Του Διονύση Κηλίδη
Το κλασικό στερεότυπο αναφέρεται σε πύλη της νοτιοανατολικής Ευρώπης, πρωτεύουσα των Βαλκανίων, με μικρή… εσάνς από την πλέον ερωτική πόλη της Ελλάδος.
Σήμερα, όμως, το επίκεντρο της ανάπτυξης έχει μεταβληθεί άρδην, με τη νεοφυή επιχειρηματικότητα να αναδύεται ως έναν από τους πρωταρχικούς μοχλούς μετεξέλιξης της Θεσσαλονίκης και εισαγωγής της στο μέλλον. Κάτι που προαλείφεται ως ιδιαίτερα ενδιαφέρον, παραγωγικό, επωφελές για την οικονομία, την απασχόληση, μα και την πρόοδο της πόλης.
Μάλιστα, δεν θα αποτελέσει υπερβολή εάν ισχυριστούμε πως το στοίχημα της ανάπτυξης, εξωστρέφειας και ουσιαστικής αναβάθμισης της Θεσσαλονίκης περνά και περιστρέφεται γύρω από το τοπικό startup οικοσύστημα.
Ένα οικοσύστημα το οποίο διαρκώς ενισχύεται, προσελκύοντας νέες εταιρείες, επεκτεινόμενο σε καινούργιους business τομείς, ενώ την ίδια στιγμή αρχίζει να σχηματοποιεί τους τομείς εξειδίκευσής του στο παγκόσμιο στερέωμα της νεοφυούς επιχειρηματικότητας. Έτσι, λοιπόν, η Θεσσαλονίκη έχει συνδεθεί στους startup κύκλους με τη βιοτεχνολογία, τις οικονομικές υπηρεσίες, τον (εξαιρετικά διευρυμένο, μα αλληλοσυμπληρούμενο, συνάμα) χρηματοπιστωτικό-ασφαλιστικό τομέα, τη συμβουλευτική και τις υπηρεσίες τεχνολογίας, με έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη.
Τα στοιχεία της Θεσσαλονίκης που συνθέτουν την check list των πολυεθνικών επιχειρήσεων
Σε αυτή την πραγματικότητα, εξάλλου, βοηθούν και οι πολυεθνικές επιχειρήσεις-σημεία αναφοράς, οι οποίες κατά τη διάρκεια της τελευταίας τετραετίας έχουν εντάξει τη Θεσσαλονίκη στο συνολικότερο στρατηγικό τους σχεδιασμό, καθώς έχουν δημιουργήσει κέντρα έρευνας και ανάπτυξης με εντελώς καινοτόμα χαρακτηριστικά και άκρως εξειδικευμένο αντικείμενο εργασίας. Από την Pfizer μέχρι την Deloitte και από την Chubb μέχρι την T-Digital και τη Cisco Systems. Σε περίπτωση που αναρωτιέστε με ποιον τρόπο συνδέονται τόσο αντιδιαμετρικά διαφορετικές επιχειρηματικές οντότητες, γεωγραφίες, οικονομίες, αγορές και τομείς ενδιαφέροντος, η απάντηση είναι απλή: Βρίσκεται στη στάθμιση της Θεσσαλονίκης ως ιδανικού σημείου ώστε να πείσει διοικήσεις, στελέχη, εργαζομένους, μα και την τοπική κοινωνία σε κάθε της έκφανση (από τους πολίτες μέχρι τις δημοτικές αρχές και την Περιφέρεια) πως αποτελεί ιδανικό προορισμό λειτουργίας, ανάπτυξης και παραγωγής –φυσικά– state-of-the-art καινοτομίας, προϊόντων, λύσεων, εφαρμογών και υπηρεσιών για τα ίδια τα brands τους!
Γιατί, η αλήθεια είναι πως η Θεσσαλονίκη συγκεντρώνει μια σειρά από χαρακτηριστικά και δεδομένα, που δύναται να κάνουν tick στην check list όσων υψηλόβαθμων στελεχών κορυφαίων πολυεθνικών έχουν μπει στη σχετική διαδικασία αξιολόγησής της ως δυνητική έδρα κάποιας ερευνητικής τους δραστηριότητας. Κατ’ αρχήν, το φυσικό της μέγεθος σε συνάρτηση με το πληθυσμιακό της αποτύπωμα είναι τέτοιο ώστε να μην εμπίπτει στις μεγαλουπόλεις. Επιπροσθέτως, ως ιδιαίτερα σημαντικό κρίνεται και το γεγονός πως διαθέτει πλούσιο (αριθμητικό) «απόθεμα» σε νεανικό πληθυσμό, ενώ σε κοντινή απόσταση βρίσκονται ουκ ολίγες περιοχές που μπορούν να λειτουργήσουν ως άλλα talent-pools, για την άντληση πρόσθετου ταλέντου.
