Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πόσο χρόνο από τη ζωή σας καταναλώνετε απλώς έρνοντας τον αντίχειρά σας πάνω στην οθόνη του κινητού; Η απάντηση είναι σοκαριστική. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη «Tech care of yourself – Future Wellness Primer» της Bank of America, περνάμε σχεδόν επτά ώρες την ημέρα online, αφιερώνοντας πέντε φορές περισσότερο χρόνο στα social media απ’ ό,τι σε πραγματικές, φυσικές κοινωνικές επαφές.
Σε βάθος ζωής, η συνήθεια του scrolling σε feeds και ειδοποιήσεις αθροίζεται σε πέντε χρόνια και τέσσερις μήνες. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της χαμένης αυτής περιόδου, οι αναλυτές της τράπεζας επισημαίνουν ότι αυτός ο χρόνος θα αρκούσε για να ταξιδέψουμε 32 φορές στο φεγγάρι και πίσω.
Συνολικά, υπολογίζεται ότι ο μέσος ενήλικας (στις ΗΠΑ) θα περάσει 44 χρόνια της ζωής του καθηλωμένος μπροστά σε οθόνες.
Σκυφτά κεφάλια, τυφλά μάτια και το σύνδρομο του «χρυσόψαρου»
Αυτή η ατελείωτη κατανάλωση ψηφιακού περιεχομένου έχει βαρύτατο, μετρήσιμο σωματικό και γνωστικό τίμημα. Ο αυχένας σηκώνει 8χρονο παιδί δεδομένου ότι ταν σκύβουμε πάνω από το κινητό (σε γωνία 60 μοιρών) για να κάνουμε scrolling, το φορτίο στον αυχένα αυξάνεται έξι φορές. Είναι σαν να κουβαλάμε ένα παιδί 8 ετών για σχεδόν 50 ώρες την εβδομάδα.
Ξεχνάμε να ανοιγοκλείσουμε τα μάτια και αυτή παρατεταμένη προσήλωση στην οθόνη μειώνει το ανοιγοκλείσιμο των ματιών κατά τρεις φορές, ρίχνοντάς το μόλις στα 5 ανά λεπτό.
Διάρκεια προσοχής μικρότερη από ψάρι. Πλέον, ο καταιγισμός από notifications και emails κατακερματίζει την προσοχή. Σύμφωνα με την έρευνα, η διάρκεια προσοχής της γενιάς Z είναι πλέον μικρότερη από εκείνη ενός χρυσόψαρου, ενώ χρειαζόμαστε έως και 23 λεπτά για να ανακτήσουμε πλήρως τη συγκέντρωσή μας μετά από μια διακοπή.
Επιδημία μοναξιάς και ο λογαριασμός των 7 τρισ. δολαρίων
Η διττή φύση της τεχνολογίας αποκαλύπτεται με τον πιο σκληρό τρόπο στην ψυχολογία μας. Η μοναξιά, που ενισχύεται από την ψηφιακή απομόνωση, έχει φτάσει να εμφανίζεται με συχνότητα αντίστοιχη του διαβήτη. Μάλιστα, η Bank of America προειδοποιεί ότι η κοινωνική αποσύνδεση βλάπτει την υγεία εξίσου με το κάπνισμα 15 τσιγάρων την ημέρα.
Δεν είναι τυχαίο ότι το 44% των εφήβων στις ΗΠΑ παθαίνει κρίσεις άγχους χωρίς το κινητό του, ενώ οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) που λειτουργούν ως «ψηφιακοί σύντροφοι» (companions) αυξήθηκαν 7 φορές μέσα σε μόλις τρία χρόνια.
Όλα αυτά τα προβλήματα (μοναξιά, άγχος, παχυσαρκία από την καθιστική ζωή, κατάθλιψη) έχουν ένα αστρονομικό παγκόσμιο οικονομικό αποτύπωμα, το οποίο αγγίζει τα 7 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως (περίπου το 6% του παγκόσμιου ΑΕΠ).
Η αντίδραση: Ψηφιακή αποτοξίνωση και Wellness Economy
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό ψηφιακό περιβάλλον, η έννοια της «ευεξίας» (wellness) εξελίσσεται στον ταχύτερα αναπτυσσόμενο κλάδο της παγκόσμιας οικονομίας. Η αγορά ευεξίας, που ξεπερνά ήδη σε μέγεθος την πληροφορική και τη φαρμακοβιομηχανία, αποτιμάται στα 7 τρισ. δολάρια και αναμένεται να εκτοξευθεί στα 10 τρισ. δολάρια έως το 2029.
Η αγορά στρέφεται μαζικά στο “Digital Detox” (ψηφιακή αποτοξίνωση), επιχειρώντας να βάλει φρένο στη συνεχή συνδεσιμότητα. Παράδοξα, η λύση έρχεται πάλι μέσα από την τεχνολογία: φορετές συσκευές (wearables) και AI εφαρμογές αναλαμβάνουν τον ρόλο του προπονητή υγείας, παρακολουθώντας τον ύπνο και τους καρδιακούς ρυθμούς, με το 31% των χρηστών να αναζητά ήδη συμβουλές ευεξίας από τη γενετική τεχνητή νοημοσύνη.
