Η Κρήτη δεν είναι πλέον μόνο ένας κορυφαίος τουριστικός προορισμός. Με όχημα τις «Ημέρες Καινοτομίας – Innodays 2025», η Περιφέρεια ξεδιπλώνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για να εδραιωθεί ως «διακεκριμένη Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Καινοτομίας». Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο Startupper Mag, ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, αναλύει το σχέδιο για τον τεχνολογικό και παραγωγικό μετασχηματισμό του νησιού.
S.M.: Κύριε Περιφερειάρχα, οι μέρες καινοτομίας Innodays φιλοδοξούν να βάλουν την Κρήτη στο επίκεντρο. Πέρα από μια σημαντική έκθεση, ποιος είναι ο στρατηγικός στόχος αυτής της διοργάνωσης; Τι θέλετε να «μείνει» στην τοπική οικονομία και στο Startup οικοσύστημα την επόμενη μέρα, αφού σβήσουν τα φώτα;
Στ. Αρναουτάκης: Οι Ημέρες Καινοτομίας Περιφέρειας Κρήτης – InnoDays 2025 – «Η Κρήτη της Γνώσης και της Παραγωγής», επιστρέφουν δυναμικά από 28 έως 30 Νοεμβρίου 2025, ως ο κορυφαίος θεσμός ανάδειξης της καινοτομίας, της επιχειρηματικότητας και της έρευνας. Η διοργάνωση πραγματοποιείται από το Παρατηρητήριο Καινοτόμου Επιχειρηματικότητας Περιφέρειας Κρήτης, ενισχύοντας τον ρόλο της Περιφέρειας στις προσπάθειες για τον αναγκαίο τεχνολογικό και παραγωγικό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων μέσω της σύνδεσης της γνώσης και καινοτομίας με την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών. Η διοργάνωση συνεισφέρει ουσιαστικά στην ενίσχυση ενός βιώσιμου και εξωστρεφούς αναπτυξιακού μοντέλου, το οποίο αξιοποιεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του νησιού: την επιστημονική γνώση, τη νεανική επιχειρηματικότητα, την πολιτιστική του ταυτότητα και τη γαστρονομική του παράδοση.
Όπως και στις προηγούμενες διοργανώσεις, έτσι και φέτος, το τριήμερο θα περιλαμβάνει Έκθεση καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών από επιχειρήσεις, ερευνητικά-ακαδημαϊκά εργαστήρια, Ομιλίες και παρουσιάσεις καινοτομιών από καταξιωμένους επαγγελματίες και ειδικούς, Panels συζήτησης για τις προκλήσεις που είναι μπροστά μας, διαγωνισμούς και βραβεία καινοτομίας.
Επιπλέον φέτος στο τριήμερο θα δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην ανάδειξη της Περιφέρειας Κρήτης ως Γαστρονομικής Περιφέρειας της Ευρώπης για το 2026, ενισχύοντας τον διασυνδετικό ρόλο της γαστρονομίας με τον πολιτισμό, τον τουρισμό και την τοπική ανάπτυξη.
S.M.: Το «braindrain» ήταν μια πληγή για όλη την Ελλάδα. Τι κάνει η Περιφέρεια Κρήτης σήμερα για να αναστρέψει αυτό το ρεύμα; Πώς προσελκύετε όχι μόνο τουρίστες, αλλά και ταλαντούχους μηχανικούς, ερευνητές και ψηφιακούς νομάδες να έρθουν, να ζήσουν και να δημιουργήσουν τις εταιρείες τους στο νησί;
Στ. Αρναουτάκης: Η Περιφέρεια Κρήτης διαμορφώνει και υλοποιεί ολοκληρωμένες πολιτικές για την προώθηση της καινοτομίας, με όραμα μια Κρήτη που παράγει γνώση, δημιουργεί αξία και ενισχύει την ανταγωνιστικότητά της σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Στον πυρήνα της στρατηγικής μας βρίσκονται δύο βασικές προτεραιότητες: η ενίσχυση και διάχυση της καινοτομίας στις επιχειρήσεις του νησιού και η δημιουργία νέων, ποιοτικών θέσεων εργασίας έντασης γνώσης, καθώς και η ανάπτυξη νέων καινοτόμων επιχειρήσεων.
