Για δεκαετίες, οι γιατροί παρατηρούσαν ένα ιατρικό παράδοξο: οι ασθενείς που νοσούν από καρκίνο σπάνια αναπτύσσουν τη νόσο Αλτσχάιμερ και το αντίστροφο. Αυτή η «αντίστροφη σχέση» προβλημάτιζε την επιστημονική κοινότητα, οδηγώντας στο ερώτημα: Μήπως η μία ασθένεια προσφέρει κάποιου είδους προστασία έναντι της άλλης;
Μια νέα, πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, φαίνεται να δίνει την απάντηση, προσφέροντας ελπίδα για νέες θεραπείες κατά της άνοιας.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας Huazhong στην Κίνα ανακάλυψαν ότι συγκεκριμένα καρκινικά κύτταρα απελευθερώνουν μια πρωτεΐνη ικανή να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να εμποδίσει τη συσσώρευση τοξικών πρωτεϊνών στον εγκέφαλο.
Σε πειράματα που διεξήχθησαν σε ποντίκια (μοντέλα Αλτσχάιμερ), οι επιστήμονες εισήγαγαν ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα από τρεις διαφορετικούς τύπους όγκων: πνεύμονα, προστάτη και παχέος εντέρου. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: τα πειραματόζωα δεν ανέπτυξαν τις χαρακτηριστικές πλάκες αμυλοειδούς, οι οποίες αποτελούν το κύριο γνώρισμα της νόσου Αλτσχάιμερ.
Ο μηχανισμός: Οι πρωτεΐνες Cystatin C και TREM2
Η έρευνα εντόπισε τον ακριβή μηχανισμό πίσω από αυτό το φαινόμενο, εστιάζοντας σε μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη που ονομάζεται Cystatin C. Η διαδικασία λειτουργεί ως εξής:
1. Τα καρκινικά κύτταρα απελευθερώνουν την πρωτεΐνη Cystatin C.
2. Η πρωτεΐνη αυτή προσδένεται στα μόρια που σχηματίζουν τις πλάκες στον εγκέφαλο.
3. Αυτό στέλνει ένα σήμα σε μια άλλη πρωτεΐνη, την TREM2, η οποία βρίσκεται στα ανοσοποιητικά κύτταρα του εγκεφάλου.
4. Η ενεργοποίηση της TREM2 δίνει εντολή στα ανοσοποιητικά κύτταρα να επιτεθούν και να διασπάσουν τις πλάκες.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα της μελέτης και νευρολόγο Youming Lu, μετά από αυτή την παρέμβαση, τα ποντίκια εμφάνισαν βελτιωμένη απόδοση σε γνωστικά τεστ.
Η σημασία για το μέλλον της θεραπείας
Ο Dr. Donald Weaver, νευρολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, χαρακτήρισε τα ευρήματα ως ένα «ενδιαφέρον κομμάτι του παζλ». Όπως εξήγησε, η ικανότητα ενεργοποίησης της πρωτεΐνης TREM2 είναι ιδιαίτερα πολύτιμη, καθώς οι επιστήμονες αναζητούσαν τρόπους να πυροδοτήσουν αυτή τη διαδικασία εδώ και χρόνια.
Ωστόσο, ο Dr. Weaver τόνισε πως χρειάζεται προσοχή. Αν και τα αποτελέσματα είναι ελπιδοφόρα, η θεραπεία του Αλτσχάιμερ στον άνθρωπο είναι εξαιρετικά πολύπλοκη.
«Θα χρειαστεί ένα κοκτέιλ φαρμάκων για τη θεραπεία του Αλτσχάιμερ. Δεν πρόκειται να υπάρξει μια ‘μαγική σφαίρα’», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αν οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους επιβεβαιώσουν τα αποτελέσματα των πειραμάτων στα ποντίκια, η έρευνα αυτή μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για εντελώς νέες προσεγγίσεις στη μάχη κατά της νόσου που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
