Για πάρα πολλά χρόνια, το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας (startups, ερευνητικά κέντρα, deep tech εταιρείες) και οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας έμοιαζαν να ζουν σε παράλληλα σύμπαντα. Σήμερα, όμως, έχουμε στα χέρια μας μια είδηση που μας κάνει να αναφωνήσουμε: «Επιτέλους, κάνουμε κάτι σωστά!».
Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ Α.Ε.) έδωσε στη δημοσιότητα τον «Προγραμματικό Ορίζοντα Συμμετοχής Οικοσυστήματος σε Εκπαιδευτικές Δράσεις ΕΔ Έτους 2026». Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι το 2026, οι ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας θα κατέβουν στο πεδίο, συμμετέχοντας ενεργά σε πραγματικές στρατιωτικές ασκήσεις για να δοκιμάσουν τις λύσεις τους.
Αυτό το βήμα είναι απολύτως κρίσιμο για την εθνική μας άμυνα. Στη σύγχρονη μορφή του πολέμου, όπου τα drones, η τεχνητή νοημοσύνη και ο ηλεκτρονικός πόλεμος κρίνουν τις μάχες, η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι απλώς πελάτης και εισαγωγέας ξένων οπλικών συστημάτων. Πρέπει να αναπτύξει τη δική της εγχώρια τεχνολογική βάση, και αυτό το πρόγραμμα είναι η γέφυρα που έλειπε.
Από τη Δοκιμή… στο συμβόλαιο: Πώς θα γίνει η διαδικασία
Το πιο σημαντικό νέο για τις ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας δεν είναι απλώς η συμμετοχή, αλλά η προοπτική πραγματικών συμβάσεων. Πώς θα λειτουργήσει όμως η διαδικασία στην πράξη;
- Διαβούλευση και RFI (Request for Information): Η συμμετοχή δεν θα είναι μια απλή “επίδειξη”. Θα γίνει στο πλαίσιο προκαταρκτικών διαβουλεύσεων (RFI) πάνω σε συγκεκριμένα επιχειρησιακά σενάρια.
- Ενεργή συμμετοχή των εταιρειών: Οι ενδιαφερόμενοι θα κληθούν να συμμετέχουν ενεργά με την πρότασή τους στη διαμόρφωση των ελέγχων και των δοκιμών, ώστε να αξιολογηθεί σε πρώτη φάση η τεχνική τους δυνατότητα.
- Σενάρια κομμένα και ραμμένα στο πεδίο: Με βάση τα αποτελέσματα της διαβούλευσης και σε συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ και τους επιχειρησιακούς φορείς, θα εκπονηθούν ειδικά σενάρια δοκιμών εστιασμένα ακριβώς σε αυτό που ζητούν οι χρήστες των Ενόπλων Δυνάμεων.
- Το «Χρυσό Δισκοπότηρο» των συμβάσεων: Το απόλυτο κίνητρο! Τα αποτελέσματα των δοκιμών θα συνεκτιμηθούν, και όπου διαπιστωθεί πραγματικό επιχειρησιακό ενδιαφέρον και δικαιολογείται η επένδυση, ανοίγει ο δρόμος για τη σύναψη συμβάσεων περαιτέρω Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D).
Πλέον, το ΕΛΚΑΚ καθιερώνεται ως η κεντρική πύλη πρόσβασης του εγχώριου οικοσυστήματος στις ασκήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Στόχος είναι να μπει τέλος στη γραφειοκρατία και να διασφαλιστεί ενιαίος συντονισμός, ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων και ουσιαστική συνεργασία.
Το χρονοδιάγραμμα του 2026: Πού θα δοκιμαστεί το ελληνικό Defense Tech
Σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο του ΕΛΚΑΚ, το πρόγραμμα του 2026 είναι εξαιρετικά φιλόδοξο και εμπλέκει όλους τους κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων:
- Μάιος – Ιούνιος 2026 (Πολεμικό Ναυτικό – ΓΕΝ): Το βάρος πέφτει στην προστασία των ναυτικών δυνάμεων και την επιτήρηση. Θα δοκιμαστούν μη επανδρωμένα συστήματα (ISTAR UUV/USV και Kamikaze UUV/USV).
