Το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece (Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας) είναι ο νέος στρατηγικός πυλώνας της Ελλάδας για την ανάπτυξη της οπτικοακουστικής βιομηχανίας και των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών (CCIs). Με όραμα τη μετατροπή της χώρας σε ευρωπαϊκό κόμβο καινοτομίας, στηρίζει ταινίες, games, animation, AR/VR και Startups, προσελκύοντας ξένες επενδύσεις και ενισχύοντας την τοπική δημιουργική οικονομία. Στην αποκλειστική μας συνέντευξη με τον διευθύνοντα σύμβουλο του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece, Λεωνίδα Χριστόπουλο, αποκαλύπτουμε τη στρατηγική, τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που διαμορφώνουν το μέλλον του κλάδου στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
S.M.: Μπορείτε να μας πείτε ποιο είναι το αντικείμενο του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece και πώς έχει εξελιχθεί ο οργανισμός από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα και ποια είναι τα σημαντικότερα ορόσημα σε αυτή την πορεία;
Λ. Χριστόπουλος: Η αποστολή του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece είναι η στήριξη της εγχώριας κινηματογραφικής και οπτικοακουστικής βιομηχανίας (συμπεριλαμβανομένων κλάδων όπως το animation, το AR/VR και το ψηφιακό παιχνίδι), η προσέλκυση ξένων επενδύσεων στους τομείς αυτούς στην Ελλάδα αλλά και η ανάδειξη της τεχνολογίας και της καινοτομίας στην πολιτιστική και δημιουργική βιομηχανία ευρύτερα. Για το λόγο αυτό, δεν περιοριζόμαστε στις κλασικές δράσεις στήριξης του κινηματογράφου αλλά επιδιώκουμε να επεκταθούμε σε όλους τους τομείς της δημιουργικής βιομηχανίας.
Η νέα εταιρεία όπως ξέρετε έχει προέλθει από τη συγχώνευση του πρώην Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και του πρώην Εθνικού Κέντρου Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας (ΕΚΟΜΕ). Ο νόμος ψηφίστηκε τον Μάιο του 2024 και ουσιαστικά η εταιρεία συστάθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024. Πλέον, βασικό ορόσημο είναι η πλήρης επανενεργοποίηση των χρηματοδοτικών-επενδυτικών εργαλείων και η ομαλή λειτουργία τους.
S.M.: Ποιο είναι το όραμα και η βασική αποστολή του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece για την υποστήριξη των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών (CCIs) στην Ελλάδα και την Ευρώπη;
Λ. Χριστόπουλος: Το όραμά μας είναι ξεκάθαρο. Θέλουμε η Ελλάδα να καταστεί ένας ευρωπαϊκός κόμβος για την οπτικοακουστική και δημιουργική βιομηχανία. Για πρώτη φορά, αυτές οι βιομηχανίες βρίσκονται στο επίκεντρο μιας δημόσιας πολιτικής. Από την αρχή επιδιώξαμε να στηρίξουμε όχι μόνο τον κινηματογράφο αλλά και όλους τους δημιουργικούς κλάδους, αξιοποιώντας την τεχνολογία και την καινοτομία. Η αποστολή μας είναι διττή, αφενός να ενισχύσουμε την κινηματογραφική και οπτικοακουστική βιομηχανία και αφετέρου, να συμβάλουμε στον μετασχηματισμό της ευρύτερης πολιτιστικής και δημιουργικής οικονομίας. Πιστεύουμε ότι αυτός ο στόχος είναι απολύτως εφικτός, αρκεί να συνεχίσουμε να δουλεύουμε μεθοδικά.
S.M.: Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις και ευκαιρίες για τις πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες στην Ευρώπη και την Ελλάδα μέσα στην επόμενη δεκαετία, ιδιαίτερα στην ψηφιακή εποχή;
Λ. Χριστόπουλος: Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει τις πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες ως έναν από τους 14 βασικούς βιομηχανικούς πυλώνες της οικονομίας της, με τεράστια προστιθέμενη αξία, καθώς διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη δημιουργικών ιδεών και καινοτομιών για τα υπόλοιπα οικοσυστήματα, έχει δηλαδή spill-over effect. Ωστόσο, στην Ελλάδα παρατηρούμε ότι δεν έχει αναγνωριστεί πλήρως ως διακριτός οικονομικός τομέας. Αυτό είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις μας, να αναδείξουμε τη σημασία τους και να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο φορέων που θα στηρίξει τη συνεργασία και την ανάπτυξη. Για το λόγο αυτό δημιουργήσαμε τον δημιουργικό κόμβο τεχνολογίας και καινοτομίας (Creative Hub).
