Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σήμερα μη-νομοθετικό ψήφισμα με 483 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 86 αποχές, καλώντας για αυστηρότερους κανόνες σχετικά με την πρόσβαση ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Οι ευρωβουλευτές εκφράζουν “σοβαρές ανησυχίες” για τους κινδύνους που διατρέχουν παιδιά και έφηβοι — σωματικά και ψυχικά — όταν έχουν ανεξέλεγκτη πρόσβαση στο διαδίκτυο, κυρίως λόγω των πρακτικών εθιστικού σχεδιασμού των πλατφορμών.
Αν και το ψήφισμα δεν είναι νομικά δεσμευτικό, ασκεί τεράστια πολιτική πίεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, κυρίως, στους κολοσσούς της Big Tech (Meta, TikTok, Google). Ακόμη η πρόσβαση για τα παιδιά 13-16 ετών θα επιτρέπεται μόνο με ρητή γονική συναίνεση
Ισχυρότερη δράση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Το Κοινοβούλιο ζητά επίσης:
- να απαγορευτούν οι πλέον επιβλαβείς εθιστικές πρακτικές και να απενεργοποιούνται εξ ορισμού λειτουργίες που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση από ανηλίκους, όπως η απεριόριστη κύλιση («infinitescrolling»), η αυτόματη αναπαραγωγή νέου περιεχομένου («autoplay»), η έλξη για ανανέωση («pull-to-refresh»), οι ανταμοιβές για συνεχή χρήση και η επιβλαβής παιχνιδοποίηση
- να απαγορεύονται ιστότοποι που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ
- ρυθμιστικές πρωτοβουλίες κατά των τεχνολογιών επηρεασμού, όπως οι στοχευμένες διαφημίσεις, η εμπορική προώθηση προϊόντων από επηρεαστές γνώμης («influencers»), ο εθιστικός σχεδιασμός περιεχομένου και τα παραπλανητικά μοτίβα, στο πλαίσιο της επικείμενης δέσμης μέτρων για την ψηφιακή δικαιοσύνη
- να απαγορευτούν για τους ανηλίκους τα συστήματα συστάσεων που βασίζονται στη συλλογή δεδομένων αλληλεπίδρασης
- να εφαρμοστούν πλήρως τα μέτρα που προβλέπει ο κανονισμός για τις ψηφιακές υπηρεσίες στις διαδικτυακές πλατφόρμες βίντεο και να απαγορευτούν τα λεγόμενα «lootboxes» και άλλα χαρακτηριστικά που προσομοιάζουν σε τζόγο, π.χ. εικονικά νομίσματα εντός εφαρμογής, τροχοί τύχης, πραγματικές πληρωμές για πρόοδο («pay-to-progress»)
- να προστατεύονται οι ανήλικοι από την εμπορική εκμετάλλευση, μεταξύ άλλων με το να απαγορευτεί στις πλατφόρμες να παρέχουν οικονομικά κίνητρα σε παιδιά για να γίνουν επηρεαστές γνώμης («kidfluencers»)
- να αναληφθεί επείγουσα δράση για να αντιμετωπιστούν οι δεοντολογικές και νομικές προκλήσεις που εγείρουν ορισμένα εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, όπως τα προϊόντα βαθυπαραποίησης («deepfakes»), τα ρομπότ συντροφιάς («chatbots»), καθώς και οι «πράκτορες» τεχνητής νοημοσύνης («AI agents») και οι εφαρμογές «αφαίρεσης ρούχων» («nudity apps»), οι οποίες παραποιούν εικόνες χωρίς συναίνεση.
Η έκθεση βασίζεται σε έρευνα σύμφωνα με την οποία το 97% των νέων χρησιμοποιούν το διαδίκτυο καθημερινά, ενώ το 78% των εφήβων ηλικίας 13-17 ετών ελέγχουν τις συσκευές τους τουλάχιστον μία φορά την ώρα. Παράλληλα, ένας στους τέσσερις ανηλίκους παρουσιάζει ενδείξεις «προβληματικής» ή «δυσλειτουργικής» χρήσης του κινητού, δηλαδή συμπεριφορά που παραπέμπει σε εθισμό.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2025, πάνω από το 90% των Ευρωπαίων θεωρούν επείγουσα προτεραιότητα την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο, ιδίως σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ψυχική υγεία (93%), τον διαδικτυακό εκφοβισμό (92%) και την ανάγκη περιορισμού της πρόσβασης των παιδιών σε ακατάλληλο περιεχόμενο (92%).
Τα κράτη μέλη αρχίζουν να λαμβάνουν μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση, θεσπίζοντας για παράδειγμα όρια ηλικίας και θέτοντας σε εφαρμογή συστήματα επαλήθευσης της ηλικίας.