Για την υλοποίηση των στόχων αυτών, δημιουργήσαμε έναν μόνιμο επιχειρησιακό μηχανισμό, το Παρατηρητήριο Καινοτόμου Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Κρήτης, το οποίο λειτουργεί ως κόμβος συνεργασίας και στήριξης του περιφερειακού οικοσυστήματος καινοτομίας.
Φιλοδοξούμε, επίσης, στη δημιουργία του Κόμβου Καινοτομίας Κρήτης μέσω του οποίου θα ενισχυθεί και θα αποκτήσει σταθερότητα και μόνιμη υπόσταση η παραπάνω συνεργασία.
Επιπλέον, η Περιφέρεια Κρήτης δημιούργησε το www.workfromcrete.gr, το πρώτο site που λειτουργεί σε επίπεδο περιφερειών στην Ελλάδα, αποδεικνύοντας πως για την Περιφέρεια Κρήτης, αποτελεί στρατηγική επιλογή, η ανάδειξη των συγκριτικών της πλεονεκτημάτων, μέσα από σειρά στοχευμένων δράσεων. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποτελεί τη βάση ενός συνολικότερου σχεδίου για την προσέλκυση «ψηφιακών νομάδων» από την περιφέρεια Κρήτης σε συνεργασία με άλλους φορείς με τελικό στόχο την προώθηση και προβολή της Κρήτης, ως ιδανικού προορισμού για εργασία σε όλη τη διάρκεια του χρόνου.
S.M.: Οι ιδρυτές χρειάζονται στήριξη στα πρώτα, κρίσιμα βήματα. Πέρα από τα εθνικά προγράμματα, διαθέτει η Περιφέρεια δικά της χρηματοδοτικά εργαλεία για να στηρίξει τις κρητικές Startups στο pre-seed και seed στάδιο;
Στ. Αρναουτάκης: Η Κρήτη διαθέτει ένα αξιόλογο και κυρίως αναπτυσσόμενο δίκτυο νεοφυών επιχειρήσεων. Είμαστε η Περιφέρεια με ένα υψηλό ποσοστό εταιριών στο Elevate Greece (υψηλότερο από όλες τις Περιφέρειες εκτός Αττικής και Κεντρ. Μακεδονίας). Τα τελευταία 5 χρόνια διαθέτουμε πόρους από περιφερειακό μας Πρόγραμμα Ανάπτυξης για το Φυτώριο Ιδεών που αποσκοπεί στην ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρηματικών ιδεών μέσα από τα Πανεπιστήμια και όχι μόνο. Πρόκειται για μια καινοτόμα πρωτοβουλία η οποία πέρα από την καλλιέργεια επιχειρηματικού πνεύματος στα Πανεπιστήμια, έχει οδηγήσει και στην δημιουργία νεοφυών επιχειρήσεων.
Παράλληλα μέσω του περιφερειακού προγράμματος «Κρήτη 2021- 27» σχεδιάζουμε ειδική δράση χρηματοδότησης ύψους 3 εκατ. ευρώ των κρητικών Startups και στο pre-seed στάδιο και στο στάδιο της ανάπτυξης.
S.M.: Μιλάμε για τεχνολογία, αλλά η βάση είναι οι υποδομές. Πού βρίσκεται η Κρήτη σήμερα όσον αφορά τις υποδομές, τη δημιουργία σύγχρονων τεχνολογικών πάρκων και co-working spaces που θα λειτουργήσουν ως «κυψέλες» για τις νέες ομάδες;
Στ. Αρναουτάκης: Επιτρέψτε μου να πω ότι η βάση είναι το ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό είναι το συγκριτικό μας πλεονέκτημα. Στα Ακαδημαϊκά και Ερευνητικά Ιδρύματα της Κρήτης εργάζονται πάνω από 1.500 μέλη ΔΕΠ και ερευνητές , περισσότεροι από 5.000 μεταπτυχιακοί και διδακτορικοί φοιτητές και σημαντικός αριθμός πρωτοπόρων επιχειρηματιών. Είναι αυτοί που μπορούν αξιοποιήσουν τις υφιστάμενες υποδομές αλλά και τις νέες που έχουμε ανάγκη.