Παιδεία – Νεολαία – Καθημερινότητα
Πολύ ψηλά στην άτυπη ή μη check list βρίσκεται και η ύπαρξη πανεπιστημιακών ιδρυμάτων που διαθέτουν σχολές με συναφές γνωστικό αντικείμενο των ενδιαφερόντων των ίδιων των επιχειρήσεων, καθώς κατ’ αυτό τον τρόπο διασφαλίζουν την επάρκεια της «τροφοδοσίας» τους σε υψηλής ποιοτικής στάθμης ταλέντο. Τουλάχιστον στη θεωρία, καθώς στην πράξη έχει αποδειχτεί πως τα κενά που παρατηρούνται –-άλλοτε μεγαλύτερα και άλλες φορές όχι–- καλύπτονται και με εσωτερικές μετακινήσεις στο πλαίσιο της ιδιαίτερα δημοφιλούς meta-Covid-19 πραγματικότητας των digital (ή και απλών) nomads, οι οποίοι δεν έχουν τον παραμικρό ενδοιασμό, πόσο μάλλον προβληματισμό, να μετεγκατασταθούν για όσο χρονικό διάστημα απαιτηθεί σε μια ξένη χώρα προκειμένου να εργαστούν, μα ταυτόχρονα και να εξερευνήσουν.
Σε αυτό συμβάλλει και το επίπεδο καθημερινής ζωής που προσφέρει απλόχερα η Νύμφη του Θερμαϊκού. Πρόκειται για μια πόλη με έντονο χαρακτήρα, ζωή, με πολλαπλές προτάσεις fine dinning, ξενοδοχειακής φιλοξενίας και διασκέδασης, η οποία βρίσκεται κοντά (μα και όσο πρέπει… μακριά) από ποικίλες δραστηριότητες και προορισμούς, ανεξαρτήτως εποχής είτε κλιματολογικών συνθηκών.
Μάλιστα, η (πολυπόθητη) λειτουργία του μετρό που βρίσκεται (κυριολεκτικά) anté portas, καθώς επίσης και σε δεύτερο επίπεδο (χρονολογικά, τουλάχιστον) η δημιουργία του Fly Over και η κατ’ επέκταση (σημαντική) ανακούφιση του έντονου όσο και επιβαρυμένου κυκλοφοριακού προβλήματος της Θεσσαλονίκης, θα προσθέσει πινελιές… γοητείας στο πρόσωπο μιας πόλης με σαγηνευτικό χαρακτήρα.
Θα πρέπει να υπογραμμιστεί πως η διαρκής ανάπτυξη της πόλης και ο βαθμός συσχέτισής της με το εξωτερικό έχουν οδηγήσει ακόμη και τις αεροπορικές εταιρείες να ενισχύσουν και διευρύνουν το πτητικό τους πρόγραμμα και κατά τους χειμερινούς μήνες, εντάσσοντας ολοένα και περισσότερους προορισμούς, σε μεγαλύτερο βαθμό συχνότητας.
Ισχυρό αποτύπωμα εντός των τειχών!
Εκτός, όμως, από τον διεθνή παράγοντα, ιδιαίτερα ανθηρή καταγράφεται και η εγχώρια startup σκηνή της Βορείου Ελλάδος, τα μέλη της οποίας έχουν εξαιρετική πορεία και στο εξωτερικό, αντιλαμβανόμενα εγκαίρως το ευρύ πλέγμα της χρηματοδότησης που δύναται να αντλήσουν, αλλά και τη δυναμική των λύσεών τους σε ώριμες αγορές, αποφεύγοντας την επίπονη όσο και κοστοβόρο διαδικασία της σταδιακής αναγνώρισής τους.
Αρκεί να σημειωθεί πως κάτι παραπάνω από 125 από τις συνολικά 865 νεοφυείς επιχειρήσεις που βρίσκονται εγγεγραμμένες στο εθνικό μητρώο του Elevate Greece εδρεύουν στην κεντρική Μακεδονία.