- Ιούνιος 2026 (Διακλαδική Δράση): Ίσως η πιο εντυπωσιακή δράση, καθώς συμμετέχουν το ΓΕΕΘΑ, το ΓΕΣ, το ΓΕΝ, το ΓΕΑ και η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ). Εδώ θα εξεταστεί η χρήση μη επανδρωμένων συστημάτων σε επιθετικές/αμυντικές επιχειρήσεις, συστήματα αντι-drone (C-UAS) και Ηλεκτρονικού Πολέμου, περιφερόμενα πυρομαχικά (Kamikaze, Loitering Munitions), καθώς και λύσεις για Ενοποιημένο Έλεγχο Κατάστασης.
- Οκτώβριος – Νοέμβριος 2026 (ΓΕΝ): Ασκήσεις μικρής κλίμακας του Πολεμικού Ναυτικού με έμφαση στα UxV για αποστολές κρούσης (STRIKE) και επιτήρηση.
- Νοέμβριος 2026 (Στρατός Ξηράς – ΓΕΣ): Ο Στρατός Ξηράς θα εστιάσει στα μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους (UGV) για επιχειρήσεις μάχης, αναγνώρισης, επιτήρησης, logistics και υποστήριξης πυρών.
Οι τεχνολογίες αιχμής που αναζητούν οι Ένοπλες Δυνάμεις
Η λίστα με τις “Κύριες Τεχνολογίες Ενδιαφέροντος” που δημοσίευσε το ΕΛΚΑΚ δείχνει ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις στοχεύουν απευθείας στο μέλλον. Συγκεκριμένα, αναζητούνται τεχνολογίες όπως:
- AI Assisted ISTAR (Πληροφορίες, Επιτήρηση, Πρόσκτηση Στόχων και Αναγνώριση με υποβοήθηση Τεχνητής Νοημοσύνης) και Edge Computing.
- Ανθεκτικότητα σε GNSS/Jamming/Spoofing, συστήματα Swarming (σμήνη drones) και ικανότητες Stealth.
- Ηλεκτρονικός Πόλεμος (Electronic Warfare), όπλα Κατευθυνόμενης Ενέργειας (Directed Energy) και συστήματα Hard & Soft Kill.
- Προηγμένα δίκτυα ενοποίησης δεδομένων (Data fusion), Distributed Mission Operations (DMO) networks και τεχνολογίες συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων συστημάτων (MuM-T).
Αξίζει να σημειωθεί ότι, όπως διευκρινίζει το ΕΛΚΑΚ, αυτός ο Προγραμματικός Ορίζοντας δεν είναι δεσμευτικός. Δύναται να τροποποιηθεί ανάλογα με τις εκάστοτε επιχειρησιακές ανάγκες και προτεραιότητες κατόπιν συντονισμού με το ΓΕΕΘΑ και τα Γενικά Επιτελεία, ενώ τα αντικείμενα θα εξειδικεύονται στις εκάστοτε προσκλήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, το μήνυμα είναι πλέον κρυστάλλινο: Η Ελλάδα σταματάει να είναι απλός θεατής στις τεχνολογικές εξελίξεις της άμυνας. Η δημιουργία ενός εγχώριου οικοσυστήματος Defense Tech & Deep Tech περνάει πλέον από τη θεωρία, στο πεδίο των ασκήσεων, και –επιτέλους– στο τραπέζι των συμβάσεων!
Η Εθνική Άμυνα ως θεσμικός και στρατηγικός επιταχυντής (Accelerator) Καινοτομίας
Defense Tech 2026: Η νέα εποχή της αμυντικής καινοτομίας – Part 1
