαία Ποιότητα Δεδομένων: Η Domyn αξιοποιεί την τεράστια «δεξαμενή» των επίσημων εγγράφων της Ε.Ε., τα οποία μεταφράζονται με απόλυτη ακρίβεια σε 24 γλώσσες, παρέχοντας υψηλότατης ποιότητας δεδομένα εκπαίδευσης.
- Κυριαρχία (Sovereignty): Το μοντέλο θα είναι ανοιχτού κώδικα (open-source) και άμεσα διαθέσιμο σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ερευνητές και δημόσιους φορείς, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογική βάση και τα ευαίσθητα δεδομένα παραμένουν εντός Ευρώπης, χωρίς εξάρτηση από τρίτους.
Ο ρόλος των AI Factories: Πώς η Domyn «πάτησε» στο ευρωπαϊκό δίκτυο
Το πραγματικό έπαθλο για τη Domyn δεν ήταν μια απλή επιταγή, αλλά η πρόσβαση στην απόλυτη πρώτη ύλη του AI: το compute (υπολογιστική ισχύς). Ως νικήτρια του διαγωνισμού, η κοινοπραξία εξασφάλισε πρόσβαση στο 2,5% της συνολικής υπολογιστικής ικανότητας του δικτύου υπερυπολογιστών της EuroHPC JU για έναν ολόκληρο χρόνο.
Εδώ ακριβώς αναδεικνύεται η αξία της ευρωπαϊκής στρατηγικής των AI Factories. Η Ιταλία διαθέτει ήδη κορυφαίες υποδομές (όπως ο υπερυπολογιστής Leonardo), δημιουργώντας ένα ισχυρό τεχνολογικό οικοσύστημα. Τα ευρωπαϊκά AI Factories λειτουργούν ουσιαστικά ως “υπερ-θερμοκοιτίδες”. Παρέχουν στις εγχώριες startups το πανάκριβο hardware που απαιτείται για την εκπαίδευση τεράστιων μοντέλων (όπως αυτού των 400 δισ. παραμέτρων), το οποίο αλλιώς θα ήταν οικονομικά απαγορευτικό. Χωρίς αυτή την υποδομή, μια ευρωπαϊκή εταιρεία θα ήταν αδύνατο να ανταγωνιστεί το R&D της Σίλικον Βάλεϊ.
Πώς θα λειτουργήσει το Ελληνικό AI Factory Pharos
Αυτό ακριβώς το μοντέλο επιτυχίας της Domyn είναι που καλείται να προσαρμόσει και να προσφέρει στα εγχώρια δεδομένα το ελληνικό οικοσύστημα. Η Ελλάδα έχει ήδη βάλει μπρος τη δική της μηχανή μέσω του project Pharos (The Greek AI Factory for Accelerating AI Innovation).
Πώς ακριβώς δομείται και τι θα προσφέρει:
- Η «Καρδιά» της Υποδομής: Ο πυρήνας του Pharos είναι ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» που ήδη έχει αρχίσει να συναρμολογείται. Το ελληνικό AI Factory θα λειτουργήσει ως η “γέφυρα” που θα συνδέσει την τρομακτική υπολογιστική ισχύ του Δαίδαλου απευθείας με τις ελληνικές startups και την ερευνητική κοινότητα.
- Η ομάδα κρούσης: Το έργο τρέχει από μια εξαιρετικά ισχυρή κοινοπραξία. Συντονιστής είναι το ΕΔΥΤΕ (GRNET), με τη συμμετοχή του «Δημόκριτου», του ΕΜΠ, του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», του Υπερταμείου (Growthfund), του ΙΤΕ και του ΕΚΕΤΑ. Σημαντικό είναι ότι το project συγχρηματοδοτείται (50-50) από την ευρωπαϊκή EuroHPC και από εθνικούς πόρους.
- Οι τρεις στρατηγικοί πυλώνες: Σε αντίθεση με γενικόλογες προσεγγίσεις, το Pharos εστιάζει σε τρία συγκεκριμένα “verticals” όπου η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα ή έχει άμεση ανάγκη:
- Υγεία (Health AI Hub): Έμφαση στη δημιουργία μοντέλων για ιατρική έρευνα, διάγνωση και ανάλυση κλινικών δεδομένων.
- Γλώσσα & Πολιτισμός: Στοχευμένη ανάπτυξη εργαλείων για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας (προκειμένου να τροφοδοτούνται σωστά ευρωπαϊκά μοντέλα όπως αυτό της Domyn) και την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
- Βιωσιμότητα (Sustainability): Εφαρμογές AI για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενεργειακή βελτιστοποίηση.
- Το Game-Changer για τις ελληνικές Startups: Όπως η Domyn πήρε πρόσβαση στα ευρωπαϊκά clusters, έτσι και μια ελληνική AI startup δεν θα χρειάζεται πλέον να εξαντλεί το κεφάλαιό της πληρώνοντας υπέρογκα ποσά σε cloud providers των ΗΠΑ. Μέσω του Pharos, θα αποκτά πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ αιχμής για να δοκιμάσει, να εκπαιδεύσει και να κλιμακώσει τις λύσεις της σε τοπικό έδαφος.
Το παράδειγμα της ιταλικής Domyn μάς δείχνει τον δρόμο: Όταν συνδυάζεται το εγχώριο ταλέντο με τις στοχευμένες, ανοιχτές υποδομές, μπορούν να χτιστούν τεχνολογικοί κολοσσοί. Το μεγάλο στοίχημα πλέον για το ελληνικό Pharos είναι να λειτουργήσει ευέλικτα, καταργώντας τη γραφειοκρατία, ώστε το επόμενο “success story” της ευρωπαϊκής AI να γράφεται με έδρα την Αθήνα.
