Αν υπάρχει ένα παράπονο που ακούγεται μονότονα σε κάθε συνέδριο τεχνολογίας, από την Αθήνα μέχρι το Βερολίνο, είναι αυτό: «Η Ευρώπη έχει τα ταλέντα, έχει την έρευνα, αλλά δεν μπορεί να παράξει γίγαντες». Οι ευρωπαϊκές startups, μόλις αρχίσουν να μεγαλώνουν, «χτυπάνε τοίχο» στη γραφειοκρατία ή μεταναστεύουν στο Delaware των ΗΠΑ για να βρουν κεφάλαια.
Αυτό ακριβώς έρχεται να αλλάξει η Ursula von der Leyen, ανακοινώνοντας ίσως την πιο φιλόδοξη μεταρρύθμιση για την επιχειρηματικότητα στην ιστορία της Ένωσης: την EU Inc.
Βασιζόμενοι στην πρόσφατη τοποθέτησή της, αναλύουμε τι σημαίνει αυτό το νέο πλαίσιο για το ελληνικό και ευρωπαϊκό οικοσύστημα και γιατί η ενοποίηση των Κεφαλαιαγορών είναι το «καύσιμο» που έλειπε.
Το πρόβλημα: Το «χειρόφρενο» της ανάπτυξης
Η Πρόεδρος της Κομισιόν ήταν ξεκάθαρη. Η Ευρώπη διαθέτει όλα τα απαραίτητα assets: αποταμιεύσεις, δεξιότητες, καινοτομία, AI Factories και Gigafactories. Ωστόσο, υπάρχει ένα δομικό πρόβλημα.
Σήμερα, μια ελληνική startup που θέλει να επεκταθεί στη Γαλλία, τη Γερμανία ή την Ισπανία, έρχεται αντιμέτωπη με 27 διαφορετικά νομικά και φορολογικά συστήματα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η von der Leyen, “πολλές εταιρείες αναγκάζονται να κοιτάξουν στο εξωτερικό για να μεγαλώσουν… επειδή αντιμετωπίζουν ένα νέο σύνολο κανόνων κάθε φορά που επεκτείνονται σε ένα νέο κράτος μέλος”.
Αυτό λειτουργεί ως «χειρόφρενο» (handbrake) στην ανάπτυξη και την κερδοφορία. Στα χαρτιά είμαστε μια αγορά 450 εκατομμυρίων ανθρώπων. Στην πράξη, είμαστε 27 μικρές αγορές ραμμένες μεταξύ τους.
Η λύση: Έρχεται το «EU Inc.»
Η απάντηση της Επιτροπής είναι η δημιουργία ενός «28ου καθεστώτος» (28th regime). Τι σημαίνει πρακτικά αυτό για έναν founder;
Σημαίνει τη δημιουργία μιας νέας, αμιγώς ευρωπαϊκής εταιρικής δομής, της EU Inc., η οποία θα λειτουργεί παράλληλα με τις εθνικές μορφές εταιρειών (π.χ. ΙΚΕ ή Α.Ε. στην Ελλάδα), αλλά θα προσφέρει:
Ενιαίους Κανόνες: Ένα απλό και ενιαίο set κανόνων που θα ισχύει πανομοιότυπα σε όλη την Ένωση.
Ταχύτητα και Ψηφιοποίηση: Δυνατότητα ίδρυσης εταιρείας σε οποιοδήποτε κράτος μέλος εντός 48 ωρών, πλήρως online.
Διασυνοριακή Ευκολία: Μια εταιρεία EU Inc. θα μπορεί να δραστηριοποιείται, να προσλαμβάνει και να κλείνει συμφωνίες σε όλα τα κράτη μέλη χωρίς να χρειάζεται να προσαρμόζεται στις τοπικές ιδιαιτερότητες κάθε φορά.
Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: Να γίνει η Ευρώπη τόσο ενιαία και προσβάσιμη για το επιχειρείν όσο οι ΗΠΑ ή η Κίνα.
Capital Markets: Το «οξυγόνο» της χρηματοδότησης
Όμως, μια εταιρεία για να μεγαλώσει δεν χρειάζεται μόνο νομική ευκολία, χρειάζεται και κεφάλαια. Εδώ έρχεται το δεύτερο σκέλος της ανακοίνωσης της von der Leyen, που αφορά την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union).
Η Ευρώπη «κάθεται» πάνω σε τρισεκατομμύρια ιδιωτικών αποταμιεύσεων, τα οποία όμως παραμένουν αδρανή ή επενδύονται εκτός ΕΕ. Η Πρόεδρος τόνισε την ανάγκη για μια “βαθιά και ρευστή κεφαλαιαγορά”.
Τι σημαίνει αυτό για το οικοσύστημα;
1. Φθηνότερη Χρηματοδότηση: Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να βρίσκουν κεφάλαια (συμπεριλαμβανομένων των ιδίων κεφαλαίων – equity) με χαμηλότερο κόστος εντός Ευρώπης.
2. Ενοποίηση Αγορών: Προτάσεις για ενοποίηση των συστημάτων trading και post-trading.
3. Κεφάλαια για Scaleups: Ο στόχος είναι τα χρήματα να ρέουν εκεί που υπάρχει ανάγκη: σε scaleups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις (SMEs) και βιομηχανικά projects.
Η άποψη του Startupper
Αν η «EU Inc.» εφαρμοστεί σωστά και γρήγορα, μιλάμε για game-changer. Για χρόνια, οι Ευρωπαίοι founders ζητούσαν μια Digital Single Market που να είναι όντως “Single”.
Το συνδυαστικό χτύπημα της απλοποίησης της γραφειοκρατίας (μέσω της EU Inc.) και της απελευθέρωσης των κεφαλαίων (μέσω της ένωσης των αγορών) μπορεί να σταματήσει την αιμορραγία εταιρειών προς τις ΗΠΑ. Το στοίχημα πλέον είναι στην ταχύτητα υλοποίησης.
Όπως είπε και η von der Leyen: “Ζούμε σε μια εποχή όπου το κεφάλαιο και τα δεδομένα διασχίζουν την Ευρώπη σε δευτερόλεπτα. Οι επιχειρήσεις πρέπει να μπορούν να κινούνται εξίσου ελεύθερα”.
Για το ελληνικό οικοσύστημα, αυτό σημαίνει ότι μια καινοτόμα ιδέα που γεννιέται στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, θα έχει πλέον τον νομικό και χρηματοδοτικό διάδρομο να γίνει πανευρωπαϊκός παίκτης μέσα σε λίγα 24ωρα.
