Το έργο ICAERUS, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Horizon Europe, ολοκληρώνεται σήμερα, έπειτα από τέσσερα χρόνια εργασίας γύρω από τις δυνατότητες, τους κινδύνους και την προστιθέμενη αξία των drones ως πολυχρηστικών μέσων στην ευρωπαϊκή γεωργία, τη δασοκομία και τις αγροτικές κοινότητες.
Από την έναρξή του, τον Ιούλιο του 2022, το ICAERUS έφερε σε συνεργασία ερευνητικούς οργανισμούς, παρόχους τεχνολογίας, ενώσεις και μη κερδοσκοπικούς φορείς, με στόχο να εξετάσει πώς τα drones μπορούν να υποστηρίξουν πιο τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων, μεγαλύτερη επιχειρησιακή αποδοτικότητα, βελτιωμένη περιβαλλοντική επίδοση και την ψηφιακή μετάβαση των αγροτικών περιοχών.
Κατά τη διάρκεια του έργου, το ICAERUS πέρασε από την έρευνα και τη χαρτογράφηση ενδιαφερόμενων φορέων σε επιδείξεις πεδίου, Ανοικτές Προσκλήσεις, εκπαιδευτικές δράσεις, επιχειρηματικά μοντέλα και μακροπρόθεσμη διάχυση γνώσης. Τα αποτελέσματά του συγκεντρώνονται πλέον στην Πλατφόρμα ICAERUS, τον δημόσια προσβάσιμο κόμβο του έργου για αποτελέσματα, εργαλεία και εκπαιδευτικούς πόρους.
Μια πρακτική βάση τεκμηρίωσης για την αξιοποίηση των drones
Στον πυρήνα του ICAERUS βρίσκονταν πέντε πραγματικές περιπτώσεις χρήσης, οι οποίες κάλυψαν βασικές εφαρμογές drones στην Ευρώπη:
• παρακολούθηση καλλιεργειών στην Ισπανία,
• ψεκασμοί με drones στην Ελλάδα,
• παρακολούθηση κτηνοτροφικών μονάδων στη Γαλλία,
• παρακολούθηση δασών και βιοποικιλότητας στη Λιθουανία,
• αγροτική εφοδιαστική και μεταφορές στη Βόρεια Μακεδονία και την Ελλάδα.
Σε αυτά τα διαφορετικά περιβάλλοντα, το ICAERUS δοκίμασε και αξιολόγησε προσεγγίσεις βασισμένες σε drones υπό αντιπροσωπευτικές επιχειρησιακές συνθήκες. Το έργο ολοκλήρωσε δύο πλήρεις κύκλους επιδείξεων, πραγματοποίησε 28 εκδηλώσεις επίδειξης, προσέλκυσε περισσότερους από 1.900 ενδιαφερόμενους φορείς και παρουσίασε πάνω από 60 τεχνολογίες drone hardware και ανάλυσης δεδομένων.
Οι περιπτώσεις χρήσης παρείχαν τεκμηρίωση για το πού και πώς οι υπηρεσίες που βασίζονται σε drones μπορούν να υποστηρίξουν αγρότες, δασοκόμους, αγροτικές κοινότητες, παρόχους τεχνολογίας και φορείς χάραξης πολιτικής, ενώ παράλληλα ανέδειξαν τους επιχειρησιακούς, κανονιστικούς και τεχνικούς περιορισμούς που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ευρύτερη υιοθέτησή τους.
Ανάλυση Κύκλου Ζωής και κοινωνικοοικονομική τεκμηρίωση
Ένα από τα βασικά επιτεύγματα του ICAERUS είναι η ολοκλήρωση της Ανάλυσης Κύκλου Ζωής (Life Cycle Assessment, LCA), της Κοστολόγησης Κύκλου Ζωής (Life Cycle Costing, LCC) και της κοινωνικοοικονομικής αξιολόγησης και για τις πέντε περιπτώσεις χρήσης. Οι αξιολογήσεις αυτές συνέκριναν προσεγγίσεις που βασίζονται σε drones με συμβατικές πρακτικές, παρέχοντας στοιχεία για την περιβαλλοντική και οικονομική τους επίδοση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, σε συγκεκριμένα σενάρια χρήσης, οι εφαρμογές drones μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών CO₂, στη μείωση της χρήσης αγροχημικών, στη βελτίωση της σχέσης κόστους-οφέλους και σε πιο αποδοτικές επιχειρησιακές διαδικασίες.
Το έργο αξιολόγησε επίσης παράγοντες που επηρεάζουν την υιοθέτηση της τεχνολογίας, αναδεικνύοντας τη σημασία της ευχρηστίας, των δεξιοτήτων, της πρόσβασης, των ευκαιριών δοκιμής, των τοπικών υποδομών, του κανονιστικού πλαισίου και της στοχευμένης εκπαίδευσης. Τα ευρήματα αυτά αποτελούν πρακτική βάση για μελλοντικό διάλογο πολιτικής, ιδίως σε θέματα όπως οι πτήσεις BVLOS — δηλαδή πέρα από την οπτική επαφή του χειριστή — η ενσωμάτωση των drones στον αγροτικό εναέριο χώρο και η υπεύθυνη χρήση τους.
Ανοιχτά εργαλεία, δεδομένα και γνώση για το οικοσύστημα των drones
Το ICAERUS αφήνει πίσω του μια σειρά από πόρους σχεδιασμένους για χρήση και μετά τη λήξη του έργου.
