Η μελέτη, με τίτλο «Η Επικοινωνία μέσω ΑΙ Μπορεί να Καθοδηγήσει τη Συλλογική Γνώμη», διεξήχθη από ερευνητές του Oxford Internet Institute και του Ινστιτούτου Hasso Plattner. Το βασικό της εύρημα καταρρίπτει τον μύθο της «ουδέτερης» τεχνολογίας: τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (LLMs) τείνουν να μεταβάλλουν τον τόνο και την κατεύθυνση των κειμένων, ευνοώντας συγκεκριμένες θέσεις σε αμφιλεγόμενα ζητήματα.
Δοκιμάζοντας τέσσερα κορυφαία μοντέλα απέναντι σε 13 ευαίσθητα θέματα, οι ερευνητές διαπίστωσαν μια σταθερή τάση: τα AI bots «έστρωναν» τα κείμενα υπέρ της νομιμοποίησης της μαριχουάνας, του ελέγχου των όπλων και του φεμινισμού, ενώ έπαιρναν αποστάσεις από θέματα όπως η θανατική ποινή.
Το παράδειγμα που ξεχωρίζει: Όταν ζητήθηκε από το AI να αναδιατυπώσει την ψύχραιμη φράση «Η ΤΝ θα μπορούσε να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για την εξατομίκευση της εκπαίδευσης των μαθητών», το αποτέλεσμα ήταν ένας τεχνολογικός διθύραμβος: «Ας αγκαλιάσουμε τις δυνατότητες της ΤΝ για να εξατομικεύσουμε τη μάθηση και να επαναστατήσουμε στην εκπαίδευση κάθε μαθητή». Το νόημα παρέμεινε θεωρητικά το ίδιο, αλλά ο συναισθηματικός αντίκτυπος της ανάρτησης (sentiment) αλλοιώθηκε πλήρως.
Το «κρυφό» prompt του Grok στο X
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση της λειτουργίας «Εξήγησε αυτή την ανάρτηση» του X, η οποία βασίζεται στο Grok της xAI (συμφερόντων Έλον Μασκ).
Αναλύοντας δεκάδες αναρτήσεις γύρω από το ζήτημα των αμβλώσεων, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι το Grok έδειχνε μια στατιστικά σημαντική εύνοια προς τις αναρτήσεις υπέρ της απαγόρευσης (pro-life). Αποδομώντας τον αλγόριθμο, εντόπισαν την «πηγή» της μεροληψίας: μια συγκεκριμένη προγραμματιστική οδηγία (system prompt) που έδινε εντολή στο AI να «αμφισβητεί τις κυρίαρχες αφηγήσεις όταν κρίνεται απαραίτητο». Αυτή η μικρή, κρυφή εντολή ήταν αρκετή για να γείρει τη ζυγαριά του δημόσιου διαλόγου στην πλατφόρμα.
Το μεγάλο Ρυθμιστικό Κενό
Η επικεφαλής της έρευνας, Καθηγήτρια Sandra Wachter, χτύπησε το καμπανάκι για την αδυναμία των θεσμών να αντιδράσουν. Όπως επισημαίνεται στην εργασία —η οποία θα παρουσιαστεί στο επερχόμενο Διεθνές Συνέδριο Μηχανικής Μάθησης (ICML 2026) στη Σεούλ— εργαλεία ρυθμιστικής συμμόρφωσης όπως η Πράξη της Ε.Ε. για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) ή η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) είναι «τυφλά» απέναντι σε αυτές τις μικρο-παρεμβάσεις.
«Η επικοινωνία μέσω ΤΝ είναι ένας νέος, εξαιρετικά διακριτικός τρόπος διαμόρφωσης απόψεων, τον οποίο η νομοθεσία δεν έχει ακόμα προλάβει. Θέτει ευθέως το ερώτημα για το ποιος, ή τι, διαμορφώνει τελικά τον δημόσιο διάλογο», δήλωσε η Δρ. Wachter.
Μέσω προσομοιώσεων σε δίκτυα όπως το Facebook και το X, αποδείχθηκε μαθηματικά πώς αυτές οι αόρατες, μικρές τροποποιήσεις σε ατομικό επίπεδο λειτουργούν συσσωρευτικά, μετατοπίζοντας μαζικά τις απόψεις ολόκληρων κοινοτήτων.
