Αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων και απορρήτου από 61 φορείς σε όλο τον κόσμο εξέδωσαν κοινή δήλωση την Κυριακή καλώντας τους οργανισμούς που αναπτύσσουν συστήματα δημιουργίας περιεχομένου με τεχνητή νοημοσύνη να εφαρμόσουν διασφαλίσεις κατά της δημιουργίας ερωτικών εικόνων χωρίς συναίνεση, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία των παιδιών.
Η δήλωση, που συντονίστηκε μέσω της Ομάδας Εργασίας για τη Διεθνή Συνεργασία Επιβολής της Διεθνούς Συνέλευσης Προστασίας Απορρήτου (Global Privacy Assembly), σηματοδοτεί την πιο ενοποιημένη διεθνή ρυθμιστική απάντηση μέχρι στιγμής στην κρίση των deepfakes που έχει καταλάβει το chatbot Grok AI του Elon Musk από τις αρχές Ιανουαρίου.
Μια συντονισμένη παγκόσμια απάντηση
Η «Κοινή Δήλωση για το Περιεχόμενο που Δημιουργείται από την Τεχνητή Νοημοσύνη και την Προστασία της Ιδιωτικότητας» υπογράφηκε από ρυθμιστικές αρχές από τον Καναδά, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, τη Νότια Κορέα, τη Νέα Ζηλανδία, τη Σιγκαπούρη, το Ηνωμένο Βασίλειο και δεκάδες άλλες δικαιοδοσίες. Η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Προστασίας Δεδομένων, Anu Talus, υπέγραψε εκ μέρους του ΕΣΠΔ, χαρακτηρίζοντας τις βλάβες από το περιεχόμενο που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη χωρίς συναίνεση ως «σημαντικές» και αξίζουν «επείγουσα ρυθμιστική προσοχή».
Η Επιτροπή Προστασίας Προσωπικών Πληροφοριών της Νότιας Κορέας δήλωσε ότι συμμετείχε στην υιοθέτηση της διακήρυξης, με την Πρόεδρο της PIPC Song Kyung-hee να δεσμεύεται να «ανταποκριθεί από κοινού με τη διεθνή κοινότητα στους κινδύνους παραβίασης των προσωπικών πληροφοριών που προκαλούνται από την κακή χρήση των τεχνολογιών δημιουργίας περιεχομένου με τεχνητή νοημοσύνη, όπως τα deepfakes».
Το Γραφείο του Επιτρόπου Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων του Χονγκ Κονγκ, το οποίο συμπροεδρεύει στην ομάδα εργασίας επιβολής, δήλωσε ότι η δήλωση υπενθυμίζει σε όλους τους οργανισμούς να «αναπτύσσουν και να χρησιμοποιούν συστήματα δημιουργίας περιεχομένου με τεχνητή νοημοσύνη νόμιμα και να υιοθετούν μια σειρά μέτρων για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, ιδιαίτερα των παιδιών και των ευάλωτων ομάδων».
Τέσσερις βασικές αρχές
Η διακήρυξη καθορίζει τέσσερις αρχές για οργανισμούς που αναπτύσσουν ή αξιοποιούν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης: την εφαρμογή διασφαλίσεων για την πρόληψη της κατάχρησης προσωπικών πληροφοριών και της δημιουργίας σεξουαλικού περιεχομένου χωρίς συναίνεση· τη διασφάλιση διαφάνειας σχετικά με τον τρόπο χρήσης των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης· τη δημιουργία προσβάσιμων μηχανισμών ώστε τα άτομα να μπορούν να αναφέρουν και να ζητούν τη διαγραφή επιβλαβούς περιεχομένου και την υιοθέτηση ενισχυμένων προστασιών για τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένων μέτρων σχεδιασμού κατάλληλων για την ηλικία τους.
Οι ρυθμιστικές αρχές από κάθε χώρα-υπογράφουσα συμφώνησαν επίσης να ανταλλάσσουν εμπειρίες επιβολής και να ενισχύσουν τη διασυνοριακή συνεργασία.
Μήνες αυξανόμενης πίεσης
Η δήλωση αποτελεί την κορύφωση μηνών ρυθμιστικής δράσης που πυροδοτήθηκε από αποκαλύψεις ότι το Grok, ενσωματωμένο στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, χρησιμοποιούνταν ευρέως για τη δημιουργία σεξουαλικά ρητών deepfakes πραγματικών προσώπων, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων. Έρευνα που παρακολουθούσε την παραγωγή του Grok διαπίστωσε περίπου 6.700 σεξουαλικά υπαινικτικές εικόνες που παράγονταν ανά ώρα στο αποκορύφωμα της κρίσης.
Από τον Ιανουάριο, η Μαλαισία και η Ινδονησία μπλόκαραν προσωρινά την πρόσβαση στο Grok, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άνοιξε επίσημη έρευνα βάσει του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, η Επιτροπή Προστασίας Δεδομένων της Ιρλανδίας ξεκίνησε έρευνα σύμφωνα με τον GDPR, το Γραφείο του Επιτρόπου Πληροφοριών του Ηνωμένου Βασιλείου άρχισε τη δική του έρευνα, και πολλές άλλες χώρες — συμπεριλαμβανομένων της Ινδίας, της Ιαπωνίας και της Αυστραλίας — ζήτησαν αναφορές συμμόρφωσης από το X.
Το X ανταποκρίθηκε περιορίζοντας τις δυνατότητες επεξεργασίας εικόνων του Grok σε συνδρομητές που πληρώνουν και με γεωγραφικό αποκλεισμό της δημιουργίας εικόνων σεξουαλικού περιεχομένου πραγματικών ατόμων σε δικαιοδοσίες όπου τέτοιο περιεχόμενο είναι παράνομο. Οι επικριτές δήλωσαν ότι τα μέτρα ήρθαν πολύ αργά.
Η ερευνήτρια πολιτικής Riana Pfefferkorn δήλωσε ότι οι δυνατότητες επεξεργασίας «θα έπρεπε να είχαν εξαλειφθεί μόλις εντοπίστηκε η κακή χρήση».
Οι ρυθμιστικές αρχές παρουσίασαν την κοινή δήλωση όχι ως τελικό βήμα αλλά ως την αρχή μιας βιώσιμης διασυνοριακής στρατηγικής επιβολής.
Όπως το έθεσε η EDPB, οι συνυπογράφοντες «καλούν τους οργανισμούς να συνεργαστούν προληπτικά με τις ρυθμιστικές αρχές, να εφαρμόσουν ισχυρές διασφαλίσεις από την αρχή και να διασφαλίσουν ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν θα έρθουν εις βάρος της ιδιωτικότητας, της αξιοπρέπειας, της ασφάλειας και άλλων θεμελιωδών δικαιωμάτων».
