Τα Panathēnea ήταν η σημαντικότερη γιορτή της αρχαίας Αθήνας. Σήμερα, μια δυναμική ομάδα νέων, με την υποστήριξη κορυφαίων προσωπικοτήτων της τεχνολογίας, όπως ο συνιδρυτής των Google Maps, Lars Rasmussen και η Ελομίδα Βισβίκη (Angel Investor), εμπνέεται από τον θεσμό μετατρέποντάς τον στο μεγαλύτερο φεστιβάλ καινοτομίας στην Ελλάδα. Στόχος τους δεν είναι ένα ακόμα παραδοσιακό συνέδριο, αλλά μια γιορτή σε όλη την πόλη που ενώνει founders, επενδυτές, καλλιτέχνες και επιστήμονες. Το Startupper Mag μίλησε με τους πρωτεργάτες αυτής της προσπάθειας –τον Λευτέρη Κατσιαδάκη (Co-founder και CEO), τον Lars Rasmussen (Co-founder και mentor) και τα υπόλοιπα μέλη της ιδρυτικής ομάδας–για το όραμά τους να φέρουν 100.000 επισκέπτες στην Αθήνα μέχρι το 2031, τον ρόλο του “Brain Gain” και την ανάδειξη της Ελλάδας σε έναν ώριμο κόμβο καινοτομίας και την προβολή της στο παγκόσμιο οικοσύστημα με ένα world-class event.
S.M.: Τα Παναθήναια ήταν η σημαντικότερη γιορτή της αρχαίας Αθήνας. Ποια ήταν η σπίθα που σας έκανε να αποφασίσετε ότι το ελληνικό τεχνολογικό οικοσύστημα χρειάζεται τη δική του σύγχρονη εκδοχή σήμερα;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Από την αρχή, δεν το είδαμε απλώς ως μια εκδήλωση. Μια εκδήλωση είναι κάτι που ο κόσμος βιώνει για λίγες μέρες. Αλλά αυτό που χτίζουμε είναι κάτι μεγαλύτερο: ένας χώρος που συγκεντρώνει όλους αυτούς τους “τρελούς” ανθρώπους που αλλάζουν τον κόσμο. Ιδρυτές (founders), επενδυτές, καλλιτέχνες, ανθρώπους με ιδέες που ίσως ακούγονται τρελές στην αρχή, αλλά είναι αυτές που αλλάζουν τον κόσμο. Στην Ελλάδα δεν έλειπε το ταλέντο. Αυτό που έλειπε ήταν ένα ετήσιο σημείο συνάντησης. Μια στιγμή όπου όλοι αυτοί οι άνθρωποι βρίσκονται στο ίδιο περιβάλλον, γνωρίζονται, ανταλλάσσουν ιδέες και προχωρούν τα πράγματα στην πράξη. Παράλληλα, παραδείγματα όπως το Slush και το Web Summit μας έδειξαν ότι τα μεγάλα διεθνή τεχνολογικά φεστιβάλ μπορούν να επιταχύνουν σημαντικά την ανάπτυξη νέων οικοσυστημάτων όπως της Ελλάδας, συγκεντρώνοντας σε ένα μέρος προβολή, κεφάλαια, ταλέντο και παγκόσμια προσοχή.
Lars Rasmussen: Όταν η Ελωμίδα (Σ.Σ. η σύζυγος του Lars και μέλος της ομάδας) και εγώ ήρθαμε στην Ελλάδα πριν από 5 χρόνια, δεν περιμέναμε να δούμε ένα τόσο ζωντανό, νέο και φιλόδοξο οικοσύστημα. Είναι ακόμα μικρό σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αλλά έχει απίστευτη ενέργεια και αναπτύσσεται γρηγορότερα από οπουδήποτε αλλού. Έχουμε κάνει πλέον περισσότερες από 10 επενδύσεις σε ελληνικές startups, αλλά θέλαμε επίσης να προσπαθήσουμε να χτίσουμε κάτι χρήσιμο για ολόκληρο το οικοσύστημα — κάτι που θα το βοηθήσει να αναπτυχθεί ακόμα πιο γρήγορα.