Για παράδειγμα, startup εταιρείες, όπως λ.χ. η Scale Stories & People Ventures Capital (SSPV Capital), που δραστηριοποιείται στην εκπαίδευση, την υγεία και τα τρόφιμα, η Spora με έντονη παρουσία στον αγροτικό τομέα, η Innovation Bee που εστιάζει τις προσπάθειές της στην αξιοποίηση του ΑΙ προς όφελος της καθαρής τεχνολογίας ενέργειας, η CDXi solutions που στρέφεται στην ανάπτυξη λύσεων ΑΙ με περιβαλλοντικό αντίκτυπο, ακόμη και η εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών μηχανικής μάθησης και τεχνητής νοημοσύνης, Dataminds, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της νεοφυούς δραστηριοποίησης της Θεσσαλονίκης.
Επικουρικά στη λειτουργία, καθοδήγηση, ανάπτυξη και μεγέθυνση των startup επιχειρήσεωντης Μακεδονίας λειτουργούν η Αλεξάνδρεια Ζώνη Καινοτομίας (ΑΖΚ), η οποία ήδη προχωρά τις σχετικές διαδικασίες για την ανάπτυξη θύλακα υποδοχής καινοτόμων δραστηριοτήτων στη Θέρμη της Θεσσαλονίκης, ο οποίος σε έκταση που υπερβαίνει τα 40 στρέμματα θα είναι αφιερωμένος στον εν γένει αγροδιατροφικό τομέα.
Μάλιστα, η ΑΖΚ ήδη «τρέχει» μια διαδικασία προθερμοκοιτίδας στην «καρδιά» της πόλης, εστιασμένη στην υποστήριξη startup επιχειρήσεων και δη σε ό,τι αφορά τις αρχικές τους απόπειρες, λειτουργώντας ως σημείο διεπαφής μεταξύ της αγοράς και των νεοφυών επιχειρήσεων.
Κοντά στα 25 χρόνια, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), που εποπτεύεται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας (ΓΓΕΚ) του υπουργείου Ανάπτυξης, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα και την Ευρώπη, έχοντας ως κύρια αποστολή του την προαγωγή της καινοτόμου έρευνας προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Η «καθαρή» ενέργεια, οι τεχνολογίες χαμηλών/μηδενικών εκπομπών CO2, οι τεχνολογίες «καθαρών» οχημάτων, το πράσινο υδρογόνο, η κλιματική αλλαγή, η τεχνητή νοημοσύνη, τα προηγμένα ρομποτικά συστήματα, το Internet of Things (IoT), η Βιομηχανία 4.0, οι υποδομές «έξυπνου» σπιτιού του μέλλοντος, η ιατρική ακριβείας, η ολιστική προσέγγιση υγείας-διατροφής, τα αυτόνομα οχήματα, οι προσομοιωτές οδήγησης, οι κόμβοι ελέγχου κυκλοφορίας, οι «έξυπνες» πόλεις, η γεωργία ακριβείας, η αγρο-ρομποτική και η κυκλική οικονομία, συνθέτουν τα κύρια πεδία, στα οποία δραστηριοποιούνται τα πέντε ινστιτούτα του ΕΚΕΤΑ. Πρόκειται για το Ινστιτούτο Χημικών Διεργασιών και Ενεργειακών Πόρων (ΙΔΕΠ), το Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΙΠΤΗΛ), το Ινστιτούτο Βιώσιμης Κινητικότητας και Δικτύων Μεταφορών (ΙΜΕΤ), το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) και το Ινστιτούτο Βιο-οικονομίας και Αγροτεχνολογίας (ΙBΟ).
Αποτέλεσμα; Το Κέντρο να διασφαλίζει ετησίως περισσότερα από 55 εκατομμύρια ευρώ που προέρχονται από ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα, καταλαμβάνοντας την 1η θέση στην Ελλάδα και τη 12η θέση των διακεκριμένων ερευνητικών οργανισμών της Ευρώπης, αναφορικά με την προσέλκυση χρηματοδότησης από ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα.
Παράλληλα, το ΕΚΕΤΑ έχει προβεί στη σύναψη διμερών συμβολαίων με τη βιομηχανία, ενώ την ίδια στιγμή η εμπορική αξιοποίηση ώριμων αποτελεσμάτων έχει οδηγήσει στη δημιουργία 18 τεχνοβλαστών με σημαντική οικονομική δραστηριότητα, περιλαμβάνοντας την προσέλκυση χρηματοδότησης από επενδυτικά ταμεία.
