Το 2021, η Salesforce εξαγόρασε το Slack για το ιλιγγιώδες ποσό των 27,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εδραιώνοντας τη θέση του ως το κεντρικό νευρικό σύστημα της σύγχρονης εταιρικής επικοινωνίας. Για εκατομμύρια εργαζόμενους παγκοσμίως, το Slack είναι το ψηφιακό γραφείο, το μέρος όπου οι ομάδες συντονίζονται, συνεργάζονται και καινοτομούν. Αυτό που ελάχιστοι γνωρίζουν είναι ότι αυτό το πανίσχυρο εργαλείο παραγωγικότητας δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να γίνει προϊόν. Γεννήθηκε από τις στάχτες ενός πανέμορφου, παράξενου και απολύτως αποτυχημένου video game.
Η ιστορία ξεκινά το 2009 με τον Stewart Butterfield, έναν άνθρωπο που είχε ήδη μια εντυπωσιακή πορεία. Ήταν ένας από τους συνιδρυτές του Flickr, της πλατφόρμας φωτογραφιών που εξαγοράστηκε από τη Yahoo και καθόρισε μια ολόκληρη εποχή του Web 2.0. Έχοντας ήδη μια επιτυχία στο βιογραφικό του, ο Butterfield ίδρυσε μια νέα εταιρεία, την Tiny Speck, και συγκέντρωσε 17 εκατομμύρια δολάρια από κορυφαίους επενδυτές όπως οι Accel και Andreessen Horowitz. Η αποστολή του; Να δημιουργήσει κάτι εντελώς διαφορετικό: ένα online παιχνίδι που δεν βασιζόταν στη βία.
Το παιχνίδι ονομαζόταν “Glitch”. Ήταν ένα Massively Multiplayer Online game που διαδραματιζόταν μέσα στο μυαλό έντεκα γιγάντων. Ο κόσμος του ήταν σουρεαλιστικός, το art style βραβευμένο και το gameplay επικεντρωνόταν στην εξερεύνηση, τη δημιουργία και τη συνεργασία, αντί για μάχες και συγκρούσεις. Για να χτίσει αυτόν τον πολύπλοκο κόσμο, ο Butterfield είχε μια ομάδα ταλαντούχων προγραμματιστών και σχεδιαστών που εργάζονταν από τρεις διαφορετικές πόλεις: το Σαν Φρανσίσκο, τη Νέα Υόρκη και το Βανκούβερ.
Πολύ γρήγορα, η ομάδα συνειδητοποίησε ότι το παραδοσιακό email ήταν ένας εφιάλτης για τον συντονισμό τους. Τα μηνύματα χάνονταν, οι συζητήσεις ήταν αποσπασματικές και η ταχύτητα που απαιτούσε η ανάπτυξη ενός παιχνιδιού απλά δεν μπορούσε να υποστηριχθεί από τα εισερχόμενα. Χρειάζονταν κάτι άμεσο, οργανωμένο και, κυρίως, αρχειοθετημένο.
Έτσι, για να λύσουν το δικό τους πρόβλημα, άρχισαν να χτίζουν ένα εσωτερικό εργαλείο επικοινωνίας πάνω στο παλιό πρωτόκολλο IRC (Internet Relay Chat). Αυτό το εργαλείο δεν ήταν ένα απλό chat. Οργάνωνε τις συζητήσεις σε “κανάλια” για κάθε θέμα (π.χ. #design, #bug-reports, #marketing), αρχειοθετούσε αυτόματα τα πάντα και, το σημαντικότερο, έκανε ολόκληρο το ιστορικό των συνομιλιών πλήρως αναζητήσιμο. Εσωτερικά, το ονόμασαν Slack, ένα ακρωνύμιο για το Searchable Log of All Conversation and Knowledge (Αναζητήσιμο Αρχείο Όλων των Συζητήσεων και Γνώσεων). Αυτό το εργαλείο έγινε η καρδιά της Tiny Speck. Η ομάδα δεν μπορούσε πλέον να φανταστεί τη δουλειά της χωρίς αυτό.
Εν τω μεταξύ, το Glitch, παρά τις φιλοδοξίες και την καλλιτεχνική του αξία, δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει εμπορική επιτυχία. Μετά από χρόνια ανάπτυξης, κυκλοφόρησε επίσημα το 2011, αλλά προσέλκυσε μόνο μια μικρή, αν και πιστή, ομάδα παικτών. Δεν ήταν αρκετό. Στα τέλη του 2012, ο Butterfield πήρε τη σπαρακτική απόφαση να τερματίσει το παιχνίδι. Η Tiny Speck, η εταιρεία με τη μεγάλη χρηματοδότηση και το φιλόδοξο όραμα, είχε αποτύχει.
Με τα εναπομείναντα χρήματα στο ταμείο και μια εξαιρετική ομάδα, ο Butterfield στάθηκε μπροστά σε ένα κρίσιμο δίλημμα. Τι θα έκαναν τώρα; Η απάντηση βρισκόταν κυριολεκτικά μπροστά τους, στις οθόνες των υπολογιστών τους. Συνειδητοποίησαν ότι, παρόλο που το παιχνίδι απέτυχε, είχαν δημιουργήσει κάτι άλλο εξαιρετικά πολύτιμο. Το εσωτερικό τους εργαλείο επικοινωνίας, το Slack, τους είχε κάνει απίστευτα παραγωγικούς. Η υπόθεση ήταν απλή: αν εμείς το χρειαζόμαστε τόσο απεγνωσμένα, σίγουρα θα το χρειάζονται και άλλες εταιρείες.
Αυτό που κάνει την ιστορία ακόμα πιο συναρπαστική είναι ότι για τον Butterfield, αυτό ήταν το δεύτερο μεγάλο pivot της καριέρας του. Το Flickr, η πρώτη του επιτυχία, είχε επίσης ξεκινήσει ως ένα feature μέσα σε ένα άλλο αποτυχημένο online παιχνίδι, το “Game Neverending”. Ήξερε το σενάριο.
Η ομάδα αφιέρωσε τον επόμενο χρόνο για να μετατρέψει το εσωτερικό της “εργαλείο” σε ένα εμπορικό προϊόν. Το “γυάλισαν”, βελτίωσαν δραματικά το user interface και το Αύγουστο του 2013 το έδωσαν σε μερικές φιλικές εταιρείες για να το δοκιμάσουν. Η αντίδραση ήταν αποθεωτική. “Αυτό αλλάζει τα πάντα,” έλεγαν οι πρώτοι χρήστες.
Τον Φεβρουάριο του 2014, το Slack λανσαρίστηκε επίσημα στο κοινό. Η ανάπτυξή του δεν ήταν απλά γρήγορη. Ήταν εκρηκτική. Έγινε μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες B2B SaaS (Software as a Service) εταιρείες στην ιστορία. Η ιδέα της οργάνωσης της εταιρικής επικοινωνίας σε κανάλια άλλαξε τον τρόπο που δουλεύουν εκατομμύρια άνθρωποι.
Η ιστορία του Slack είναι η απόλυτη απόδειξη ότι η καινοτομία δεν είναι πάντα το αρχικό, λαμπερό όραμα. Μερικές φορές, το πιο πολύτιμο προϊόν που δημιουργείς είναι το εργαλείο που φτιάχνεις στην πορεία για να σε βοηθήσει να κυνηγήσεις ένα εντελώς διαφορετικό όνειρο. Το Glitch μπορεί να “πέθανε”, αλλά στην πραγματικότητα δεν απέτυχε. Ήταν το απαραίτητο, δημιουργικό χάος από το οποίο γεννήθηκε μια επανάσταση.
