Αν ρωτήσετε κάποιον σε ποιον τομέα κατέχει η Ελλάδα την απόλυτη παγκόσμια πρωτιά όσον αφορά τις υποδομές, πιθανότατα θα σκεφτεί τη ναυτιλία, ίσως τον τουρισμό ή τα ξενοδοχεία. Κι όμως, μια νέα έρευνα φέρνει στο φως ένα εντυπωσιακό και απρόσμενο στατιστικό στοιχείο: η χώρα μας είναι η αδιαμφισβήτητη “βασίλισσα” των ανελκυστήρων.
Μια τόσο τεράστια εγκατεστημένη βάση hardware αποτελεί τον ιδανικό «καμβά» για τεχνολογική ανάπτυξη, PropTech (Property Technology) και λύσεις IoT (Internet of Things). Ας δούμε τα νούμερα που μας τοποθετούν στην κορυφή και πώς το ελληνικό οικοσύστημα ήδη εκμεταλλεύεται εμπορικά αυτή την πραγματικότητα.
Η απρόσμενη κορυφή στα στατιστικά
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Center for Building in North America, η Ελλάδα βρίσκεται μακράν στην πρώτη θέση παγκοσμίως όσον αφορά τους ανελκυστήρες ανά κάτοικο.
- Η απόλυτη αναλογία: Στην Ελλάδα αντιστοιχούν 105 ανελκυστήρες ανά 1.000 άτομα.
- Το συνολικό απόθεμα: Διαθέτουμε 1,1 εκατομμύριο ανελκυστήρες για έναν πληθυσμό 10,4 εκατομμυρίων.
- Η σύγκριση με τους “ανταγωνιστές”: Πολύ πιο πίσω ακολουθεί η Ελβετία με 41 ανελκυστήρες ανά 1.000 άτομα, η Ισπανία με 27 και η Ιταλία με 23.
- Το απόλυτο χάσμα: Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η αναλογία κατακρημνίζεται στους μόλις 3 ανελκυστήρες ανά 1.000 άτομα (με συνολικά 1,03 εκατομμύρια ανελκυστήρες για πληθυσμό 331,5 εκατομμυρίων).
Γιατί η Βόρεια Αμερική μένει πίσω (Και τι κάνουμε σωστά στην Ευρώπη)
Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η αδυναμία των ΗΠΑ και του Καναδά να αναπτύξουν επαρκές δίκτυο ανελκυστήρων οφείλεται σε ένα τοξικό μείγμα κόστους και υπερρύθμισης. Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς έχουν τους πιο ακριβούς ανελκυστήρες στον κόσμο. Οι τιμές για ανταλλακτικά και εγκατάσταση στη Βόρεια Αμερική είναι τουλάχιστον τρεις φορές υψηλότερες από αυτές που χρεώνουν οι ίδιοι κατασκευαστές για αντίστοιχα κτίρια στη Δυτική Ευρώπη.
Πού οφείλεται αυτή η διαφορά που κάνει την ευρωπαϊκή (και κατ’ επέκταση την ελληνική) αγορά τόσο πιο δυναμική;
- Μέγεθος θαλάμου: Στη Βόρεια Αμερική, οι καμπίνες στα νέα κτίρια είναι συχνά περίπου διπλάσιες σε μέγεθος από αυτές της Ευρώπης. Απαιτείται να χωρούν φορεία 7 ποδών και να διαθέτουν μεγάλη ακτίνα περιστροφής αναπηρικού αμαξιδίου. Στην Ευρώπη, συχνά αρκεί να χωράει ένα αναπηρικό αμαξίδιο συν ένα άτομο που στέκεται πίσω του.
- Κανονιστικά πρότυπα: Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς διατηρούν τα δικά τους πρότυπα (ASME A17.1/CSA B44). Αντίθετα, η Ευρώπη χρησιμοποιεί την “οικογένεια” κωδικών EN 81, η οποία έχει υιοθετηθεί στο παγκόσμιο πρότυπο ISO 8100.
- Εργασιακό περιβάλλον: Στις ΗΠΑ, το συνδικάτο εργαζομένων (IUEC) επιβάλλει πρακτικές που απαγορεύουν την προσυναρμολόγηση πολλών εξαρτημάτων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη πλευρά, επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, αυξάνοντας την ανταγωνιστικότητα στην εγκατάσταση.