S.M.: Τα Παναθήναια ξεκίνησαν από μια νέα ομάδα, με φοιτητική ενέργεια και μεγάλη φιλοδοξία. Πώς κατάφερε αυτή η ομάδα να χτίσει κάτι τόσο μεγάλο;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Το πιο δύσκολο πράγμα στην αρχή ήταν η αξιοπιστία. Ήμασταν μια νέα ομάδα που προσπαθούσε να χτίσει κάτι πολύ φιλόδοξο, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Στην αρχή, δεν μας ήξερε κανείς. Έτσι, πήγαμε και μιλήσαμε με όλους: VCs, founders, εταιρείες, ανθρώπους του οικοσυστήματος. Τους εξηγήσαμε το όραμά μας ανοιχτά και τους είπαμε ότι θα δουλεύαμε μέρα-νύχτα, αλλά χρειαζόμασταν να πιστέψουν ότι αυτό δεν είναι απλώς το δικό μας project. Είναι κάτι για ολόκληρο το οικοσύστημα.
Lars Rasmussen: Η ιδέα να χτίσουμε τα Παναθήναια ως έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που θα διοικείται εξ ολοκλήρου από φοιτητές και νέους αποφοίτους προέρχεται από το Slush της Φινλανδίας. Οι Φινλανδοί -οι οποίοι υπήρξαν απίστευτα γενναιόδωροι στο να μοιραστούν όλη τη γνώση τους- απέδειξαν ότι ένας τέτοιος οργανισμός μπορεί να δημιουργήσει το πιο εκπληκτικό φεστιβάλ: νεανικό, γεμάτο ενέργεια, αισιόδοξο, γιορτινό, εκπληκτικό! Και η δική μας νεανική ομάδα, μέσα σε μόλις 18 μήνες, απέδειξε περίτρανα ότι το ίδιο μοντέλο μπορεί να κάνει θαύματα και εδώ στην Ελλάδα. Ειλικρινά, ο Λευτέρης και η ομάδα του είναι μία από τις καλύτερες με τις οποίες έχω συνεργαστεί ποτέ. Δεν αναφέρομαι μόνο στις δεξιότητές τους, αλλά η ενέργειά τους, η εργασιακή τους ηθική και πάνω απ’ όλα η γενναιότητα, η ανιδιοτελής φιλοδοξία και η αισιοδοξία τους με αφήνουν άφωνο. Με τέτοιους νέους ανθρώπους, η Ελλάδα έχει ένα λαμπρό μέλλον μπροστά της! Το κομμάτι που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι η ομάδα. Μιλάμε για νέους ανθρώπους, πολλοί στις αρχές της δεκαετίας των 20, που χτίζουν κάτι με σοβαρότητα, ταχύτητα και πάθος. Έχω συνεργαστεί με εξαιρετικές ομάδες σε όλο τον κόσμο, αλλά σπάνια βλέπεις έναν τέτοιο συνδυασμό ενέργειας και υπευθυνότητας. Για μένα, αυτό είναι ένα από τα πιο δυνατά μηνύματα των Παναθηναίων: ότι η νέα γενιά στην Ελλάδα δεν περιμένει να της δοθεί χώρος. Τον δημιουργεί.
Εύη Κουρουνάκου (Co-founder & CMO): Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να κερδίσουμε την προσοχή, αλλά και την εμπιστοσύνη. Επειδή είμαστε μια νέα ομάδα, κάθε μήνυμα, κάθε συνεργασία και κάθε λεπτομέρεια έπρεπε να δείχνει ότι αυτό που χτίζαμε ήταν αληθινό και άξιο να αποτελέσει σκοπό για πολλούς ανθρώπους.
S.M.: Γιατί επιλέξατε να δημιουργήσετε ένα φεστιβάλ σε ολόκληρη την πόλη και όχι ένα παραδοσιακό τεχνολογικό συνέδριο;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Επειδή δεν θέλαμε να κάνουμε άλλο ένα συνέδριο. Τα συνέδρια είναι συνήθως πολύ δομημένα: πηγαίνεις, κάθεσαι, ακούς. Θέλαμε κάτι πιο ανοιχτό, πιο ζωντανό και πιο ανθρώπινο. Όταν χρησιμοποιείς ολόκληρη την πόλη, ο κόσμος κινείται, ανακαλύπτει χώρους και συναντιέται πιο φυσικά. Τα Παναθήναια είναι μια εμπειρία σε όλη την πόλη.
