Η Google, η SpaceX, και πληθώρα τεχνολογικών κολοσσών επιδιώκουν ένα φιλόδοξο όραμα για την εγκατάσταση κέντρων δεδομένων σε διαστημική τροχιά, στοχεύοντας να λύσουν το μεγάλο κόστος χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης για ενέργεια, ενώ παράλληλα αποφεύγουν τους επίγειους περιορισμούς.
Η Google ανακοίνωσε το Project Suncatcher τον Νοέμβριο, με σχέδια να εκτοξεύσει δύο πρωτότυπους δορυφόρους στις αρχές του 2027 που θα δοκιμάσουν υλικό τεχνητής νοημοσύνης τροφοδοτούμενο από συνεχή ηλιακή ενέργεια.
Ο CEO Sundar Pichai δήλωσε στο Fox News ότι η κατασκευή εξωγήινων κέντρων δεδομένων θα είναι “φυσιολογική” μέσα σε μια δεκαετία. Εν τω μεταξύ, η νεοφυής εταιρεία Starcloud έγραψε ιστορία τον Δεκέμβριο εκπαιδεύοντας επιτυχώς ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης—το Gemma της Google—επάνω στον δορυφόρο της, σημειώνοντας την πρώτη φορά που ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο λειτούργησε στο διάστημα.
Η SpaceX επιβεβαίωσε τον Δεκέμβριο ότι προετοιμάζεται για μια πιθανή αρχική δημόσια εγγραφή (IPO) το 2026 που θα μπορούσε να συγκεντρώσει περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια δολάρια, με τα έσοδα να προορίζονται για “κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα”, σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή της Bret Johnsen.
Με αποτίμηση 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η εταιρεία τοποθετείται ως βασικός παίκτης στην υποδομή τροχιακής υπολογιστικής. Ο CEO της Tesla Elon Musk έχει δηλώσει ότι τα κέντρα δεδομένων στο διάστημα θα είναι “ο φθηνότερος τρόπος για την εκπαίδευση τεχνητής νοημοσύνης” μέσα σε πέντε χρόνια.
Η ενεργειακή κρίση οδηγεί στην καινοτομία
Η ώθηση προς το διάστημα αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη πίεση στις επίγειες υποδομές. Η OpenAI έχει δεσμεύσει περίπου 1,4 τρισεκατομμύρια δολάρια για κέντρα δεδομένων κατά τη διάρκεια των επόμενων οκτώ ετών, ενώ η Microsoft έχει επενδύσει περίπου 80 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο για το οικονομικό έτος 2025, με περισσότερο από το ήμισυ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Meta, η Amazon και άλλοι τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε επίγειες εγκαταστάσεις που επιβαρύνουν τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και τις προμήθειες νερού.
Τα κέντρα δεδομένων που βασίζονται στο διάστημα υπόσχονται σχεδόν συνεχή ηλιακή ενέργεια και εξαλείφουν τις συγκρούσεις χρήσης γης, αλλά αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια.
Το κόστος εκτόξευσης σήμερα είναι περίπου 2.000 δολάρια ανά χιλιόγραμμο· οι ειδικοί λένε ότι πρέπει να μειωθεί σε περίπου 200 δολάρια ανά χιλιόγραμμο για να είναι βιώσιμα τα οικονομικά. Η ψύξη των τσιπ στο κενό του διαστήματος, η προστασία από την ακτινοβολία και η διαχείριση των διαστημικών συντριμμιών θέτουν πρόσθετες προκλήσεις.
Αυξάνονται οι ανησυχίες για τα συντρίμμια
Η απειλή από τα διαστημικά συντρίμμια έγινε εμφανής τον Νοέμβριο όταν το κινεζικό διαστημόπλοιο Shenzhou-20 υπέστη ζημιά στο παράθυρο από ένα θραύσμα, αναγκάζοντας σε έκτακτη εκκένωση του πληρώματος—το πρώτο τέτοιο περιστατικό στην ιστορία των διαστημικών πτήσεων.
Περίπου 130 εκατομμύρια αντικείμενα συντριμμιών μεταξύ 1mm και 1cm βρίσκονται τώρα σε τροχιά γύρω από τη Γη, με τουλάχιστον 1 εκατομμύριο μεγαλύτερα κομμάτια.
Η Starcloud, που υποστηρίζεται από την Nvidia, σχεδιάζει να εκτοξεύσει τον εμπορικό δορυφόρο Starcloud-2 μέχρι τα τέλη του 2026, ο οποίος θα διαθέτει ένα σύμπλεγμα GPU και θα συνεργάζεται με τον πάροχο cloud Crusoe για να προσφέρει υπολογιστική ισχύ με βάση το διάστημα μέχρι τις αρχές του 2027.
Ο ιδρυτής της Amazon Jeff Bezos, ο CEO της OpenAI Sam Altman και ο CEO της Nvidia Jensen Huang υποστηρίζουν τη συγκεκριμένη ιδέα.
