Γράφει ο Νίκος Σπυρόπουλος, Προγραμματιστής – Αναλυτής, Σύμβουλος Ψηφιακών Συναλλαγών ΠΑΕΛΟ, Συγγραφέας και Γραμματέας της Επιτροπής Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών του ΕΕΑ
Ας ξεκινήσουμε από το αυτονόητο. Δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε λειτουργικά ρεαλιστικό να ζητάμε από τους λογιστές, αμέσως μετά τον εξαντλητικό μαραθώνιο των φορολογικών δηλώσεων, να αναλάβουν ακόμη μία επείγουσα αποστολή ενημέρωσης, με καταληκτική ημερομηνία τις 3 Αυγούστου 2026.
Τα τελευταία χρόνια, σχεδόν κάθε σημαντική φορολογική και ψηφιακή μεταρρύθμιση πέρασε μέσα από τα λογιστικά γραφεία. Το myDATA, οι ψηφιακές πλατφόρμες, οι διαρκείς αλλαγές στις διαδικασίες και οι αλλεπάλληλες προθεσμίες προστέθηκαν σε ένα ήδη εξαιρετικά απαιτητικό αντικείμενο. Οι λογιστές κράτησαν όρθιες επιχειρήσεις και φορολογουμένους, πολλές φορές ξεπερνώντας τα όρια της σωματικής και ψυχικής τους αντοχής.
Δεν είναι λάθος η παροχή των κινήτρων. Λάθος είναι ο χρόνος που επελέγη για να ενημερωθούν, να αποφασίσουν και να προετοιμαστούν οι επιχειρήσεις. Και είναι ακόμη μεγαλύτερο λάθος να θεωρείται ότι αυτή η ενημέρωση μπορεί να μεταφερθεί για μία ακόμη φορά, σχεδόν αποκλειστικά, στους λογιστές.
Νίκος Σπυρόπουλος: «Η γραμμή μας δεν είναι να πουληθούμε, αλλά να εξάγουμε τεχνογνωσία»
Ο λογιστής είναι συνεργάτης, όχι μηχανισμός ενημέρωσης της Πολιτείας
Ο λογιστής παραμένει ο σημαντικότερος οικονομικός και φορολογικός σύμβουλος της επιχείρησης. Γνωρίζει τη λειτουργία της, τις πραγματικές ανάγκες της και τις οικονομικές της δυνατότητες. Ο ρόλος του είναι αναντικατάστατος, αλλά δεν μπορεί να μετατρέπεται ταυτόχρονα σε ρόλο τεχνικού, εκπαιδευτή, υπεύθυνου έργου, πωλητή λογισμικού και φορέα επικοινωνίας των αποφάσεων της Πολιτείας.
Η ενημέρωση και η ασφαλής μετάβαση αποτελούν κοινή ευθύνη. Η Πολιτεία οφείλει να δίνει σαφείς οδηγίες και ρεαλιστικό χρόνο. Τα Επιμελητήρια οφείλουν να ενημερώνουν οργανωμένα τα μέλη τους και να παρεμβαίνουν θεσμικά όταν οι προθεσμίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα της αγοράς. Οι Πάροχοι και οι εταιρείες τεχνολογίας οφείλουν να αναλαμβάνουν την τεχνική υλοποίηση, την εκπαίδευση και την υποστήριξη. Οι επιχειρήσεις πρέπει να συμμετέχουν ενεργά και να προσαρμόζουν τον τρόπο λειτουργίας τους.
Ο λογιστής πρέπει να βρίσκεται δίπλα στην επιχείρηση ως ισότιμος συνεργάτης και σύμβουλος και όχι ως ο άνθρωπος στον οποίο μεταφέρεται, την τελευταία στιγμή, ολόκληρο το βάρος ακόμη μίας μεταρρύθμισης.
Μια αλλαγή που αφορά ολόκληρη τη λειτουργία της επιχείρησης
Η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η Ψηφιακή Διακίνηση Αγαθών δεν αποτελούν απλώς δύο ακόμη φορολογικές υποχρεώσεις. Αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο εκδίδονται, διαβιβάζονται, παραλαμβάνονται, ελέγχονται και φυλάσσονται τα παραστατικά. Επηρεάζουν τις πωλήσεις, τις αγορές, την αποθήκη, τις παραδόσεις, τις επιστροφές, την τιμολόγηση και τη συνεργασία με τον λογιστή.