Παράλληλα, το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο χρειάζεται απλοποίηση. Πρόκειται για έναν κλάδο που απαρτίζεται κυρίως από νέους ανθρώπους, οι οποίοι δεν μπορούν να ταλαιπωρούνται με γραφειοκρατία. Πρέπει να τους δώσουμε πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία χωρίς περιττές καθυστερήσεις. Γι’ αυτό εργαζόμαστε ήδη στη δημιουργία υπηρεσιών μιας στάσης για νέους δημιουργούς.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε πολλές περιπτώσεις, οι κανονισμοί της λειτουργούν ως τροχοπέδη για δράσεις σε εθνικό επίπεδο. Αν θέλουμε να παραμείνουμε ανταγωνιστικοί απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα, πρέπει να επανεξεταστούν.
S.M.: Πώς συνεργάζεται το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece με τις πολιτικές και τους οργανισμούς της Ε.Ε. για να ευθυγραμμίσει τις δημιουργικές βιομηχανίες της Ελλάδας με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές στρατηγικές;
Λ. Χριστόπουλος: Ήδη αποτελούμε μέλη πολλών ευρωπαϊκών και διεθνών οργανισμών. Και μάλιστα προσπαθούμε να είμαστε και ιδιαιτέρως ενεργοί. Για παράδειγμα, πριν λίγο καιρό μεταφέραμε την έδρα του Διεθνούς Κέντρου Παιδικού και Εφηβικού Κινηματογράφου από την Τεχεράνη, που ήταν για 14 χρόνια, στην Αθήνα και συνεργαζόμαστε με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό οργανισμό στον οποίο προεδρεύει Έλληνας. Είμαστε ενεργοί στην Ε.Ε. και ειδικά στο πρόγραμμα Creative Europe και εγκαινιάζουμε σημαντικές συνεργασίες με αντίστοιχους εθνικούς οργανισμούς της Γαλλίας, όπως το Γαλλικό Κέντρο Κινηματογράφου και το Γαλλικό Ινστιτούτο για τα Οπτικοακουστικά Μέσα. Επιπλέον, θα γίνουμε φέτος ενεργό μέλος του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα οπτικοακουστικά μέσα προκειμένου να μας βοηθήσει να ενδυναμώσουμε το παρατηρητήριο για το δημιουργικό τομέα που έχει συσταθεί εντός του οργανισμού και συγκεντρώνει στατιστικά δεδομένα. Και βέβαια συνεχίζουμε να είμαστε μέλη του Eurimages, που είναι το Ταμείο του Συμβουλίου της Ευρώπης. Και βέβαια, έχουμε συνεχή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου, η οποία έφερε τη μεγάλη επιτυχία της διοργάνωσης των 39ων Ευρωπαϊκών Βραβείων Κινηματογράφου στην Αθήνα το 2027. Μια γιορτή για τον δημιουργικό τομέα.
S.M.: Η Ελλάδα είναι γνωστή για την πλούσια πολιτιστική της κληρονομιά. Πώς αξιοποιεί το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece αυτή την κληρονομιά για να προωθήσει τις σύγχρονες δημιουργικές βιομηχανίες, όπως οι ταινίες και τα games, στη διεθνή σκηνή;
Λ. Χριστόπουλος: Για εμάς η πρόκληση είναι να συνδέσουμε τη σπουδαία μας πολιτιστική κληρονομιά με τη σύγχρονη δημιουργικότητα, χρησιμοποιώντας την οπτικοακουστική τεχνολογία, με στόχο την καλύτερη και αποτελεσματικότερη ανάδειξή της. Για αυτό, μέσω του Creative Hub, θέλουμε να δημιουργήσουμε προγράμματα για νεοφυείς επιχειρήσεις οι οποίες δημιουργούν εφαρμογές για την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Αυτός είναι ένας τομέας που η κληρονομιά αυτή προωθεί τη σύγχρονη δημιουργικότητα μέσω της οπτικοακουστικής τεχνολογίας. Από εκεί και πέρα, και μόλις δημιουργηθεί η απαραίτητη σύνδεση, στηρίζουμε κάθε εθνική αποστολή που παρουσιάζει τέτοια προϊόντα στο εξωτερικό, όπως κάναμε και φέτος για πρώτη φορά με τη μεγάλη έκθεση ψηφιακών παιχνιδιών, την Gamescom, στην Κολωνία της Γερμανίας.
