Λιγότερο από 24 ώρες μετά την ιστορική εκτόξευση της πρώτης επανδρωμένης σεληνιακής αποστολής εδώ και μισό αιώνα, οι τέσσερις αστροναύτες της NASA άρχισαν ήδη να γράφουν ιστορία. Το πλήρωμα του διαστημικού σκάφους Orion ολοκλήρωσε με απόλυτη επιτυχία μια κρίσιμη υλοποίηση χειροκίνητων ελιγμών προσέγγισης σε υψηλή γήινη τροχιά.
Πιλοτάροντας το σκάφος Integrity
Αμέσως μετά τον διαχωρισμό του Orion, το οποίο το πλήρωμα ονόμασε “Integrity”, το σκάφος εκτέλεσε μια αυτοματοποιημένη περιστροφή για να αντικρίσει το εξαντλημένο ανώτερο επίπεδο του πυραύλου (ICPS). Σε απόσταση περίπου 90 μέτρων, ο διοικητής Reid Wiseman, ο πιλότος Victor Glover, η ειδική αποστολής Christina Koch και ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Jeremy Hansen ανέλαβαν τον πλήρη χειροκίνητο έλεγχο. Χρησιμοποιώντας τα ειδικά χειριστήρια και τις κάμερες του σκάφους, σε συνδυασμό με τους προωθητήρες του Service Module, πλησίασαν την κάψουλα των 25 τόνων με απόλυτη ακρίβεια σε έναν στόχο μεγέθους μόλις 60 εκατοστών, φτάνοντας σε απόσταση εννέα μέτρων.
Η συγκεκριμένη άσκηση αποτελεί την τέλεια προσομοίωση για το τι θα αντιμετωπίσουν τα πληρώματα όταν θα συνδεθούν με το Starship στην αποστολή Artemis III, αλλά και με τον διαστημικό σταθμό Gateway στο μέλλον.
Ευρωπαϊκή και ελληνική συμμετοχή
Η επιτυχία του Artemis II βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ευρωπαϊκή τεχνογνωσία. Κάτω από την κάψουλα του πληρώματος βρίσκεται το European Service Module (ESM), το οποίο κατασκευάζεται από την Airbus στη Βρέμη της Γερμανίας για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), με τη συμμετοχή προμηθευτών από 13 ευρωπαϊκά κράτη. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που η NASA εμπιστεύεται ένα τόσο κρίσιμο σύστημα για αμερικανική επανδρωμένη αποστολή σε μη αμερικανικό εταίρο.
Το ESM αποτελεί την κυριολεκτική «καρδιά» του Orion. Διαθέτει 33 κινητήρες για την προώθηση του σκάφους και 4 ηλιακά πάνελ ανοίγματος 19 μέτρων, τα οποία παράγουν 11,2 kW ενέργειας – ποσότητα ικανή να τροφοδοτήσει δύο νοικοκυριά. Παράλληλα, εξασφαλίζει τη ζωή στο σκάφος μεταφέροντας 90 κιλά οξυγόνου και 240 κιλά πόσιμου νερού, ρυθμίζοντας ταυτόχρονα τη θερμοκρασία απέναντι στις ακραίες συνθήκες του διαστήματος.
Σε αυτό το παγκόσμιο εγχείρημα, η Ελλάδα έχει δηλώσει στρατηγικά «παρών». Τον Φεβρουάριο του 2024, η χώρα μας υπέγραψε τις Συμφωνίες Άρτεμις (Artemis Accords). Με αυτή την κίνηση, η Ελλάδα έγινε η 35η χώρα παγκοσμίως και το 12ο μέλος της ESA που δεσμεύεται επίσημα για την ειρηνική και βιώσιμη εξερεύνηση της Σελήνης, εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή της στη «Γενιά του Άρτεμις».
Το πρόβλημα με την τουαλέτα
Το διάστημα κρύβει πάντα προκλήσεις, ακόμα και στις πιο βασικές ανθρώπινες ανάγκες. Λίγες ώρες μετά την εκτόξευση, η ειδική αποστολής Christina Koch ανέφερε στο κέντρο ελέγχου μια ένδειξη σφάλματος στο Universal Waste Management System (UWMS) – τη διαστημική τουαλέτα του Orion. Το πρόβλημα εντοπίστηκε σε έναν μπλοκαρισμένο ανεμιστήρα που χρησιμοποιείται για τη συλλογή ούρων, αναγκάζοντας το πλήρωμα να χρησιμοποιήσει προσωρινά τον εφεδρικό εξοπλισμό με ειδικές σακούλες για την ούρηση, αν και η συλλογή στερεών αποβλήτων λειτουργούσε κανονικά.
Ευτυχώς, το πρόβλημα αποδείχθηκε παροδικό. Σε συνεργασία με τους ελεγκτές πτήσης στη Γη, το πλήρωμα ακολούθησε συγκεκριμένα βήματα αντιμετώπισης και το ζήτημα επιλύθηκε πλήρως. Όπως ανακοίνωσε η NASA λίγο πριν τη σημερινή κρίσιμη καύση ανύψωσης του περίγειου, η τουαλέτα επισκευάστηκε και είναι πλέον απολύτως έτοιμη για κανονική χρήση από τους αστροναύτες.
Η κρίσιμη μετασεληνιακή πορεία
Με τις δοκιμές προσέγγισης και τα μικροπροβλήματα να έχουν ξεπεραστεί, το πλήρωμα ετοιμάζεται για το πιο καθοριστικό στάδιο του ταξιδιού. Το κεντρικό γεγονός της σημερινής ημέρας είναι η πυροδότηση μετασεληνιακής έγχυσης (translunar injection). Πρόκειται για μια κρίσιμη καύση έξι λεπτών του κύριου κινητήρα του Ευρωπαϊκού Service Module, η οποία θα βάλει το πλήρωμα σε μια μη αναστρέψιμη τετραήμερη πορεία προς τη Σελήνη.
Οι ελεγκτές πτήσης στο Χιούστον αναμένεται να πραγματοποιήσουν την τελική αξιολόγηση πριν δώσουν το οριστικό «πράσινο φως». Αν όλα προχωρήσουν βάσει σχεδίου, οι τέσσερις αστροναύτες του Artemis II θα γίνουν η πρώτη ομάδα ανθρώπων που εγκαταλείπει τη χαμηλή γήινη τροχιά μετά το ιστορικό Apollo 17 τον Δεκέμβριο του 1972.