Η πραγματική πρόκληση, επομένως, δεν είναι τεχνολογική. Είναι κυρίως λειτουργική και πολιτισμική. Η επιχείρηση καλείται να περάσει από διαδικασίες που πολλές φορές στηρίζονταν στη συνήθεια, στο χαρτί και στην εκ των υστέρων τακτοποίηση, σε ένα περιβάλλον άμεσης και οργανωμένης ψηφιακής πληροφόρησης.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η μετάβαση δεν μπορεί να γίνει βιαστικά ούτε να αντιμετωπιστεί σαν μία απλή εγκατάσταση προγράμματος.
Τα φορολογικά κίνητρα και η σημερινή προθεσμία
Το άρθρο 71Θ του ν. 4172/2013 προβλέπει σημαντικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις που εντάσσονται πρόωρα στην ηλεκτρονική τιμολόγηση. Η δαπάνη για την αρχική προμήθεια του αναγκαίου τεχνικού εξοπλισμού και λογισμικού αποσβένεται πλήρως κατά το έτος πραγματοποίησής της και αναγνωρίζεται φορολογικά προσαυξημένη κατά 100%.
Παράλληλα, οι επιλέξιμες δαπάνες για την παραγωγή, τη διαβίβαση και την ηλεκτρονική αρχειοθέτηση των ηλεκτρονικών τιμολογίων κατά τους πρώτους δώδεκα μήνες αναγνωρίζονται επίσης προσαυξημένες κατά 100%. Η συνολική φορολογική αναγνώριση μπορεί, επομένως, να φτάσει στο 200% της επιλέξιμης δαπάνης.
Με το σημερινό πλαίσιο, οι επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου που επιθυμούν να κατοχυρώσουν τα κίνητρα πρέπει, το αργότερο έως τις 3 Αυγούστου 2026, να έχουν υποβάλει την προβλεπόμενη δήλωση και να ξεκινήσουν την αποκλειστική έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων μέσω των προβλεπόμενων καναλιών.
Η ημερομηνία αυτή αφορά τα φορολογικά κίνητρα και όχι την έναρξη της υποχρεωτικής εφαρμογής για το σύνολο των επιχειρήσεων. Μετά την παρέλευσή της, η υποχρέωση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης θα εξακολουθήσει να έρχεται κανονικά, αλλά οι επιχειρήσεις που δεν πρόλαβαν να ενταχθούν κινδυνεύουν να χάσουν οριστικά το φορολογικό όφελος.
Αυτό σημαίνει ότι επιχειρήσεις με τις ίδιες ανάγκες και τις ίδιες υποχρεώσεις θα αντιμετωπιστούν διαφορετικά, όχι επειδή κάποια δεν θέλησε να συμμορφωθεί, αλλά επειδή δεν πρόλαβε να ενημερωθεί και να προετοιμαστεί μέσα σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο.
Η πρόταση είναι ξεκάθαρη: παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Προτείνω η δυνατότητα κατοχύρωσης των φορολογικών κινήτρων να παραταθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η παράταση αυτή δεν θα αναιρέσει την υποχρεωτική εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης ούτε θα καθυστερήσει τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Αντίθετα, θα επιτρέψει να πραγματοποιηθεί με μεγαλύτερη συμμετοχή, καλύτερη προετοιμασία και λιγότερα λάθη.
Παράλληλα, προτείνω στα Επιμελητήρια όλης της χώρας να αναλάβουν κοινή θεσμική πρωτοβουλία και να υποβάλουν επίσημο αίτημα προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την ΑΑΔΕ. Τα Επιμελητήρια γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και μπορούν να εκφράσουν τεκμηριωμένα την ανάγκη για περισσότερο χρόνο.
Μέχρι το τέλος του έτους μπορούν να πραγματοποιηθούν οργανωμένες ενημερώσεις, εκπαιδευτικές δράσεις και πρακτικά σεμινάρια. Οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να κατανοήσουν τις υποχρεώσεις τους, να αξιολογήσουν τις πραγματικές τους ανάγκες και να επιλέξουν τη λύση που τους ταιριάζει, χωρίς πανικό και χωρίς αποφάσεις της τελευταίας στιγμής.
Τα φορολογικά κίνητρα θεσπίστηκαν για να διευκολύνουν τη μετάβαση. Εάν χαθούν πριν ενημερωθεί ουσιαστικά το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς, τότε δεν θα έχουν επιτελέσει τον πραγματικό τους σκοπό.
Πρώτα η εκπαίδευση και η αλλαγή κουλτούρας, τελευταίο το λογισμικό
Σε κάθε ψηφιακή μετάβαση υπάρχει ένα βασικό λάθος: ξεκινάμε από το πρόγραμμα. Αναζητούμε πρώτα ποιο λογισμικό θα αγοράσουμε και πιστεύουμε ότι με την εγκατάστασή του ολοκληρώθηκε η αλλαγή.
