Η μάχη για την κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) μόλις απέκτησε ακόμα ένα επεισόδιο. Σε μια σπάνια και επιθετική κίνηση, η Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων (NDRC) της Κίνας διέταξε τη Meta να ακυρώσει την ολοκληρωμένη εξαγορά της AI startup Manus, ένα mega-deal που είχε εκτιμηθεί σε περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η κίνηση αυτή αποτελεί ωμή επίδειξη δύναμης του Πεκίνου, το οποίο βάζει «φρένο» στις αμερικανικές εταιρείες που επιχειρούν να απορροφήσουν κινεζικά ταλέντα και πνευματική ιδιοκτησία (IP) στον τομέα των τεχνολογιών αιχμής, ως αντίποινα στις προσπάθειες της Ουάσιγκτον να αποκόψει τις κινεζικές εταιρείες από τα προηγμένα αμερικανικά μικροτσίπ.
Το γεωπολιτικό θρίλερ και οι εγκλωβισμένοι ιδρυτές
Πίσω από την ακύρωση κρύβεται ένα απίστευτο παρασκήνιο. Η Manus ιδρύθηκε στην Κίνα, αλλά τον Ιούλιο του 2025, μετά από γύρο χρηματοδότησης 75 εκατ. δολαρίων από την αμερικανική Benchmark, έκλεισε τα γραφεία της στο Πεκίνο και μετέφερε την έδρα της στη Σιγκαπούρη. Σύμφωνα με πηγές του Reuters, η κίνηση έγινε χωρίς την έγκριση των κινεζικών αρχών, με προφανή στόχο να παρακαμφθούν τόσο οι αμερικανικοί περιορισμοί για επενδύσεις σε κινεζικές AI εταιρείες, όσο και οι κινεζικοί νόμοι για την εξαγωγή κεφαλαίων και IP.
Όταν η Meta ανακοίνωσε την εξαγορά στα τέλη Δεκεμβρίου, η Κίνα αντέδρασε άμεσα. Οι δύο συνιδρυτές της Manus, ο CEO Xiao Hong και ο επικεφαλής επιστήμονας Ji Yichao, κλήθηκαν στο Πεκίνο τον Μάρτιο για εξηγήσεις. Έκτοτε, τους έχει απαγορευτεί η έξοδος από τη χώρα, παραμένοντας ουσιαστικά εγκλωβισμένοι, ενώ το προσωπικό της εταιρείας έχει ήδη μετακομίσει στα γραφεία της Meta στη Σιγκαπούρη.
Τι είναι η Manus και γιατί την ήθελε τόσο ο Ζούκερμπεργκ
Η επιμονή της Meta για τη συγκεκριμένη εξαγορά δεν είναι τυχαία. Η Manus δεν είναι απλώς άλλη μια εταιρεία που φτιάχνει chatbots. Αναπτύσσει «πραγματικά αυτόνομους» πράκτορες (autonomous agents). Σε αντίθεση με τα σημερινά AI που απαιτούν συνεχείς εντολές από τον χρήστη (prompts), η τεχνολογία της Manus υποστηρίζει ότι μπορεί να σχεδιάσει, να εκτελέσει και να ολοκληρώσει πολύπλοκες εργασίες εντελώς αυτόνομα, με βάση μια αρχική οδηγία.
Οι αναλυτές είχαν χαρακτηρίσει τη συμφωνία ως το απόλυτο “natural fit” για τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο οποίος έχει θέσει την ανάπτυξη του AI ως την απόλυτη προτεραιότητα της εταιρείας του, προχωρώντας μάλιστα σε χιλιάδες απολύσεις για να χρηματοδοτήσει αυτές τις τεράστιες επενδύσεις.
Η απάντηση της Meta και η σύνοδος Τραμπ – Σι
Από την πλευρά της, η Meta κρατά χαμηλούς τόνους μπροστά στο διπλωματικό επεισόδιο. Εκπρόσωπος του τεχνολογικού κολοσσού δήλωσε στο BBC ότι «η συναλλαγή συμμορφώθηκε πλήρως με την ισχύουσα νομοθεσία» και ότι η εταιρεία «αναμένει την κατάλληλη επίλυση της έρευνας».
Το timing της κινεζικής παρέμβασης είναι το κλειδί της υπόθεσης. Η ακύρωση του deal έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη, κρίσιμη σύνοδο κορυφής στα μέσα Μαΐου στο Πεκίνο, μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ. Είναι πλέον σαφές ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη και η κυριαρχία στα δεδομένα θα βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας, με την Κίνα να δείχνει τα δόντια της στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
