Η σύγχρονη γεωπολιτική σκακιέρα και οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις επαναπροσδιορίζουν πλήρως τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη επενδύουν στην άμυνα. Στο επίκεντρο αυτής της παγκόσμιας μετάβασης επιχειρεί να τοποθετηθεί στρατηγικά και η Ελλάδα, έχοντας ως βασικό «όχημα» το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), το οποίο φιλοδοξεί να μετατρέψει την εγχώρια έρευνα και την ευελιξία του startup οικοσυστήματος σε μετρήσιμη επιχειρησιακή και βιομηχανική ισχύ.
Την Τετάρτη, 10 Ιουνίου, στην ειδική εκδήλωση «Δύο Χρόνια ΕΛΚΑΚ: Απολογισμός – Αποτελέσματα – Στρατηγική Προοπτική» -παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια– το Κέντρο παρουσίασε τον οδικό χάρτη της επόμενης ημέρας, επισφραγίζοντας την οριστική του μετάβαση από τη θεσμική συγκρότηση στην επιχειρησιακή υλοποίηση.
Τα νούμερα και οι δράσεις της πρώτης διετίας μιλούν από μόνα τους για τη δυναμική που αναπτύσσεται στην ελληνική Defense-Tech. Τρία έργα καινοτομίας είναι ήδη έτοιμα προς ένταξη στις Ένοπλες Δυνάμεις, η ελληνική συμμετοχή στις εγκεκριμένες προτάσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας (EDF) αγγίζει το εντυπωσιακό 61%, ενώ μέσα από τη δράση “Pitch Arena”, περισσότερες από 55 νεοφυείς επιχειρήσεις αναζητούν κεφάλαια που ξεπερνούν τα 100 εκατ. ευρώ για το τρέχον έτος. Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να λειτουργήσει ως τεράστιος πολλαπλασιαστής ισχύος, φέρνοντας στη χώρα έως και τριπλάσια αξία σε σχέση με την εθνική συμμετοχή.
Παράλληλα, έξι αναπτυξιακά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη (με πρόβλεψη παράδοσης έως το τέλος του 2026), ενώ τρία νέα έργα εκκινούν τον Ιούνιο. Τα νέα αυτά έργα αφορούν, μεταξύ άλλων, πληροφοριακά συστήματα αναγνώρισης και εκτίμησης ζημιών για την ταχεία λήψη αποφάσεων.
«A Dual Use Nation»: Το νέο πρόσωπο των ελληνικών startups
Όπως χαρακτηριστικά αποτυπώθηκε στην έκθεση «A Dual Use Nation: Startups», η οποία παρουσιάστηκε στην εκδήλωση, το 76% των ελληνικών startups αυτοπροσδιορίζεται πλέον ως “dual-use” (τεχνολογίες διττής χρήσης, εμπορικές και αμυντικές). Το ΕΛΚΑΚ αναλαμβάνει πλέον τον κρίσιμο ρόλο του καταλύτη: να γκρεμίσει το διαβόητο “Procurement Wall” (τείχος προμηθειών) και να διασφαλίσει ότι οι ελληνικές τεχνολογικές λύσεις αιχμής -από την Τεχνητή Νοημοσύνη μέχρι τα αυτόνομα συστήματα- δεν θα μένουν στα εργαστήρια, αλλά θα φτάνουν γρήγορα και αξιόπιστα στον τελικό χρήστη και στα πραγματικά πεδία επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την έρευνα:
- Η κυριαρχία του AI: Το 63% των startups αναπτύσσει λύσεις Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ το 49% πιστεύει ότι η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μέσω της ενσωμάτωσης του AI στην άμυνα.
- Από τα “εργαλεία” στις “πλατφόρμες”: Ενώ σήμερα η αγορά εστιάζει κυρίως σε drones και αισθητήρες, ο οδικός χάρτης δείχνει στροφή προς ολοκληρωμένα συστήματα και πλατφόρμες, με αναμενόμενη αύξηση της συμμετοχής των startups κατά 20% σε αυτούς τους τομείς.