Η σωστή σειρά είναι διαφορετική. Πρώτα πρέπει η επιχείρηση να κατανοήσει τι αλλάζει και γιατί. Στη συνέχεια πρέπει να εκπαιδευτούν ο επιχειρηματίας και οι εργαζόμενοι, να καθοριστούν οι νέοι ρόλοι και να οργανωθούν οι διαδικασίες έκδοσης, διακίνησης, παραλαβής, ακύρωσης και διόρθωσης των παραστατικών. Έπειτα πρέπει να πραγματοποιηθούν δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες λειτουργίας.
Η επιλογή, η παραμετροποίηση και η προσαρμογή του λογισμικού έρχονται στο τέλος. Το λογισμικό είναι το εργαλείο που υπηρετεί τη σωστά οργανωμένη διαδικασία. Δεν μπορεί από μόνο του να διορθώσει μια διαδικασία που η επιχείρηση δεν έχει κατανοήσει.
Εάν ξεκινήσουμε από το λογισμικό, απλώς θα μεταφέρουμε τις παλιές ασάφειες και τα ίδια λάθη σε ένα καινούργιο ψηφιακό περιβάλλον. Εάν ξεκινήσουμε από την εκπαίδευση και την αλλαγή κουλτούρας, τότε η τεχνολογία μπορεί πραγματικά να προσφέρει ασφάλεια, ταχύτητα και καλύτερη λειτουργία.
Δίπλα στους λογιστές με ουσιαστικές δράσεις
Η δική μου θέση δεν είναι να ζητήσω από τους λογιστές να αναλάβουν ακόμη περισσότερη εργασία. Είναι να σταθώ δίπλα τους και να συμβάλω ώστε το τεχνικό και εκπαιδευτικό βάρος να μη μεταφερθεί ξανά στα λογιστικά γραφεία.
Είμαι διαθέσιμος να συνεργαστώ με Επιμελητήρια, λογιστικούς συλλόγους και επαγγελματικούς φορείς για την πραγματοποίηση οργανωμένων δράσεων ενημέρωσης και εκπαίδευσης. Στόχος είναι οι επιχειρήσεις να κατανοήσουν τις νέες υποχρεώσεις, να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τις συναλλαγές τους και να προετοιμαστούν σωστά πριν φτάσουν στο τεχνικό στάδιο.
Η εκπαίδευση πρέπει να είναι πρακτική, κατανοητή και προσαρμοσμένη στην καθημερινότητα κάθε επιχείρησης. Πρέπει επίσης να διαχωρίζει καθαρά τις ευθύνες του επιχειρηματία, του λογιστή, του τεχνολογικού συνεργάτη και του Παρόχου. Μόνο έτσι θα περιοριστούν τα λάθη, οι παρεξηγήσεις και η διαρκής μεταφορά τεχνικών ζητημάτων στον λογιστή.
Μια κοινή και ασφαλής μετάβαση
Η ηλεκτρονική τιμολόγηση δεν είναι μια «μάχη» που πρέπει να δώσουν μόνοι τους οι λογιστές. Είναι μια κοινή μετάβαση, στην οποία κάθε πλευρά πρέπει να αναλάβει τον πραγματικό της ρόλο.
Η Πολιτεία πρέπει να δώσει τον αναγκαίο χρόνο. Τα Επιμελητήρια πρέπει να ενημερώσουν και να διεκδικήσουν θεσμικά την παράταση των κινήτρων. Οι εταιρείες τεχνολογίας και οι Πάροχοι πρέπει να αναλάβουν την εκπαίδευση, την τεχνική εφαρμογή και την υποστήριξη. Οι επιχειρήσεις πρέπει να προσαρμόσουν τις διαδικασίες και την κουλτούρα τους. Και οι λογιστές πρέπει να παραμείνουν αυτό που πραγματικά είναι: πολύτιμοι συνεργάτες και σύμβουλοι της επιχείρησης.
Πρώτα έρχεται η ενημέρωση. Μετά η εκπαίδευση και η αλλαγή κουλτούρας. Στο τέλος έρχεται η προσαρμογή του λογισμικού.
Αυτός είναι ο μόνος ασφαλής δρόμος για να μη χαθεί καμία επιχείρηση από ψηφιακό αναλφαβητισμό και για να μη μετατραπεί ακόμη μία σημαντική μεταρρύθμιση σε ένα πρόσθετο βάρος στις πλάτες των λογιστών.
