Του Δημήτρη Κουρτέση*
Προτού εξαγοραστεί πέρυσι, για 1,24 δισ. δολάρια, η BETA CAE Systems είχε ετήσιο τζίρο 90 εκατ. ευρώ από προϊόντα software που αναπτύσσονται στη Θεσσαλονίκη. Χωρίς να λάβει κεφάλαια από θεσμικούς επενδυτές, κατάφερε να γίνει διεθνής ηγέτης, μέσα σε 25 χρόνια.
Την επιτυχία της BETA ακολουθεί η Schoox, αφού 3.000 εταιρείες διεθνώς βασίζονται στο λογισμικό που δημιουργεί στη Θεσσαλονίκη από το 2012. Σε αντίθεση με την BETA, η Schoox αξιοποίησε από την αρχή επενδυτικά κεφάλαια από ξένους επενδυτές, που συνέβαλαν στη γρήγορη ανάπτυξη.
Οι ιστορίες τους δείχνουν πως το ανθρώπινο δυναμικό της πόλης προφανώς έχει την ικανότητα να δημιουργεί και να εξάγει διεθνώς ανταγωνιστικά προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας. Γεννιούνται, όμως, σε ετήσια βάση αρκετές νέες επιχειρήσεις τεχνολογίας που έχουν την προοπτική να εξελιχθούν, μέσα σε 10-15 χρόνια, όπως η BETA και η Schoox;
Η απάντηση είναι όχι. Η Θεσσαλονίκη, όπως και η Ελλάδα συνολικά, πάσχει από υπογεννητικότητα τεχνολογικών Startups και πρόωρη θνησιμότητα.
- Λίγες οι νέες ομάδες ιδρυτών: Ο αριθμός των νέων σχημάτων που δημιουργούνται κάθε χρόνο για να ερευνήσουν ένα καινοτόμο business model είναι εξαιρετικά χαμηλός, κρατώντας χαμηλό και τον αριθμό ιδρύσεων νέων Startup.
- Λίγα τα επενδυτικά κεφάλαια pre-seed: «Λεφτά υπάρχουν» στα ελληνικά VC funds, αλλά ελάχιστα προορίζονται για επενδύσεις σε εταιρείες πρώιμου σταδίου χωρίς προβλέψιμα έσοδα, οδηγώντας σε αργή ανάπτυξη ή πρόωρο κλείσιμο.
Το 2023 η Ελλάδα είχε τον χαμηλότερο αριθμό χρηματοδοτούμενων Startups ανά εκατομμύριο κατοίκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση (μελέτη Atomico). Η έλλειψη κεφαλαίων pre-seed δημιουργεί φαύλο κύκλο έλλειψης ιδρυτών και μειωμένων επενδυτικών ευκαιριών.
Σε μελέτη της Ideas Forward, από το 2013 έως τα μέσα του 2025, στη Θεσσαλονίκη υπήρξαν 19 μόνο εταιρείες που: α) έχουν πραγματική βάση τη Θεσσαλονίκη (πλειοψηφία του προσωπικού στην πόλη), β) αναπτύσσουν προϊόντα υψηλής τεχνολογίας για διεθνείς αγορές, και γ) έχουν λάβει κεφάλαια από ελληνικά VC funds.
Τα επενδυτικά κεφάλαια που μπήκαν από ελληνικά VC ως πρώτη επένδυση σε αυτές, ήταν αθροιστικά μόλις 8,4 εκατ. ευρώ (συνολικά, με επόμενους γύρους, συγκέντρωσαν 40 εκατ. ευρώ).
Είναι μια θεσμική επένδυση «σποράς» τα 8,4 εκατ. ευρώ, μέσα σε 12 χρόνια, ικανή για να γονιμοποιήσει ένα οικοσύστημα του μεγέθους της Θεσσαλονίκης;
Η Θεσσαλονίκη έχει διανύσει μεγάλη απόσταση και ταυτόχρονα είναι, ξεκάθαρα, στο ξεκίνημα. Έχουμε πολλούς λόγους για αισιοδοξία αλλά και πολλή δουλειά μπροστά μας. Όχι μόνο οι ιδρυτές νέων εταιρειών αλλά και όσοι στηρίζουν την καινοτόμο επιχειρηματικότητα. Πρέπει να επικεντρωθούμε στην υποστήριξη νέων προσπαθειών προ της ίδρυσης και στην έγκαιρη χρηματοδότηση στο στάδιο pre-seed.
*Ο Δημήτρης Κουρτέσης είναι συνιδρυτής του Ideas Forward
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #64
