Του Νικόλαου Σπυρόπουλου*
Η εμπειρία μου από τα σεμινάρια ηλεκτρονικής τιμολόγησης και myDATA δείχνει ότι το πρόβλημα δεν είναι η άγνοια, αλλά η απουσία σωστής ενημέρωσης και εκπαίδευσης ακόμα και από τις ίδιες τις εταιρείες λογισμικού.
Το πρόβλημα του ψηφιακού αναλφαβητισμού δεν είναι νέο, όμως σήμερα αποκτά ανησυχητικές διαστάσεις, ιδιαίτερα στον κλάδο των λογιστών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που καλούνται να λειτουργήσουν μέσα σε ένα ολοένα πιο ψηφιοποιημένο περιβάλλον. Από τη συμμετοχή μου σε δεκάδες σεμινάρια σε όλη την Ελλάδα για την ηλεκτρονική τιμολόγηση, το myDATA και τις ψηφιακές συναλλαγές, έχω διαπιστώσει κάτι που αρχικά μου είχε διαφύγει: το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη γνώσης, αλλά η έλλειψη συντονισμένης ενημέρωσης.
Σχεδόν σε κάθε σεμινάριο ρωτώ τους συμμετέχοντες πόσοι χρησιμοποιούν πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Τα χέρια που σηκώνονται είναι πολλά, όμως στην πράξη γνωρίζουμε ότι λιγότερο από το 20% έχει κάνει πράγματι τη μετάβαση. Αυτό το χάσμα ανάμεσα στην εντύπωση και στην πραγματικότητα δεν οφείλεται στους λογιστές ή στους επιχειρηματίες. Οφείλεται αποτυχία σχεδιασμού σε ένα οργανωμένο πλάνο εκπαίδευσης και επικοινωνίας από το κράτος.
Η εικόνα είναι χαρακτηριστική. Οι εταιρείες παρουσιάζουν τα νέα τους εργαλεία με ενθουσιασμό, όμως απευθύνονται συνήθως σε κοινό που ήδη βρίσκεται υπό πίεση χρόνου και ευθυνών. Οι λογιστές τρέχουν να προλάβουν δηλώσεις, διορίες και υποχρεώσεις. Όταν τους προσεγγίζουν χωρίς ξεκάθαρη σειρά βημάτων, χωρίς πρακτικό οδηγό και με ορολογία τεχνική, είναι φυσικό να μπερδεύονται. Ακόμα και στελέχη εταιρειών λογισμικού συχνά δεν έχουν συνειδητοποιήσει τη διαφορά ανάμεσα στη θεωρητική παρουσίαση ενός εργαλείου και στη ρεαλιστική εφαρμογή του στην καθημερινότητα ενός λογιστικού γραφείου.
Παράλληλα, η ανεξέλεγκτη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, που προβάλλεται συχνά ως «μαγική λύση», έχει περιοριστεί κυρίως στη δημιουργία εντυπωσιακών αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντί να υπηρετεί ουσιαστικά τη βελτίωση των λογιστικών διαδικασιών και εκπαίδευσης επιχειρήσεων. Η ΑΙ έχει αναμφίβολα ισχυρές δυνατότητες, αλλά όταν χρησιμοποιείται χωρίς έλεγχο, χωρίς επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων και χωρίς σαφή πλαίσιο, οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα και λάθη που μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες.
Η ηλεκτρονική τιμολόγηση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι πλέον πραγματικότητα, όμως η εκπαίδευση παραμένει άναρχη. Το κράτος ζητά συμμόρφωση, χωρίς να έχει ακόμη ολοκληρώσει το δικό του πλαίσιο προδιαγραφών, ενώ οι εταιρείες λογισμικού σπεύδουν να κυκλοφορήσουν προϊόντα και τιμοκαταλόγους πριν ακόμα μπουν οι κρατικές προδιαγραφές.
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που κινείται με διαφορετικούς ρυθμούς και χωρίς ενιαίο συντονισμό. Αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί, το πρόβλημα δεν θα είναι οικονομικό. Οι επιχειρήσεις δεν θα κλείσουν από έλλειψη ρευστότητας, αλλά από τον ψηφιακό τους αναλφαβητισμό.
Η λύση είναι να μπούμε ξανά στη βάση. Να εκπαιδευτούν πρώτα οι λογιστές και οι επιχειρήσεις στα θεμελιώδη: τι σημαίνει πάροχος ηλεκτρονικής τιμολόγησης, ποια είναι η ευθύνη του εκδότη, ποια του λήπτη και ποια του ίδιου του παρόχου.
Να υπάρξει ενημέρωση για την ασφάλεια δεδομένων, γιατί εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη απειλή. Οι κωδικοί taxis κυκλοφορούν ακόμα σε υπολογιστικά φύλλα χωρίς καμία κρυπτογράφηση, αποθηκευμένοι σε κοινά αρχεία, χωρίς μέριμνα για την ασφάλειά τους. Αν διαρρεύσουν, η ζημιά μπορεί να είναι τεράστια, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και θεσμικά. Ένα απλό email με κοινό password, ένα χαμένο laptop ή ένα παραβιασμένο αρχείο Excel αρκεί για να βρεθούν εκτεθειμένοι λογαριασμοί, εξουσιοδοτήσεις, τραπεζικά δεδομένα και προσωπικά στοιχεία.
Η εκπαίδευση στον ψηφιακό μετασχηματισμό πρέπει να ξεκινήσει από τα βασικά, από το «Α» και το «Β», όχι από τα σύνθετα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Οι λογιστές είναι οι θεματοφύλακες των δεδομένων των επιχειρήσεων και του κράτους, και το κράτος οφείλει να τους απαλλάξει από το βάρος της διαχείρισης των κωδικών των πελατών τους, να θεσπίσει σύγχρονες διαδικασίες ασφαλούς εξουσιοδότησης και να ενισχύσει θεσμικά την προστασία των δεδομένων.
Η ευθύνη για την ομαλή μετάβαση δεν ανήκει στους επαγγελματίες της πρώτης γραμμής, αλλά σε όλους όσοι σχεδιάζουν τα εργαλεία και το πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτοί καλούνται να εργαστούν. Αν θέλουμε πραγματικά να πετύχει ο ψηφιακός μετασχηματισμός, πρέπει πρώτα να εκπαιδεύσουμε μεθοδικά, με σεβασμό και σαφήνεια, όσους θα τον υλοποιήσουν. Γιατί χωρίς αυτούς, καμία τεχνολογία, όσο εξελιγμένη κι αν είναι, δεν θα μπορέσει να αποδώσει.
* Ο Νικόλαος Σπυρόπουλος είναι Συγγραφέας & Γραμματέας της Επιτροπής Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών
Πηγή: businessvoice.gr
