Στο Startupper MAG, η δουλειά μας είναι να εστιάζουμε στο «τώρα» – στον επόμενο γύρο χρηματοδότησης, στο επόμενο big exit, στο νέο app που σαρώνει. Σήμερα, όμως, με αφορμή το τέλος της χρονιάς, θα να κάνουμε ένα γενναίο «zoom out». Θα κοιτάξουμε τον ορίζοντα της επόμενης εικοσαετίας. Δεν μιλάμε για το μακρινό μέλλον των δισέγγονων μας, αλλά για
τη δική μας περίοδο ζωής.
Βρισκόμαστε στην καμπύλη της εκθετικής προόδου (Exponential Growth). Αυτό που ο φουτουριστής Ray Kurzweil ονομάζει «Law of Accelerating Returns» υποδεικνύει ότι δεν θα βιώσουμε 100 χρόνια προόδου στον 21ο αιώνα, αλλά μάλλον 20.000 χρόνια με τους σημερινούς ρυθμούς. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για εμάς, τις επιχειρήσεις μας, την υγεία μας και τον πλανήτη;
Ας αποκωδικοποιήσουμε τους 12 πυλώνες που θα επανακαθορίσουν την ανθρώπινη εμπειρία μέχρι το 2045.

Το χωρικό διαδίκτυο (SPATIALWEB / WEB 3.0+)
Σήμερα το Ίντερνετ είναι κάτι που «κοιτάμε» μέσα από οθόνες (2D). Το μέλλον του Διαδικτύου είναι τρισδιάστατο και χωρικό. Δεν θα «μπαίνεις» στο Ίντερνετ, θα ζεις μέσα σε αυτό.
Η Πρόβλεψη:
Κάθε φυσικό αντικείμενο, κτίριο και τοποθεσία θα αποκτήσει το «Ψηφιακό του Δίδυμο» (Digital Twin), δημιουργώντας ένα στρώμα δεδομένων πάνω από τον φυσικό κόσμο.
Τι θα δούμε:
Μέσω γυαλιών AR (και αργότερα φακών επαφής), περπατώντας στον δρόμο θα βλέπετε ψηφιακές πληροφορίες «καρφιτσωμένες» στα κτίρια. Θα κοιτάτε ένα εστιατόριο και θα βλέπετε το μενού να αιωρείται. Θα κάνετε meetings με ολογράμματα συνεργατών που βρίσκονται στην άλλη άκρη της Γης, σαν να κάθονται στον καναπέ σας. Ο διαχωρισμός online και offline ζωής θα πάψει να υφίσταται.
Ambient Computing: Το «ενσυνείδητο» περιβάλλον
Σήμερα έχουμε «Smart Home» συσκευές που είναι, βασικά, χαζές αν δεν τους δώσουμε εντολή. Πρέπει να πούμε «Alexa, άναψε το φως». Στο μέλλον, η τεχνολογία θα είναι pro-active, όχι reactive.
Η Πρόβλεψη:
Τα σπίτια και τα γραφεία μας θα γεμίσουν με χιλιάδες μικροσκοπικούς αισθητήρες και μικροτσίπ (Dust Computing). Οι τοίχοι και τα έπιπλα θα γίνουν «έξυπνες επιφάνειες».
Τι θα δούμε:
Το σπίτι θα ξέρει ότι κρυώνετε πριν καν το συνειδητοποιήσετε και θα ρυθμίζει τη θερμοκρασία. Αν ένας ηλικιωμένος παραπατήσει, το πάτωμα θα το ανιχνεύσει και θα καλέσει βοήθεια.
Δεν θα υπάρχουν διακόπτες. Το περιβάλλον θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες σας αυτόματα, προβλέποντας τις επιθυμίες σας βάσει βιομετρικών δεδομένων και μοτίβων συμπεριφοράς.
Το μέλλον της τροφής: Precision fermentation & lab-grown
Πώς θα ταΐσουμε 10 δισεκατομμύρια ανθρώπους χωρίς να καταστρέψουμε τον πλανήτη; Η απάντηση δεν βρίσκεται στα χωράφια, αλλά στους βιο-αντιδραστήρες.
Η Πρόβλεψη:
Η κτηνοτροφία, όπως την ξέρουμε εδώ και 10.000 χρόνια, θα θεωρείται σταδιακά παρωχημένη, αναποτελεσματική και περιβαλλοντικά ασύμφορη.
Τι θα δούμε:
Κρέας που καλλιεργείται από κύτταρα (Cultured Meat) χωρίς τη σφαγή ζώου. Γάλα και τυρί που παράγονται από μικροοργανισμούς μέσω ζύμωσης ακριβείας (Precision Fermentation), πανομοιότυπα σε μοριακό επίπεδο με τα ζωικά, αλλά χωρίς λακτόζη, χοληστερίνη ή αντιβιοτικά. Θα απολαμβάνουμε μπριζόλα Wagyu που φτιάχτηκε σε εργαστήριο στην Αθήνα, με μηδενικό αποτύπωμα άνθρακα.