S.M.: Το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη ταινιών και παραγωγών βίντεο. Μπορείτε να μας εξηγήσετε πώς τα κίνητρα και οι πρωτοβουλίες σας έχουν μετατρέψει την Ελλάδα σε προτιμώμενο προορισμό για διεθνείς παραγωγές;
Λ. Χριστόπουλος: Δεν θα σας κρύψω πως είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων. Οι περισσότεροι θέλουν να έρθουν να γυρίσουν στην Ελλάδα, καθώς προσφέρει μια ιδανική τοποθεσία εργασίας και βέβαια έχει μια ποικιλομορφία τοπίων. Από την άλλη, υπάρχουν εξαιρετικές ελληνικές εταιρείες παραγωγής που εξυπηρετούν τις παραγωγές αυτές, υψηλό τεχνικό και καλλιτεχνικό προσωπικό και καλή διάθεση. Από εκεί και πέρα, τα κίνητρα είναι πολύ σημαντικά και τα τελευταία χρόνια καταφέραμε να τα κάνουμε ανταγωνιστικά σε σχέση με άλλες χώρες, με αποτέλεσμα να υπάρξει μεγάλη εισροή επενδύσεων στη χώρα. Πιστεύω, επίσης, στο γεγονός πως οι ξένοι επενδυτές και παραγωγοί βλέπουν ότι η Ελλάδα κινείται δυναμικά για να συγκροτήσει μια σοβαρή και αξιόπιστη πολιτική για τις οπτικοακουστικές παραγωγές.
S.M.: Τα προγράμματα επιδότησης και φορολογικών κινήτρων του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece έχουν κερδίσει παγκόσμια προσοχή. Πώς έχουν επηρεάσει τον όγκο και την ποιότητα των έργων στην Ελλάδα; Υπάρχουν σχέδια για περαιτέρω ανάπτυξη;
Λ. Χριστόπουλος: Βεβαίως έχουν επηρεάσει και έχουν προσελκύσει επενδύσεις. Θα σας πω μόνο πως από το 2019 το πρώην ΕΚΟΜΕ είχε δώσει ως κίνητρο για 218 οπτικοακουστικά έργα το ποσό των 135 εκατ. και με αυτά τα χρήματα είχε προσελκύσει επενδύσεις, ως επιλέξιμες δαπάνες στην Ελλάδα, ύψους 371 εκατ. Τα σχέδιά μας από εδώ και στο εξής δεν έχουν να κάνουν τόσο με το ύψος των χρηματοδοτήσεων, αυτή σε μεγάλο βαθμό έχει εξασφαλιστεί, αλλά κυρίως με την ταχύτητα των διαδικασιών και τη μείωση της γραφειοκρατίας, προκειμένου να γίνουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία ακόμα πιο αξιόπιστα. Πιστεύω πως όσο πιο απλά και αξιόπιστα γίνονται τα εργαλεία χρηματοδότησης, τόσο περισσότερες επενδύσεις θα έρχονται και το ελληνικό κράτος θα επενδύει στις οπτικοακουστικές παραγωγές.
S.M.: Καθώς το gaming εξελίσσεται σε έναν από τους σημαντικότερους κλάδους της παγκόσμιας δημιουργικής οικονομίας με τεράστιους τζίρους, πώς προσεγγίζει το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece την προώθηση και υποστήριξη της παραγωγής games στην Ελλάδα;
Λ. Χριστόπουλος: Έχετε απόλυτο δίκιο. Κατ’ αρχάς, ακριβώς επειδή είναι μια άγνωστη βιομηχανία στην Ελλάδα, είμαστε συνέχεια σε επαφή με τα σωματεία του χώρου, το GDA, το IGDA και άλλους. Ήδη ο νόμος του Μαΐου του 2024 ενσωμάτωσε την πρότασή τους για ένα διακριτό καθεστώς χρηματοδότησης, τo CRGR-VGD (Video Game Development), προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες του κλάδου. Επειδή αυτό το καθεστώς χρειάζεται έγκριση από την Ε.Ε., και εδώ έρχεται αυτό που σας έλεγα παραπάνω για την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία, προσανατολιζόμαστε και σε άλλες δράσεις μέσω του Creative Hub. Ήδη σε συνεργασία με τους συμμετέχοντες του χώρου ετοιμάσαμε ένα κείμενο στρατηγικής για την ανάπτυξη του κλάδου το οποίο θέσαμε σε δημόσια διαβούλευση. Πριν λίγες ημέρες κάναμε μια μεγάλη ημερίδα διαβούλευσης για το κείμενο αυτό όπου ειπώθηκαν σημαντικά πράγματα, τόσο για τις χρηματοδοτήσεις όσο και για την εκπαίδευση-κατάρτιση, την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης κ.ά. Καταφέραμε και φέραμε εκπροσώπους από σημαντικούς δημόσιους οργανισμούς, όπως τους CEO του Enterprise Greece, του Elevate Greece και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Ήταν η πρώτη φορά που μαζεύτηκε το Video Game οικοσύστημα σε ένα χώρο για να συζητήσει. Και θα συνεχίσουμε καθώς η δυναμική είναι τεράστια. Για μένα προσωπικά το να δημιουργηθεί μια ενιαία πλατφόρμα, τύπου Gov.gr, για το οικοσύστημα του Video game development είναι κρίσιμο.