Γκρεμίζοντας το «Procurement Wall»
Η μεγάλη πρόκληση (και ταυτόχρονα η μεγαλύτερη ευκαιρία) κρύβεται στη χρηματοδότηση και την απορρόφηση. Το 84% των ελληνικών startups σχεδιάζει να αντλήσει κεφάλαια τους επόμενους 12 μήνες. Ήδη, μέσω της δράσης Pitch Arena, περισσότερες από 55 νέες επιχειρήσεις έχουν αναζητήσει πάνω από 100 εκατ. ευρώ εντός του 2026. Ωστόσο, μόλις το 25% των VCs επενδύει ενεργά σήμερα στον κλάδο.
Ποιος είναι ο λόγος αυτής της αναντιστοιχίας, ειδικά στα στάδια pre-seed και seed; Σύμφωνα με την ανάλυση, δεν φταίει η έλλειψη καινοτομίας, αλλά το λεγόμενο «Procurement Wall». Οι startups «πνίγονται» στην πολυπλοκότητα των διαδικασιών προμηθειών (όπως δηλώνει το 73%), δυσκολεύονται να βρουν πρόσβαση στον τελικό χρήστη (65%) και δεν έχουν αρκετούς μηχανισμούς δοκιμών (59%). Αν οι επενδυτές δεν βλέπουν καθαρό δρόμο από το εργαστήριο μέχρι την πώληση στις Ένοπλες Δυνάμεις, διστάζουν να τοποθετήσουν κεφάλαια.
Εδώ ακριβώς παρεμβαίνει το ΕΛΚΑΚ. Στόχος του είναι να λειτουργήσει ως ο θεσμικός καταλύτης που μειώνει το επενδυτικό ρίσκο. Δημιουργώντας χρηματοδοτικά σχήματα που οδηγούν σε προμήθεια και εντάσσοντας τεχνολογικές λύσεις σε πραγματικά σενάρια στρατιωτικών ασκήσεων (και όχι σε απλές επιδείξεις), το Κέντρο εκπέμπει ένα ισχυρό, αξιόπιστο “σήμα αγοράς” προς τους επενδυτές.
Διεθνείς συμμαχίες και εκπαίδευση
Η στρατηγική του ΕΛΚΑΚ δεν περιορίζεται εντός συνόρων. Όπως ανακοίνωσαν ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ, κ. Παντελής Τζωρτζάκης, και ο General Nicolas Cordier-Lallouet, προετοιμάζεται ήδη μια διακρατική αναπτυξιακή δράση με τη γαλλική Agence de l’innovation de défense για τις αρχές του 2027, με έμφαση στα συστήματα αεράμυνας και ναυτικής άμυνας.
Παράλληλα, εξασφαλίζεται πρόσβαση στην ευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα EuroQuity (μέσω συνεργασίας με την BPI-France). Σε επίπεδο έρευνας και ανθρώπινου δυναμικού, το ΕΛΚΑΚ χρηματοδοτεί 12 διδακτορικά (με 1,3 εκατ. ευρώ στα ΑΣΕΙ), ενώ φέρνει για πρώτη φορά στη χώρα εντατικό πρόγραμμα του MIT για τις Ένοπλες Δυνάμεις, με αντικείμενο τη θαλάσσια ρομποτική και τα αυτόνομα συστήματα.
Συμπερασματικά, ο απολογισμός της πρώτης διετίας δείχνει ότι η Ελλάδα αρχίζει να συνειδητοποιεί τις δυνατότητές της. Το ΕΛΚΑΚ δεν χρηματοδοτεί απλώς ιδέες· δημιουργεί τη διαδρομή. Φέρνοντας κάτω από την ίδια στέγη εν ενεργεία αξιωματικούς, ιδιωτικό τομέα και επιστήμονες, φιλοδοξεί να μετατρέψει την καινοτομία σε σκληρή εθνική ισχύ και εξωστρεφή επιχειρηματικότητα.