Επιπροσθέτως, το ΕΚΕΤΑ συμμετέχει ενεργά στη δημιουργία του Διεθνούς Τεχνολογικού Πάρκου 4η γενιάς, ThessInTec. Πρόκειται –ουσιαστικά– για ένα σημαντικής κλίμακας, Κέντρο Καινοτομίας και Τεχνολογίας που ενισχύει και συμπληρώνει αποτελεσματικά μια σειρά ελληνικών πρωτοβουλιών ανάπτυξης και προώθησης της εγχώριας καινοτομίας που μέχρι σήμερα υλοποιείται παράλληλα από τα ακαδημαϊκά & ερευνητικά ιδρύματα, τις συστάδες νεοφυών επιχειρήσεων και τα τμήματα έρευνας & ανάπτυξης επιχειρηματικών σχημάτων στην Ελλάδα.
Η δημιουργία του Κέντρου Καινοτομίας & Τεχνολογίας Θεσσαλονίκης, ενός Τεχνολογικού Πάρκου 4ης γενιάς, με τον διακριτικό τίτλο Thess INTEC (Thessaloniki Innovation & Technology Center), αποτελεί το συνδετικό κρίκο όλων των παραπάνω πρωτοβουλιών παρέχοντας τη δυνατότητα συστέγασης και συνεργασίας της έρευνας και ανάπτυξης του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα σε έναν ειδικά οργανωμένο χώρο έκτασης 761 στρεμμάτων στην περιοχή του αεροδρομίου «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης.
Ήδη, 70 υφιστάμενες καινοτόμες επιχειρήσεις υπέγραψαν συμφωνίες συνεργασίας με 17 ακαδημαϊκά / ερευνητικά εργαστήρια στο πλαίσιο των 6 Mega Projects του Κέντρου, προκειμένου να συνεγκατασταθούν και να συμπράξουν με κοινή στόχευση στους χώρους του Thess INTEC.
Ο δε σχεδιασμός του Thess INTEC απευθύνεται σε ολόκληρο το οικοσύστημα καινοτομίας της χώρας, συμπεριλαμβανομένων ανταγωνιστικών και εξωστρεφών επιχειρήσεων, ερευνητικών εργαστηρίων με παράδοση στη συνεργασία με τη βιομηχανία, τεχνοβλαστών και νεοφυών επιχειρήσεων. Τομείς όπως αυτοί των προηγμένων υλικών, του ΑΙ, της «καθαρής» ενέργειας, της νανοτεχνολογίας, των logistics, της εφοδιαστικής αλυσίδας, αλλά και της κινητικότητας συγκαταλέγονται μεταξύ αυτών που βρίσκονται στην αιχμή του δόρατος του Thess INTEC.
Πρόσθετη αναπτυξιακή δραστηριότητα στην «καρδιά» της πόλης
Μόλις προ μερικών ημερών υπεγράφη μεταξύ του Υπερταμείου / Growthfund, της ΔΕΘ-HELEXPO και της ανεξάρτητης μονάδας συμβάσεων στρατηγικής σημασίας του ΤΑΙΠΕΔ (PPF), η σύμβαση για την τεχνική προετοιμασία του διαγωνισμού του έργου ανάπλασης της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).
Υπό αυτό το πρίσμα, η ΔΕΘ θα εξακολουθήσει την πορεία της προς το μέλλον, παραμένοντας αναπόσπαστο κομμάτι της Θεσσαλονίκης, μέσω της έναρξης ενός καινούργιου κύκλου στην πολυετή ιστορία της, καθώς ο χαρακτήρας της τελευταίας ήταν outdated.
Στελέχη της πόλης θεωρούν πως με την ολοκλήρωση της ανάπλασης της ΔΕΘ, αυτομάτως θα μεταμορφωθεί η Θεσσαλονίκη σε μια άλλη πόλη, περισσότερο πράσινη, πιο ανταγωνιστική στο διεθνές περιβάλλον και ακόμη πιο ελκυστική για τους κατοίκους της και ειδικότερα για τους νέους.
Δεν είναι τυχαίο πως απώτερο ζητούμενο είναι να αποκτήσει η Θεσσαλονίκη το πλέον βιοκλιματικό και λειτουργικό Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο της Ευρώπης, του οποίου ο ετήσιος βαθμός επίδρασης σε επίπεδο συμβολής στην οικονομική δραστηριότητα θα κινείται πέριξ των 500 εκατομμυρίων ευρώ!
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #52