Η Πλατφόρμα ICAERUS λειτουργεί ως ενιαίο, διαδραστικό σημείο πρόσβασης για την καινοτομία γύρω από τα drones στη γεωργία, τη δασοκομία, το περιβάλλον και τις αγροτικές περιοχές. Συγκεντρώνει το Drone Market Landscape, τη Drone Data Analytics Library, τα αποτελέσματα των περιπτώσεων χρήσης και των Ανοικτών Προσκλήσεων, την ICAERUS Academy, τα αποτελέσματα της κοινωνικοοικονομικής και περιβαλλοντικής αξιολόγησης, επιχειρηματικά και μοντέλα διακυβέρνησης, υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, demo books και εκπαιδευτικό υλικό.
Η πλατφόρμα έχει ήδη προσεγγίσει περισσότερους από 750 ενεργούς χρήστες και θα παραμείνει διαθέσιμη για επτά χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου. Η σύνδεσή της με το EU-FarmBook θα συμβάλει στη διατήρηση και την ευρύτερη προβολή των υλικών του έργου. Το Drone Market Landscape παρέχει δομημένη πληροφόρηση για τεχνολογίες drones, φορείς
καινοτομίας, κανονισμούς, πρότυπα και κινδύνους. Μέχρι το τέλος του έργου, το ICAERUS είχε εντοπίσει 310 πλατφόρμες drones, 162 payloads/ωφέλιμα φορτία, 1.500 φορείς καινοτομίας στον χώρο των drones, 472 σχετικές τεχνολογίες, 22 πρότυπα και κανονισμούς, καθώς και 43 κινδύνους που σχετίζονται με την ανάπτυξη και χρήση των drones.
Η Drone Data Analytics Library (DDAL) αποτελεί ένα ανοιχτά προσβάσιμο αποθετήριο μοντέλων ανάλυσης δεδομένων, datasets και αλγορίθμων για εφαρμογές drones, συνδεδεμένο με το GitHub και το Zenodo. Το ICAERUS ξεπέρασε τον αρχικό στόχο των 200 καταχωρίσεων, φτάνοντας τις 237 καταχωρίσεις στη DDAL. Η βιβλιοθήκη περιλαμβάνει datasets και μοντέλα από τις περιπτώσεις χρήσης του έργου και τα Open Call Trials, υποστηρίζοντας την επαναχρησιμοποίησή τους από ερευνητές, προγραμματιστές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και άλλους φορείς του οικοσυστήματος των drones.
Εκπαίδευση και υποστήριξη επιχειρηματικής ανάπτυξης
Μέσω της ICAERUS Academy, το έργο ανέπτυξε ένα δωρεάν, ανοιχτά προσβάσιμο διαδικτυακό μάθημα για τις τεχνολογίες drones και την επιχειρηματική ανάπτυξη, το οποίο φιλοξενείται στην πλατφόρμα OpenLearn. Το μάθημα μεταφράστηκε στα ολλανδικά, γαλλικά, γερμανικά, ελληνικά, ιταλικά, λιθουανικά και ισπανικά, και συγκέντρωσε περισσότερους από 1.500 εγγεγραμμένους εκπαιδευόμενους.
Το ICAERUS ανέπτυξε επίσης εκπαιδευτικό υλικό για δράσεις επιτόπιας μάθησης, καθώς και υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας, συμπεριλαμβανομένων επιχειρηματικών και στρατηγικών εργαλείων, όπως market concentration calculator, business model wizard και IP navigator, για την υποστήριξη καινοτόμων φορέων στον χώρο των drones.
Μέσω των Ανοικτών Προσκλήσεων, το ICAERUS υλοποίησε 20 Open Call Trials, υποστηρίζοντας εξωτερικούς καινοτόμους φορείς και τελικούς χρήστες στη δοκιμή, ανάπτυξη και εφαρμογή λύσεων βασισμένων σε drones. Οι δράσεις αυτές δεν συνέβαλαν μόνο με νέα datasets και μοντέλα, αλλά ανέδειξαν και ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών drones σε αγροτικές περιοχές, όπως επιθεωρήσεις γεφυρών και αγωγών, παρακολούθηση παράνομης υλοτομίας και απόρριψης αποβλήτων, καθώς και μη επεμβατική αποτροπή τρωκτικών.
Μια παρακαταθήκη για μελλοντικά έργα, πολιτικές και πρακτικές εφαρμογές
Καθώς το έργο ολοκληρώνεται, η κοινοπραξία υπογραμμίζει ότι η υπεύθυνη αξιοποίηση των drones δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνολογία. Απαιτεί αξιόπιστα δεδομένα, σαφές κανονιστικό πλαίσιο, περιβαλλοντική τεκμηρίωση, βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα, δεξιότητες χρηστών και πρακτική εμπειρία στο πεδίο. Στη διάρκεια των τεσσάρων ετών του, το ICAERUS εργάστηκε για να συνδέσει όλα αυτά τα στοιχεία μέσα από πραγματικές περιπτώσεις χρήσης, συμμετοχή ενδιαφερόμενων φορέων, ανοιχτούς πόρους και δράσεις ανάπτυξης δεξιοτήτων.
Η πλατφόρμα ICAERUS είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://platform.icaerus.eu