Made in Greece: Οι Startups που «ανεβάζουν» την καινοτομία
Το γεγονός ότι η Ελλάδα αποτελεί την παγκόσμια πρωτεύουσα σε αναλογία ανελκυστήρων, δεν λειτουργεί σε κενό. Η εγχώρια δυναμική τροφοδοτείται σε τεράστιο βαθμό από το βιομηχανικό «βαρύ πυροβολικό» της χώρας, την KLEEMANN. Με έδρα το Κιλκίς, σε απόσταση αναπνοής από τη Θεσσαλονίκη, η ελληνική πολυεθνική συγκαταλέγεται στους κορυφαίους κατασκευαστές παγκοσμίως, εξάγοντας σε πάνω από 100 χώρες.
Η παρουσία ενός τέτοιου παγκόσμιου “παίκτη” λειτουργεί ως καταλύτης για την καινοτομία: δημιουργεί μια τεράστια δεξαμενή ταλέντων (μηχανικών, software developers), προσελκύει τεχνογνωσία και προσφέρει το τέλειο περιβάλλον συνεργειών για εγχώριες startups. Έτσι, το ελληνικό οικοσύστημα έχει αρχίσει να δημιουργεί PropTech λύσεις που εξάγονται στο εξωτερικό.
Δύο παραδείγματα –με έδρα μάλιστα τη Θεσσαλονίκη– δείχνουν τον δρόμο:
- 3DLIFTLENS: Μια καινοτόμος SaaS startup εγγεγραμμένη στο Elevate Greece, η οποία μετατρέπει το Smartphone σε τρισδιάστατο (3D) σαρωτή ακριβείας για τα φρεάτια των ανελκυστήρων. Μέσω της εφαρμογής της, ο χρόνος που απαιτείται για τη μελέτη και αποτύπωση ενός φρεατίου μειώνεται κατά 70%. Επιπλέον, έχει αναπτύξει το “Lift Assist”, ένα εργαλείο που αξιοποιεί τη Generative AI για να καθοδηγεί βήμα-βήμα τους τεχνικούς στη διάγνωση και επισκευή βλαβών.
- tmicro: Μια startup που έφερε την επανάσταση στην παραγωγή, αναπτύσσοντας ένα μοντέλο μικροβιομηχανιών με οδηγό την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI-Driven Microfactory). Η εταιρεία ήρθε σε συμφωνία με πολυεθνική βιομηχανία ανελκυστήρων για τη δημιουργία δέκα microfactories σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ των οποίων στις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία.
Οι 4 πυλώνες ευκαιριών για founders
Με αφορμή αυτές τις πρωτοποριακές προσπάθειες και το δεδομένο ότι έχουμε 1,1 εκατομμύριο ανελκυστήρες, οι ευκαιρίες για νέες startups εντοπίζονται σε 4 βασικούς άξονες:
- Predictive Maintenance (IoT) & AI Diagnostics: Ο χώρος διψάει για startups που θα δημιουργήσουν προσιτούς αισθητήρες IoT (plug-and-play). Αυτοί θα αναλύουν κραδασμούς και θερμοκρασίες για να ειδοποιούν τον συντηρητή πριν παρουσιαστεί κάποια σοβαρή τεχνική αστοχία, εξοικονομώντας χιλιάδες ευρώ.
- Ενεργειακή Αναβάθμιση (CleanTech): Ο κτιριακός στόλος της Ελλάδας είναι μεγάλος ηλικιακά. Υπάρχει τεράστια ευκαιρία για startups που θα αναπτύξουν έξυπνα συστήματα ανάκτησης ενέργειας (Regenerative Drives) που μετατρέπουν την κινητική ενέργεια της καμπίνας σε ηλεκτρική, μειώνοντας κατακόρυφα τα κοινόχρηστα.
- Accessibility Tech & Smart UI: Δεδομένου ότι τα ευρωπαϊκά φρεάτια δεν επιδέχονται τις τεράστιες καμπίνες της Β. Αμερικής, το hardware έχει περιορισμούς. Startups μπορούν να καινοτομήσουν δημιουργώντας εφαρμογές ανέπαφης κλήσης μέσω smartphone ή συστήματα φωνητικών εντολών, προσφέροντας απόλυτη προσβασιμότητα χωρίς αλλαγή καμπίνας.
- SaaS Διαχείρισης & Facility Management: Η διαχείριση της συντήρησης και των πιστοποιήσεων για πάνω από ένα εκατομμύριο μηχανήματα είναι ένας καθημερινός εφιάλτης logistics. Υπάρχει τεράστιο κενό για B2B πλατφόρμες SaaS όπου ο τεχνικός θα βλέπει το ιστορικό βλαβών, η εταιρεία θα βελτιστοποιεί δρομολόγια και ο διαχειριστής θα λαμβάνει αυτοματοποιημένα τα νομικά έγγραφα.