S.M.: Οι Startups στο χώρο του gaming αναδεικνύονται ως βασικοί παίκτες στη δημιουργική βιομηχανία. Πώς υποστηρίζει το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece νέες εταιρείες στο gaming, ιδιαίτερα εκείνες που επιδιώκουν να επεκταθούν διεθνώς;
Λ. Χριστόπουλος: Νομίζω τα χρηματοδοτικά μας εργαλεία, όπως το CRGR-VGD, είναι πολύτιμα για τον σκοπό αυτό. Και βέβαια αυτά θα βελτιώνονται διαρκώς και ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς. Η στήριξη, επίσης, εθνικών αποστολών σε μεγάλα φεστιβάλ και εκδηλώσεις του εξωτερικού μέσω του Creative Hub είναι κρίσιμη για να βγουν οι ελληνικές Startups έξω από τα σύνορα. Μια σημαντική εργασία που πρέπει να κάνουμε και επιμένω σε αυτό είναι να δείξουμε πόσο σημαντικό είναι το ψηφιακό παιχνίδι για κοινωνικούς, πολιτιστικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς. Καθώς υπάρχει μια αντίληψη πως το gaming έχει αρνητικές συνέπειες στους νέους, εμείς πρέπει να αναδείξουμε τις θετικές. Γιατί ένας κλάδος αναπτύσσεται όταν πια εδραιωθεί και στη συνείδηση της κοινής γνώμης ως κάτι θετικό. Για μένα είναι πολύ σημαντικό αυτό.
S.M.: Τι συμβουλές θα δίνατε στους νέους δημιουργούς και επιχειρηματίες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στους τομείς του κινηματογράφου, της παραγωγής βίντεο ή του gaming;
Λ. Χριστόπουλος: Δεν νομίζω πως είμαι σε θέση να δώσω καμία συμβουλή σε νέους δημιουργούς. Η δημιουργικότητα είναι κάτι βαθύτατα εσωτερικό και ατομικό. Ίσως το μόνο που θα μπορούσα να πω, εμπνευσμένο από μια σειρά που έβλεπα το Bear, είναι κάποια στιγμή να παίρνουν μια ανάσα και να απολαμβάνουν, να είναι χαρούμενοι με αυτό που δημιούργησαν. Γιατί η δημιουργικότητα νομίζω πως έχει και μια σκοτεινή πλευρά, αυτή του ανικανοποίητου. Και αυτό μπορεί να γίνει ένα μόνιμο βάσανο για τον δημιουργικό άνθρωπο. Συνεπώς, ανάσες ικανοποίησης.
S.M.: Ποιο είναι το μακροπρόθεσμο όραμά σας για τον ρόλο του ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece στη διαμόρφωση της θέσης της Ελλάδας στο παγκόσμιο τοπίο των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών;
Λ. Χριστόπουλος: Θέλουμε το ΕΚΚΟΜΕΔ – Creative Greece να γίνει ένας οργανισμός-πρότυπο του Δημοσίου με στόχο να τοποθετήσει τη χώρα στον παγκόσμιο χάρτη των οπτικοακουστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, με ένα όραμα που θα συνδυάζει τεχνολογία, πολιτισμό και δημιουργικότητα.
Να γίνει ένας οργανισμός παραγωγής καινοτόμων ιδεών ως προς το σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων για μια συγκροτημένη οπτικοακουστική και δημιουργική πολιτική.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #58
