Ένα πρωτοφανές ρυθμιστικό και γεωπολιτικό σοκ χτυπάει τον πυρήνα της βιομηχανίας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Anthropic, εκ των κορυφαίων παικτών παγκοσμίως στην ανάπτυξη AI, ανακοίνωσε την άμεση αναστολή λειτουργίας των νέων της μοντέλων, Claude Fable 5 και Claude Mythos 5, για όλους τους πελάτες της, συμμορφούμενη με μια ξαφνική εντολή ελέγχου εξαγωγών (export control directive) της κυβέρνησης των ΗΠΑ.
Η απόφαση αυτή έρχεται μόλις λίγα 24ωρα μετά την επίσημη κυκλοφορία των μοντέλων στις 9 Ιουνίου. Το Fable 5 αποτελούσε τη δημόσια έκδοση της νέας σειράς της Anthropic με ενσωματωμένες αυστηρές δικλείδες ασφαλείας, ενώ το Mythos 5, ένα προηγμένο μοντέλο ικανό να εντοπίζει ευπάθειες κυβερνοασφάλειας, ήταν διαθέσιμο αποκλειστικά σε αυστηρά ελεγμένους κυβερνητικούς αναλυτές και ερευνητές μέσω του Project Glasswing.
Η παρέμβαση Λούτνικ και ο φόβος του “Jailbreak”
Το χρονικό της απόσυρσης ξεκίνησε μετά από επιστολή του Υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ, Howard Lutnick, προς τον CEO της Anthropic, Dario Amodei. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, η κυβέρνηση Τραμπ, η οποία είχε προσπαθήσει αρχικά να αποτρέψει την κυκλοφορία του μοντέλου χωρίς επιτυχία, προχώρησε στη λήψη δραστικών μέτρων.
Ο λόγος; Πληροφορίες ανέφεραν ότι μια άλλη εταιρεία κατάφερε να παρακάμψει τις δικλείδες ασφαλείας (να κάνει “jailbreak”) του μοντέλου Mythos, σημειώνοντας «κόκκινο συναγερμό» στην Ουάσιγκτον για πιθανούς κινδύνους εθνικής ασφάλειας. Βάσει της νέας οδηγίας, απαιτείται πλέον ειδική άδεια για την εξαγωγή, επανεξαγωγή ή εγχώρια μεταφορά των μοντέλων της Anthropic σε αλλοδαπούς. Η εταιρεία αναγκάστηκε να απενεργοποιήσει τα μοντέλα παγκοσμίως -ακόμη και για τους αλλοδαπούς υπαλλήλους της εντός των ΗΠΑ- για να εξασφαλίσει την πλήρη συμμόρφωση.
«Κίνδυνος για ολόκληρη τη βιομηχανία»
Η απάντηση της Anthropic ήταν άμεση και επικριτική, κάνοντας λόγο για κυβερνητική «παρεξήγηση». Όπως διευκρίνισε η εταιρεία, η οδηγία παρελήφθη στις 17:21 (τοπική ώρα) χωρίς να παρέχει συγκεκριμένες λεπτομέρειες για τις ανησυχίες ασφαλείας.
Σύμφωνα με την εκτίμηση της εταιρείας, η μέθοδος παράκαμψης (“jailbreak”) αφορούσε την ταυτοποίηση μικρών και ήδη γνωστών ευπαθειών. Μάλιστα, η Anthropic «πέταξε το γάντι» στους ανταγωνιστές και την κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι τα ίδια ακριβώς κενά μπορούν να εντοπιστούν εύκολα και από άλλα, ελεύθερα διαθέσιμα μοντέλα της αγοράς, κατονομάζοντας συγκεκριμένα το GPT-5.5 της OpenAI.
Ο τεχνολογικός κολοσσός έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου: «Εάν το πρότυπο που εφαρμόστηκε μόλις στα μοντέλα μας, επεκταθεί σε ολόκληρο τον κλάδο, θα σταματούσε ουσιαστικά κάθε νέα ανάπτυξη μοντέλων για όλους τους παρόχους AI αιχμής».
Τι σημαίνει αυτό για τους χρήστες
Η αναστολή είναι άμεση και έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή. Για τους χρήστες και τις επιχειρήσεις που βασίζονται στο οικοσύστημα του Claude:
- Αιτήματα μέσω της πλατφόρμας Claude προς το Fable 5 επιστρέφουν πλέον μήνυμα σφάλματος (error).
- Οι νέες συνεδρίες θα εκτελούνται αναγκαστικά στο προεπιλεγμένο μοντέλο ή στο προγενέστερο Opus 4.8.
- Η εταιρεία καλεί τους developers να ανανεώσουν άμεσα τις ενσωματώσεις τους (integrations) και να μεταβούν σε άλλα διαθέσιμα μοντέλα.
Μάλιστα σε δήλωση της η Anthropic ανέφερε ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να εμποδίζει τις μη ασφαλείς αναπτύξεις, ως μέρος μιας νομοθετικής διαδικασίας που είναι διαφανής, δίκαιη, σαφής και βασίζεται σε τεχνικά δεδομένα ενώ αυτή η ενέργεια δεν τηρεί αυτές τις αρχές.
