Το RetailTech, ένα μείγμα «λιανικής πώλησης» και «τεχνολογίας», ενσωματώνει τη μετασχηματιστική λειτουργία των ψηφιακών λύσεων στο παραδοσιακό τοπίο λιανικής με στόχο πάντα την απόλυτη εξυπηρέτηση του πελάτη αλλά και τη βελτιστοποίηση της κάθε επιχείρησης. Αυτή η αλλαγή δεδομένων έχει επιταχυνθεί τα τελευταία χρόνια λόγω των ραγδαίων εξελίξεων στην τεχνολογία, των μεταβαλλόμενων προσδοκιών των καταναλωτών και σημαντικών παγκόσμιων γεγονότων που έχουν αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι ψωνίζουν αλλά και όλη την εμπειρία των καταναλωτών πριν και μετά την πώληση.
Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη του RetailTech περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα καινοτομιών, από πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου και συστήματα πληρωμών μέσω κινητού τηλεφώνου έως εξατομίκευση και αυτοματοποιημένη εφοδιαστική αλυσίδα αλλά και ΑΙ chatbots. Η «σύντηξη» της τεχνολογίας στο λιανικό εμπόριο έχει δημιουργήσει νέα παραδείγματα που εστιάζουν στην ευκολία, την αποτελεσματικότητα και τις εξατομικευμένες εμπειρίες των καταναλωτών.
Λιανικό εμπόριο 2025 και μετά: Οι δέκα πιο σημαντικές τεχνολογικές τάσεις
- Επέκταση της νέας ΑΙ στο λιανικό εμπόριο για πωλήσεις και αυξημένη αποτελεσματικότητα
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και η μηχανική μάθηση (ML) έχουν φέρει ήδη την επανάσταση στο λιανικό εμπόριο, ενισχύοντας τις πωλήσεις και τη λειτουργική αποτελεσματικότητα ενώ η παραγωγική ΑΙ υπόσχεται ακόμα μεγαλύτερα επίπεδα επιδράσεων σε διάφορους τομείς, όπως η εξυπηρέτηση πελατών και η ανάλυση δεδομένων. Με αύξηση 600% στις αναζητήσεις στο web για «AI στο λιανικό εμπόριο» από το 2020, είναι προφανές ότι ο τομέας αγκαλιάζει τη συγκεκριμένη τεχνολογία και ειδικά τη νέα ΑΙ. Όπως προαναφέραμε οι λιανοπωλητές που εφαρμόζουν AI βλέπουν σημαντική ανάπτυξη – οι πωλήσεις αυξάνονται κατά 2,4 φορές και τα κέρδη κατά 2,6 φορές σε σύγκριση με εκείνους που δεν χρησιμοποιούν AI. Τα βασικά οφέλη περιλαμβάνουν εξατομικευμένες προτάσεις προϊόντων, προσαρμοστική τιμολόγηση και βελτιωμένη διαχείριση αποθέματος. Για παράδειγμα, οι μηχανές αναζήτησης που λειτουργούν με AI αναλύουν τη συμπεριφορά των πελατών για να προτείνουν προσαρμοσμένες επιλογές προϊόντων, βελτιώνοντας την αφοσίωση τους στη εκάστοτε μάρκα.
- Αυξημένη ζήτηση για αυθημερόν παράδοση
Ο αγώνας για ταχύτερη παράδοση συνεχίζει να διαμορφώνει το λιανικό εμπόριο. Η αυθημερόν παράδοση, κάποτε πολυτέλεια, αναμένεται τώρα, ειδικά από τους νεότερους καταναλωτές – το 20% της Gen Z επιμένει στην αυθημερόν εξυπηρέτηση και το 60% είναι πρόθυμο να πληρώσει για αυτό. Οι γίγαντες λιανικής στις ΗΠΑ, όπως η Walmart και η Target επεκτείνουν τις ώρες παράδοσης, ακόμα και από τις 6 το πρωί, ενώ πλατφόρμες όπως η DoorDash αναπτύσσουν τις συνεργασίες τους με λιανοπωλητές για να καλύψουν τη ζήτηση. Στην Ελλάδα οι θυρίδες παράδοσης προϊόντων έχουν σημειώσει μεγάλη απήχηση μια και προσφέρουν σχετικά μεγαλύτερη ταχύτητα παράδοσης και ευελιξίας για τους αγοραστές.