Lars Rasmussen: Μεγάλο μέρος αυτής της έμπνευσης προέρχεται από τη μελέτη της ιστορίας των αρχαίων Παναθηναίων. Το αρχαίο φεστιβάλ -το οποίο διαρκούσε 10 ημέρες, κάλυπτε τεχνολογία, τέχνες, αθλητισμό και καταλάμβανε ολόκληρη την πόλη- έπαιξε έναν τόσο σημαντικό ρόλο στην προώθηση της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας. Ήταν πραγματικά το αυθεντικό φεστιβάλ καινοτομίας του κόσμου και είμαστε σε πολύ καλό δρόμο για να το επαναφέρουμε. Έχω δει από πρώτο χέρι πώς το Slush στο Ελσίνκι και το Web Summit στη Λισαβόνα βοήθησαν να αλλάξει η όψη ολόκληρων οικοσυστημάτων. Δεν μπορείς να δημιουργήσεις κάτι από το μηδέν, αλλά αν υπάρχει ήδη δυναμική, ένα μεγάλο διεθνές φεστιβάλ μπορεί να την επιταχύνει. Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να συμβεί και στην Αθήνα. Τα Παναθήναια δεν είναι απλώς μια εκδήλωση. Είναι ένας μηχανισμός που φέρνει τους ανθρώπους κοντά και κάνει τα πράγματα να κινούνται πιο γρήγορα.
S.M.: Πώς ισορροπεί κανείς το βάρος μιας ιστορικής λέξης όπως τα «Παναθήναια» με την ανάγκη να παρουσιαστούν οι πιο σύγχρονες εξελίξεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), το Deep Tech, το Biotech και τις δημιουργικές βιομηχανίες;
Ελωμίδα Βισβίκη (Co-founder / Mentor): Τα αρχαία Παναθήναια περιλάμβαναν αθλητικούς και μουσικούς αγώνες, ποίηση, χορό, φιλοσοφία, τελετές και δημόσιο διάλογο. Ήταν μια γιορτή όπου διαφορετικές μορφές ανθρώπινης δημιουργίας συνυπήρχαν στην ίδια πόλη. Αυτή η ιστορία είναι η έμπνευσή μας για τα σημερινά Παναθήναια. Θέλουμε να δημιουργήσουμε έναν χώρο όπου άνθρωποι από διαφορετικούς κόσμους -καλλιτέχνες, founders, επιστήμονες, δημιουργοί- μπορούν να συναντηθούν χωρίς να χρειάζεται να μοιάζουν μεταξύ τους. Γιατί ένας καλλιτέχνης και ένας founder να μην κάνουν το ίδιο πράγμα;. Συχνά βιώνουν την ίδια αβεβαιότητα και την ίδια μοναξιά. Και φυσικά, πιστεύουν σε αυτό που δεν υπάρχει ακόμα. Εκεί γεννιέται η γέφυρα. Δεν μας ενδιαφέρει να εξαλείψουμε τις διαφορές. Μας ενδιαφέρει να δημιουργήσουμε χώρους όπου άνθρωποι από διαφορετικούς κόσμους μπορούν να αναγνωρίσουν ο ένας στις δυσκολίες του άλλου, κάτι βαθιά ανθρώπινο και κοινό. Αυτές οι γέφυρες είναι απαραίτητες επειδή η αληθινή καινοτομία δεν γεννιέται μέσα σε απομονωμένες κοινότητες. Γεννιέται όταν διαφορετικοί τρόποι σκέψης, διαφορετικές μορφές δημιουργίας και διαφορετικές εμπειρίες συναντώνται και αλληλεπιδρούν. Γι’ αυτό στα Παναθήναια, η τέχνη, η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία, η επιστήμη και η επιχειρηματικότητα συνυπάρχουν κάτω από την ίδια γιορτή.
Lars Rasmussen: Ειλικρινά, είναι ο τέλειος συνδυασμός. Τα αρχαία Παναθήναια -που διήρκεσαν σχεδόν 1.000 χρόνια- έπαιξαν βασικό ρόλο στην προώθηση των πιο σύγχρονων τεχνολογιών, μορφών τέχνης και αθλημάτων της εποχής εκείνης. Και τα ανασχεδιασμένα, σύγχρονα Παναθήναια στοχεύουν να κάνουν ακριβώς το ίδιο, αλλά για τις πιο προηγμένες τεχνολογίες, μορφές τέχνης και αθλήματα του σήμερα!. Η ιστορία εδώ δεν είναι απλώς διακόσμηση. Είναι μέρος της δύναμης του project. Η ιδέα ότι η Ελλάδα μπορεί να επαναπροσδιορίσει ένα αρχαίο φεστιβάλ αφιερωμένο στη σοφία, τη στρατηγική, την τέχνη και τη συλλογική ταυτότητα είναι εξαιρετικά ισχυρή. Η Αθήνα έχει κάτι που δεν μπορεί να αναπαραχθεί: έναν φυσικό δεσμό μεταξύ του παρελθόντος και του μέλλοντος.