Μεταφορές: eVTOLs και η τρίτη διάσταση
Η κυκλοφοριακή συμφόρηση είναι πρόβλημα δύο διαστάσεων. Η λύση είναι τρισδιάστατη. Τα αυτόνομα οχήματα θα είναι δεδομένα, αλλά η επανάσταση θα έρθει από τον ουρανό.
Η Πρόβλεψη:
Τα eVTOLs (electric Vertical Take-Off and Landing aircrafts) θα ωριμάσουν κανονιστικά και τεχνολογικά, μετατρέποντας τις ταράτσες των πόλεων σε κόμβους μετακίνησης.
Τι θα δούμε:
Μέχρι το 2035-2040, οι ταράτσες των κτιρίων και τα parking θα μετατραπούν σε «Vertiports». Η διαδρομή Σύνταγμα-Αεροδρόμιο θα διαρκεί 7 λεπτά και θα κοστίζει όσο μια σημερινή διαδρομή με ταξί. Ο ουρανός των πόλεων θα έχει «αόρατους» αεροδιαδρόμους που θα διαχειρίζεται AI για να αποφεύγονται συγκρούσεις, μετακινώντας ανθρώπους και εμπορεύματα αθόρυβα και οικολογικά.
Εκπαίδευση: Η εποχή της υπερ-εξατομίκευσης
Το εκπαιδευτικό μοντέλο της «βιομηχανικής εποχής» (ένας δάσκαλος, 30 μαθητές, ίδια ύλη για όλους) καταρρέει κάτω από το βάρος των νέων δεδομένων.
Η Πρόβλεψη:
Η άνοδος των AI Tutors. Κάθε μαθητής θα έχει έναν προσω- πικό ψηφιακό μέντορα από την παιδική ηλικία, ο οποίος θα τον ακολουθεί δια βίου.
Τι θα δούμε:
Ο AI δάσκαλος θα γνωρίζει ακριβώς πώς μαθαίνει το παιδί (αν είναι οπτικός τύπος, αν χρειάζεται επανάληψη, τι το ενθουσιάζει) και θα προσαρμόζει την ύλη σε πραγματικό χρόνο. Δεν θα υπάρχουν «κακοί μαθητές», μόνο μαθητές που δεν είχαν βρει τον σωστό τρόπο διδασκαλίας. Τα πτυχία θα αντικατασταθούν από δυναμικά «skills portfolios» που θα ανανεώνονται συνεχώς.
Smart textiles: Η τεχνολογία ως «δεύτερο δέρμα»
Ξεχάστε τα ογκώδη smartwatches. Στο μέλλον, τα ρούχα μας θα είναι ο υπολογιστής, χάρη στην πρόοδο της νανοτεχνολογίας και της επιστήμης υλικών.
Η Πρόβλεψη:
Η ενσωμάτωση αγώγιμων ινών, αισθητήρων και κυκλωμάτων απευθείας στα υφάσματα θα καταστήσει τα wearables αόρατα.
Τι θα δούμε:
Το μπλουζάκι σας θα λειτουργεί ως πλήρες διαγνωστικό κέντρο, μετρώντας καρδιακούς παλμούς, επίπεδα γλυκόζης και ενυδάτωσης. Θα αλλάζει χρώμα ή θερμική συμπεριφορά ανάλογα με τον καιρό. «Έξυπνα τατουάζ» (ηλεκτρονικά κυκλώματα πάνω στο δέρμα) θα αντικαταστήσουν τις πιστωτικές κάρτες, τα κλειδιά και τα εισιτήρια. Η τεχνολογία θα γίνει, κυριολεκτικά, ένα με εμάς.
Χτίζοντας το μέλλον
Κοιτάζοντας αυτή τη λίστα, από τα BCI μέχρι τα ιπτάμενα ταξί, ένα πράγμα είναι σαφές: Η έννοια του «ανθρώπου» επαναπροσδιορίζεται. Δεν είμαστε πλέον απλώς βιολογικά όντα, αλλά συμβιωτικοί οργανισμοί συνδεδεμένοι με ένα παγκόσμιο ψηφιακό νευρικό σύστημα. Όλα αυτά ακούγονται ουτοπικά; Ίσως. Είναι αναπόφευκτα; Κατά πάσα πιθανότητα, ναι, από τεχνολογικής άποψης.
Το μέλλον των επόμενων 20 ετών δεν θα κριθεί μόνο από το αν μπορούμε να φτιάξουμε αυτές τις τεχνολογίες, αλλά από το πώς θα τις διανείμουμε. Θα είναι η μακροζωία προνόμιο των
λίγων; Θα οδηγήσει η αυτοματοποίηση σε ανεργία ή σε αναγέννηση δημιουργικότητας;
Ζούμε στην πιο συναρπαστική στιγμή της ανθρώπινης ιστορίας. Για εμάς τους Startuppers, τους επιχειρηματίες, τους οραματιστές, τα επόμενα 20 χρόνια είναι ένας λευκός καμβάς. Τα εργαλεία που θα έχουμε στα χέρια μας θα είναι σχεδόν θεϊκά. Η ευθύνη για το πώς θα τα χρησιμοποιήσουμε, όμως, παραμένει βαθιά ανθρώπινη.
Καλή Χρονιά και καλώς ήρθατε στο μέλλον, (που είναι ήδη εδώ).
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #68