- Βιωματικό λιανικό εμπόριο για αφοσίωση πελατών
Εν μέσω ενός μικρού σχετικά ποσοστού αφοσίωσης των καταναλωτών στην εκάστοτε μάρκα -μόνο το 23% των καταναλωτών των ΗΠΑ αναφέρει ισχυρή αφοσίωση- το βιωματικό λιανικό εμπόριο έχει αναδειχθεί ως μια ισχυρή στρατηγική για τους λιανοπωλητές. Περισσότεροι από τους μισούς αγοραστές επισκέπτονται ξανά καταστήματα που παρέχουν θετικές, «πολυαισθητηριακές» εμπειρίες. Λιανοπωλητές όπως το Aldo και το Bloomingdale’s έχουν επωφεληθεί από αυτό δημιουργώντας καθηλωτικά popup stores και εκδηλώσεις, προσελκύοντας το κοινό με μοναδικές, θεματικές όπως το «Pillow Walk» του Aldo ή οθόνες εμπνευσμένες από την Barbie. Αυτές οι προσπάθειες «εμπλέκουν» τους καταναλωτές πέρα από τα προϊόντα, προωθώντας ισχυρότερες συνδέσεις και επαναλαμβανόμενες επισκέψεις, οι οποίες είναι ζωτικής σημασίας στο σημερινό ανταγωνιστικό τοπίο στο λιανεμπόριο.
- Ανάπτυξη του Social e-commerce
Το εμπόριο μέσω των κοινωνικών δικτύων εξελίσσεται δυναμικά, με τα παγκόσμια έσοδα να προβλέπεται να αυξηθούν από 1 τρισ. δολάρια το 2023 σε πάνω από 6 τρισ. δολάρια έως το 2030. Αν και η Κίνα ηγείται στον συγκεκριμένο τομέα, αντιπροσωπεύοντας το 46% του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου, πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok επεκτείνουν σταθερά την επιρροή τους. Το 2023, το TikTok είδε πάνω από 35 εκατομμύρια χρήστες να πραγματοποιούν αγορές εντός της πλατφόρμας, αριθμός που πρόκειται να αυξηθεί καθώς μάρκες όπως η Tarte αξιοποιούν αποκλειστικές προσφορές στο TikTok Shop.
Σε κάθε περίπτωση, η πρόκληση για τις πλατφόρμες των ΗΠΑ είναι η γεφύρωση του χάσματος με τους γίγαντες του κοινωνικού εμπορίου της Κίνας.
- Αύξηση της δημοτικότητας των ιδιωτικών ετικετών
Οι ιδιωτικές ετικέτες αποβάλλουν την παλιά τους εικόνα ως εναλλακτικές λύσεις χαμηλής ποιότητας και οδηγούν πλέον σε έσοδα ρεκόρ. Επί του παρόντος, το 65% των καταναλωτών σε ΗΠΑ και Ευρώπη αγοράζει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με τους ηγέτες σουπερμάρκετ όπως η Lidl, η Aldi και η Costco να παρουσιάζουν σημαντικές προσφορές προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι οι ιδιωτικές ετικέτες της Target παράγουν πάνω από 30 δισ. δολάρια ετησίως. Αυτές οι προσπάθειες αντικατοπτρίζουν μια στροφή προς οικονομικά προσιτές, ποιοτικές εναλλακτικές λύσεις που ενισχύουν την εμπιστοσύνη και την αφοσίωση των καταναλωτών, απαραίτητες καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις επιμένουν παγκοσμίως.
- Έκρηξη της αγοράς μεταπώλησης
Καθοδηγούμενη από οικονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, η αγορά μεταπώλησης μόδας και αξεσουάρ και ειδικά μεταχειρισμένων ρούχων, αυξάνεται με ρυθμό 11 φορές ταχύτερο από το παραδοσιακό λιανικό εμπόριο. Η αγορά μεταπώλησης ειδών μόδας, που εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 350 δισ. δολάρια έως το 2027, επαναπροσδιορίζει τη βιώσιμη κατανάλωση και αναδιαμορφώνει τα πρότυπα λιανικής πώλησης μόδας (δείτε και σχετικό θέμα στο παρόν τεύχος).