S.M.: Είναι αυτή η εκδήλωση μια δήλωση ότι η Ελλάδα δεν είναι πλέον απλώς μια αναδυόμενη αγορά, αλλά ένας ώριμος κόμβος καινοτομίας;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Ναι, αλλά όχι με υπερβολές. Με πράξεις. Η Ελλάδα έχει founders που σκέφτονται διεθνώς, επιστήμονες, operators, επενδυτές και ανθρώπους από τη διασπορά που κοιτάζουν ξανά τη χώρα με ενδιαφέρον. Τα Παναθήναια συμπυκνώνουν αυτή τη στιγμή και κινητοποιούν όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους, εμπνέοντάς τους να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν χωρίς περιορισμούς. Το 2026, το φεστιβάλ λαμβάνει χώρα στο Ζάππειο και την Αίγλη Ζαππείου, με στόχο να συγκεντρώσει στην Αθήνα 10.000 συμμετέχοντες από όλο τον κόσμο, περισσότερες από 70 παράλληλες εκδηλώσεις και κορυφαίους ανθρώπους από τον χώρο της τεχνολογίας, των επενδύσεων και των τεχνών.
Lars Rasmussen: Έχω επενδύσει σε ελληνικές εταιρείες επειδή πιστεύω στο ταλέντο που υπάρχει εδώ. Αλλά κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι οι μεμονωμένες επενδύσεις δεν αρκούν για να αλλάξουν ένα οικοσύστημα. Χρειάζεσαι κάτι μεγαλύτερο, κάτι που να δημιουργεί διασυνδέσεις, αυτοπεποίθηση και διεθνή προσοχή. Αυτό είναι τα Παναθήναια.
S.M.: Πέρα από τη δικτύωση (networking), ποιος είναι ο πρακτικός στόχος για τις startups που συμμετέχουν;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Θέλουμε ένας founder να φεύγει με κάτι χειροπιαστό: μια συζήτηση για επένδυση, έναν πιθανό πελάτη, έναν συνεργάτη, έναν σύμβουλο ή μια πιο ξεκάθαρη στρατηγική. Η μεγαλύτερη αξία είναι η πρόσβαση. Άνθρωποι που κανονικά θα έπρεπε να ταξιδέψεις στο Λονδίνο, το Παρίσι ή το Σαν Φρανσίσκο για να τους συναντήσεις, έρχονται πλέον στην Αθήνα.
Lars Rasmussen: Οι επενδυτές κάνουν πάντα τις ίδιες βασικές ερωτήσεις: Υπάρχει ταλέντο; Υπάρχουν founders με διεθνείς φιλοδοξίες; Υπάρχει ένα οικοσύστημα που μπορεί να υποστηρίξει την ανάπτυξη; Τα Παναθήναια απαντούν σε αυτές τις ερωτήσεις όχι με θεωρία, αλλά μέσα από την εμπειρία. Τους φέρνουν εδώ, τους βάζουν στο ίδιο περιβάλλον με founders, ερευνητές, operators και δημιουργούς, και τους αφήνουν να δουν με τα μάτια τους τι συμβαίνει.
S.M.: Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στο στήσιμο μιας τέτοιας εκδήλωσης από μια τόσο νεανική ομάδα;
Γιώργος Παπανικολάου (Co-founder & Head of Operations): Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να κάνουμε πολλά διαφορετικά κομμάτια να λειτουργήσουν ως ένα. Ένα φεστιβάλ σαν κι αυτό δεν είναι απλώς σκηνές και ομιλητές. Είναι χώροι, παραγωγή, παράλληλες εκδηλώσεις, ομάδες, συνεργάτες, εθελοντές, διεθνείς καλεσμένοι, χρονοδιαγράμματα που αλλάζουν συνεχώς και αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν γρήγορα.