Πέρα από αυτά σήμερα ενισχύουμε τις ερευνητικές υποδομές των Ιδρυμάτων μέσω του Περιφερειακού Προγράμματος «Κρήτη 2021-27» με το ποσό των 12,5 εκατ. ευρώ. Έχουμε επίσης ως ενιαίο φορέα το Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης στον οποίο εκτός από τις υφιστάμενες υποδομές του ΙΤΕ στο
Ηράκλειο θα ενταχθούν και νέες όπως τα νέα κτίρια του ΙΤΕ, η γαλλική σχολή του Πολυτεχνείου Κρήτης. Ελπίζουμε και στην χρηματοδότηση που ζητάμε για επιπλέον εγκαταστάσεις στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο ΕΛΜΕΠΑ. Εκτός των παραπάνω συνεργαζόμαστε στην κατεύθυνση της ανάπτυξης Startup ή Spin-off επιχειρήσεων με τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας των Ιδρυμάτων αλλά και άλλων μη κερδοσκοπικών φορέων, όπως Επιμελητήρια κ.ά. για την ανάπτυξη της νεανικής ή γυναικείας επιχειρηματικότητας, με αξιόλογα αποτελέσματα.
S.M.: Αν είχαμε αυτή τη συζήτηση ξανά σε πέντε χρόνια, ποιο θα ήταν το ένα, μετρήσιμο αποτέλεσμα που θα σας έκανε να πείτε «Πετύχαμε τον στόχο μας για την καινοτομία στην Κρήτη»; Θα
ήταν ο αριθμός των νέων εταιρειών, το ποσό των επενδύσεων ή η δημιουργία του πρώτου διεθνούς «μονόκερου» με έδρα τηνΚρήτη;
Στ. Αρναουτάκης: Η καινοτομία είναι μια αέναη διαδικασία αναζήτησης του νέου ως απάντηση στις προκλήσεις της εκάστοτε εποχής. Αν όμως μιλάμε για στόχο πενταετίας αυτός θα είναι η Κρήτη να έχει καταξιωθεί και εδραιωθεί ως διακεκριμένη Ευρωπαϊκή Περιφέρεια Καινοτομίας. Το 2025 είμαστε η πρώτη ελληνική περιφέρεια στην Καινοτομία και μάλιστα σε ορισμένους δείκτες του European Scoreboard, πρώτοι μεταξύ όλων των Ευρωπαϊκών Περιφερειών. Είμαστε Ευρωπαϊκή Κοιλάδα Καινοτομίας στο τομέα της υγείας.
Ένα μετρήσιμο αποτέλεσμα το οποίο θα αποδείκνυε ότι πετύχαμε τον στόχο μας, θα ήταν η εδραίωση ενός ισχυρού και βιώσιμου οικοσυστήματος καινοτομίας με περισσότερες συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων, με περισσότερα εφαρμοσμένα έργα και αυξημένες επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις.
Θέλουμε να ενισχύσουμε τις εξαγωγές προϊόντων μεσαίας και υψηλής τεχνολογίας και να ενθαρρύνουμε τις ιδιωτικές επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη. Όμως η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται αποκλειστικά με τον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων ή το ύψος των επενδύσεων.
Μετριέται με τη δυνατότητα του οικοσυστήματος να συνεργάζεται, να παράγει κοινές δράσεις, να μετατρέπει την έρευνα σε εφαρμοσμένη καινοτομία και να δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Ένας «μονόκερος» μπορεί πράγματι να εμφανιστεί μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια στην Κρήτη και αυτό θα είναι σίγουρα θετικό.
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #67