- Νέος ρόλος για τα φυσικά καταστήματα
Παρά τους φόβους για εξάλειψή τους, λόγω του online εμπορίου, τα φυσικά καταστήματα δείχνουν ότι προσαρμόζονται αντί να εξαφανίζονται. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 57% των ενηλίκων προτιμά προσωπικές αγορές στα καταστήματα, με τη Gen Z να ηγείται της τάσης. Οι λιανοπωλητές θα συνεχίσουν να εκσυγχρονίζουν τα καταστήματά τους και να τα αξιοποιούν για μοναδικές εμπειρίες. Η JCPenney, για παράδειγμα, επενδύει πάνω από 1 δισ. δολάρια σε αναβαθμίσεις, μια τάση που βλέπουμε και στην Ελλάδα με τα νέα μεγάλα καταστήματα Πλαίσιο και Κωτσόβολος για παράδειγμα.
- Εξισορρόπηση μεταξύ εξατομίκευσης και απορρήτου
Οι λιανοπωλητές θα δίνουν όλο και μεγαλύτερη προτεραιότητα στην υπερεξατομίκευση για να αυξήσουν την αφοσίωση των πελατών, με το 90% εξ αυτών να σχεδιάζει την κατάργηση σταδιακά των γενικών προσφορών προς ενίσχυση της εξατομικευμένης εμπειρίας. Η AI προφανώς θα διαδραματίζει καίριο ρόλο, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο των δεδομένων που χρησιμοποιούνται, με το 79% των καταναλωτών να είναι επιφυλακτικοί σχετικά με τον τρόπο χρήσης των δεδομένων τους. Η επίτευξη εξατομίκευσης σε ένα πλαίσιο σωστής διαχείρισης προσωπικών δεδομένων είναι κρίσιμη, καθώς τα λάθη μπορούν να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη του κοινού. Τα πράγματα στην Ευρώπη είναι σαφώς σε καλύτερη κατάσταση, λόγω κανονισμών όπως ο GDPR, σε σχέση με τις ΗΠΑ και ειδικά την Κίνα.
- Η βιωσιμότητα ως προτεραιότητα των καταναλωτών
Η βιωσιμότητα συνεχίζει να διαμορφώνει τις στρατηγικές λιανικής, με το 72% των CEOs λιανικής να αισθάνεται αυξημένη πίεση για διαφανείς στρατηγικές ESG. Οι καταναλωτές, ειδικά η Gen Z, απαιτούν υπεύθυνες πρακτικές, με πολλούς να μειώνουν τις αγορές από μη βιώσιμες μάρκες. Τα πρόσφατα ευρήματα σχετικής έρευνας της McKinsey δείχνουν ότι τα προϊόντα με ισχυρά ερείσματα ESG αναπτύσσονται ταχύτερα από εκείνα χωρίς. Μάρκες όπως η ΙΚΕΑ και η Patagonia πρωτοστατούν, δείχνοντας πώς οι προσπάθειες βιωσιμότητας μπορούν να ενισχύσουν την αφοσίωση και να ευθυγραμμιστούν με τις αξίες των καταναλωτών, θέτοντας ένα σημείο αναφοράς στον κλάδο.
- Βελτιωμένες καινοτομίες για την ολοκλήρωση αγοράς
Οι διαδικασίες ολοκλήρωσης αγοράς βρίσκονται υπό μετασχηματισμό για τη μείωση των προβλημάτων και τη βελτίωση της εμπειρίας των πελατών. Τα εγκαταλελειμμένα καλάθια αγορών είναι ο «μεγάλος πονοκέφαλος» των λιανεμπόρων, ειδικά στο σημείο που αρχίζουν οι πληρωμές. Γι’ αυτό το λόγο Startups όπως η ελληνική Simpler μεγαλώνουν συγκεντρώνοντας επενδυτικά κεφάλαια αλλά και το ενδιαφέρον λιανοπωλητών σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Οι ανέπαφες πληρωμές και η επιλογή μικροδόσεων «αγοράστε τώρα, πληρώστε αργότερα» (BNPL) είναι πλέον στάνταρ, προσελκύοντας αγοραστές με τεχνολογικό υπόβαθρο και πιστωτική συνείδηση. Οι τεχνολογίες self-checkout, όπως οι ετικέτες RFID που χρησιμοποιούνται από την Uniqlo για παράδειγμα, μειώνουν κατά το ήμισυ τους χρόνους αναμονής, σαρώνοντας αυτόματα στοιχεία πάνω στα προϊόντα ώστε να γίνονται αυτόματες χρεώσεις κατά την έξοδο των πελατών από το κατάστημα.
Διαβάστε επίσης:
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #55
