Τα εγκληματικά δίκτυα που δραστηριοποιούνται στον χώρο των crypto περνούν σε ένα νέο, πιο εξελιγμένο στάδιο, δημιουργώντας ακόμη και δικά τους stablecoins προκειμένου να αποφύγουν το πάγωμα και την κατάσχεση κεφαλαίων. Αυτό επισημαίνει η Financial Action Task Force (FATF) στη νέα της έκθεση για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.
Η FATF αποτελεί τον διεθνή οργανισμό που θέτει τα πρότυπα για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, επηρεάζοντας άμεσα τις πολιτικές κυβερνήσεων και ρυθμιστικών αρχών παγκοσμίως. Οι κατευθυντήριες γραμμές της θεωρούνται σημείο αναφοράς για το πώς διαμορφώνεται το regulatory πλαίσιο και στον χώρο των crypto.
Πρόοδος με ουσιαστικά κενά
Σύμφωνα με την έκθεση, καταγράφεται πρόοδος σε επίπεδο νομοθεσίας, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό στην εφαρμογή. Το 83% των χωρών έχει υιοθετήσει την Travel Rule για τα crypto — έναν βασικό μηχανισμό διαφάνειας στις συναλλαγές — από 73% το 2025.
Ωστόσο, μόνο 51 από τις 149 χώρες αξιολογούνται ως «σε μεγάλο βαθμό συμμορφωμένες» με τα πρότυπα της FATF, γεγονός που δείχνει ότι η εφαρμογή των κανόνων παραμένει άνιση.
Η FATF εντοπίζει σημαντικές δυσκολίες στον εντοπισμό και τη διακοπή ροών που σχετίζονται με επενδυτικές απάτες και οργανωμένα scam networks, τα οποία αξιοποιούν increasingly σύνθετες crypto υποδομές.
Stablecoins στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα stablecoins, τα οποία λόγω σταθερής αξίας και υψηλής ρευστότητας έχουν εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο μεταφοράς παράνομων κεφαλαίων.
Παράλληλα, η δυνατότητα παρέμβασης από εκδότες παραμένει κρίσιμη. Ενδεικτικά, η Tether έχει προχωρήσει σε πάγωμα περίπου 4,2 δισ. δολαρίων που συνδέονται με παράνομες δραστηριότητες, εκ των οποίων 3,5 δισ. από το 2023 και μετά.
Η νέα τάση, ωστόσο, αλλάζει τα δεδομένα: εγκληματικά δίκτυα αναπτύσσουν δικά τους stablecoins, σχεδιασμένα ώστε να μην μπορούν να ελεγχθούν ή να “παγώσουν” από τρίτους. Πρόκειται για μια προσέγγιση που ουσιαστικά αφαιρεί τα βασικά εργαλεία παρέμβασης των αρχών.
Από το regulatory arbitrage στο infrastructure arbitrage
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια μετάβαση: από την εκμετάλλευση ρυθμιστικών κενών, στη δημιουργία παράλληλων χρηματοοικονομικών υποδομών εκτός ελέγχου.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ένα κλειστό οικοσύστημα wallets και exchanges που βασίζεται σε ιδιωτικό stablecoin μπορεί να λειτουργεί χωρίς ουσιαστική δυνατότητα παρακολούθησης ή παρέμβασης, αυξάνοντας σημαντικά το ρίσκο για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Έκκληση για ενίσχυση της συνεργασίας
Η FATF καλεί κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και ιδιωτικό τομέα να ενισχύσουν:
- Την εποπτεία με βάση τον κίνδυνο
- Την πλήρη εφαρμογή της Travel Rule
- Τη διεθνή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών
Όπως επισημαίνει, η διασυνοριακή φύση των crypto σημαίνει ότι τα κενά σε μία χώρα μπορούν να έχουν παγκόσμιες επιπτώσεις.
