Η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα στον τομέα της μεταποίησης στην Ελλάδα και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται με σταθερούς ρυθμούς, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αλλά και του European Innovation Scoreboard. Καθώς βρισκόμαστε στα σύνορα μιας Βιομηχανικής Επανάστασης, η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει αναδειχθεί ως μια από τις πιο μετασχηματιστικές τεχνολογίες της εποχής μας. Σήμερα, η ΤΝ αναδιαμορφώνει τις βιομηχανίες σε όλο τον κόσμο, όμως αυτό που κάνει τη δεδομένη στιγμή τόσο σημαντική είναι ο αυξανόμενος αντίκτυπός της στην μεταποίηση. Από την προγνωστική συντήρηση έως τη βελτιστοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας, από την προηγμένη ρομποτική έως την καινοτομία προϊόντων – η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς ένα εργαλείο βελτίωσης: είναι μια δύναμη που επαναπροσδιορίζει το τι είναι δυνατό.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις μοναδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή μας. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι πλούσια σε ταλέντα, με ένα αναπτυσσόμενο τοπίο καινοτομίας αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης στη μεταποίηση εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με άλλες περιοχές της Ευρώπης. Η πολυπλοκότητα του μεταποιητικού τομέα, σε συνδυασμό με την έλλειψη ψηφιακής υποδομής και την περιορισμένη τεχνογνωσία στην τεχνητή νοημοσύνη, θέτει εμπόδια. Ενδεικτικά ο μέσος όρος της ενσωμάτωσης της ΤΝ στις επιχειρήσεις στην Ε.Ε. φτάνει το 8%, ενώ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη έχουμε ένα μέσο όρο 4% (στην Ελλάδα είναι 5,3%). Ωστόσο, οι προκλήσεις αυτές παρουσιάζουν μια εξίσου ισχυρή ευκαιρία.
Σύμφωνα με την EY, το 2022 η μεταποίηση αντιπροσώπευε το 10,3% του ΑΕΠ της χώρας μας. Τα Εθνικά Προγράμματα Χρηματοδότησης, όπως είναι το «ΕΣΠΑ» και το «Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» εντείνουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της καινοτομίας και της μεταποίησης στη χώρα με πράσινες, βιώσιμες λύσεις σύμφωνα και με τις επιταγές του Ευρωπαϊκού Green Deal. Επιπλέον και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης τα προγράμματα «Horizon Europe» επενδύουν σε καινοτόμα πιο βιώσιμα υλικά αλλά και στη βελτίωση της παραγωγής στη μεταποίηση με την χρήση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Το EIT Manufacturing South East που λειτουργεί στην Αθήνα από το 2022 παρέχει τη δυνατότητα σε μεγάλες μεταποιητικές εταιρείες, ακαδημαϊκά ιδρύματα, νεοφυείς επιχειρήσεις και άλλους φορείς που εξειδικεύονται στον τομέα της μεταποίησης στην Ελλάδα, καθώς και σε Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία, Γεωργία, Ελλάδα, Κύπρο, Μολδαβία, Ρουμανία και Τουρκία να γνωρίσουν και να επωφεληθούν από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά και υποστηρικτικά εργαλεία.
Η ΤΝ είναι μια λύση που πρέπει να υποστηριχθεί και να χρηματοδοτηθεί καθώς μπορεί να φέρει πολλά οφέλη στη μεταποίηση και είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν την τεχνολογία αυτή, στοχεύοντας στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της εξαγωγικής τους δραστηρότητας.