Lars Rasmussen: Αυτό που βλέπω στην ομάδα είναι κάτι που συχνά χαρακτηρίζει τους καλύτερους founders: δεν περιμένουν την τέλεια στιγμή. Χτίζουν ενώ μαθαίνουν. Η νεανική τους ενέργεια δεν σημαίνει έλλειψη σοβαρότητας. Σημαίνει ταχύτητα, αντοχή και προθυμία να αναλάβουν ευθύνες.
Αναστασία Κώτσα (Co-founder & Head of Experience): Δεν θέλουμε ο κόσμος να νιώθει ότι απλώς παρακολουθεί ένα πρόγραμμα. Θέλουμε να κυκλοφορούν στην πόλη, να ανακαλύπτουν μέρη και να συναντούν ανθρώπους με φυσικό τρόπο. Δεν μπορείς να προγραμματίσεις την ακριβή στιγμή μιας τυχαίας σύνδεσης, αλλά μπορείς να σχεδιάσεις το περιβάλλον όπου αυτό μπορεί να συμβεί.
S.M.: Μπορούν τα «Παναθήναια» να λειτουργήσουν ως καταλύτης για το Brain Gain;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Το Brain Gain δεν θα γίνει με συνθήματα. Θα συμβεί όταν οι Έλληνες του εξωτερικού δουν ότι υπάρχουν πραγματικές ευκαιρίες, διεθνείς διασυνδέσεις και κοινότητα. Δεν λέμε σε κανέναν «γύρνα πίσω για πατριωτισμό». Λέμε «υπάρχει το περιθώριο να χτίσεις κάτι σημαντικό από εδώ» και ταυτόχρονα προσπαθούμε να εμπνεύσουμε περισσότερους νέους ανθρώπους να αρχίσουν να δημιουργούν από την Αθήνα, φτιάχνοντας περισσότερες ευκαιρίες και λόγους για να μείνουν.
Lars Rasmussen: Το ταλέντο πάει εκεί όπου νιώθει ότι μπορεί να έχει αντίκτυπο. Η Ελλάδα έχει ένα πολύ ισχυρό πλεονέκτημα: συνδυάζει την ποιότητα ζωής, την ανθρώπινη ενέργεια, τη δημιουργικότητα και μια νέα γενιά που σκέφτεται διεθνώς. Αν αυτά συνδεθούν με κεφάλαια, θεσμούς και διεθνή δίκτυα, τότε η Αθήνα μπορεί να γίνει πολύ πιο σημαντική στον ευρωπαϊκό χάρτη της καινοτομίας.
S.M.: Αν μεταφερθούμε στο 2031, ποια θα θέλατε να είναι η κληρονομιά των Παναθηναίων;
Λευτέρης Κατσιαδάκης: Οραματίζομαι τα Παναθήναια να έχουν αποτελέσει τον καταλύτη που θα έχει αλλάξει τη νοοτροπία των νέων ανθρώπων ως προς τη δυνατότητα να θέτουν πολύ φιλόδοξους στόχους και πρακτικά να έχουμε δει επιτυχημένες startups να δημιουργούνται μέσα από όλο αυτό. Σε επίπεδο φεστιβάλ, το όραμα είναι να εξελιχθεί στη σημαντικότερη εκδήλωση στον πλανήτη, όσον αφορά την καινοτομία, φέρνοντας πάνω από 100.000 ανθρώπους στην Αθήνα σε μια περίοδο 10 ημερών. Στόχος είναι να δημιουργήσουμε έναν κόμβο που θα συγκεντρώνει όλους τους “τρελούς” του κόσμου που αλλάζουν τον κόσμο μέσα από τους τομείς της Τεχνολογίας και του Πολιτισμού.
Lars Rasmussen: Η πραγματική κληρονομιά θα είναι αν τα Παναθήναια βοηθήσουν την Ελλάδα να πιστέψει περισσότερο στις δικές της δυνατότητες. Τα οικοσυστήματα δεν χτίζονται μόνο με χρήματα. Χτίζονται με πίστη, συνέπεια, κοινότητα και επαναλαμβανόμενες στιγμές που φέρνουν τους κατάλληλους ανθρώπους κοντά.
Φώτης Αθάνατος (Co-founder & Head of Business Development): Αν σε πέντε χρόνια οι άνθρωποι λένε ότι μια συνεργασία, μια επένδυση ή μια εταιρεία ξεκίνησε μέσα από τα Παναθήναια, τότε θα έχουμε πετύχει κάτι ουσιαστικό.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #73
